Η φετινή περίοδος της γρίπης είναι ιδιαίτερα έντονη. Σύμφωνα με τα Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων των ΗΠΑ (CDC), πρόκειται για τη χειρότερη σεζόν των τελευταίων 25 ετών. Έως τις 3 Ιανουαρίου έχουν καταγραφεί τουλάχιστον 15 εκατομμύρια κρούσματα, 180.000 νοσηλείες και 7.400 θάνατοι.
Ένας από τους λόγους είναι η εμφάνιση ενός νέου στελέχους του ιού, γνωστού ως υποκλάδος Κ, το οποίο διαφέρει από τα στελέχη που περιλαμβάνονται στο φετινό εμβόλιο. Αυτό σημαίνει ότι το εμβόλιο μπορεί να προσφέρει μικρότερη προστασία σε σύγκριση με άλλες χρονιές, χωρίς όμως να είναι αναποτελεσματικό.
Η ένταση της γρίπης κάθε χρονιά εξαρτάται κυρίως από δύο παράγοντες.
Ο πρώτος είναι το πόσο ευάλωτος είναι ο πληθυσμός στον ιό που κυκλοφορεί. Η προστασία προέρχεται από προηγούμενες λοιμώξεις και από τον εμβολιασμό, όμως με τον χρόνο εξασθενεί, ενώ ο ιός αλλάζει συνεχώς μορφή. Ο δεύτερος παράγοντας είναι η ανθρώπινη συμπεριφορά. Όσο περισσότερο έρχονται οι άνθρωποι σε επαφή μεταξύ τους, τόσο πιο εύκολα μεταδίδεται ο ιός. Την περίοδο των lockdown για την COVID-19, όπου οι κοινωνικές επαφές ήταν περιορισμένες, τα κρούσματα γρίπης ήταν ελάχιστα.
Ποιο στέλεχος κυριαρχεί φέτος;
Υπάρχουν δύο βασικοί τύποι γρίπης: η γρίπη Α και η γρίπη Β. Η γρίπη Α περιλαμβάνει δύο υποτύπους που κυκλοφορούν εδώ και δεκαετίες, τον H1N1 και τον H3N2. Φέτος κυριαρχεί ο H3N2, ο οποίος θεωρείται πιο σοβαρός. Η γρίπη Β συνήθως προκαλεί πιο ήπια νόσο, αν και μπορεί και αυτή να οδηγήσει σε επιπλοκές. Ένα από τα στελέχη της γρίπης Β φαίνεται ότι εξαφανίστηκε κατά την περίοδο της πανδημίας.
Υπάρχουν ενδείξεις ότι το πρώτο στέλεχος γρίπης στο οποίο εκτίθεται κάποιος στη ζωή του επηρεάζει την ανοσία του για πολλά χρόνια. Έτσι, άτομα που γεννήθηκαν πριν το 1968 μπορεί να έχουν μικρότερη προστασία απέναντι στον H3N2.
Πόσο μας προστατεύει το εμβόλιο;
Το στέλεχος H3N2 που περιλαμβάνεται στο φετινό εμβόλιο διαφέρει από αυτό που κυκλοφορεί περισσότερο. Αυτό δημιούργησε ανησυχία ότι τα αντισώματα που παράγει το εμβόλιο ίσως να μην προστατεύουν επαρκώς. Ωστόσο, νεότερα δεδομένα δείχνουν ότι ο εμβολιασμός εξακολουθεί να προκαλεί ανοσολογική απόκριση και απέναντι στο νέο στέλεχος. Η αποτελεσματικότητα του εμβολίου φέτος κινείται σε επίπεδα παρόμοια με άλλες χρονιές όπου κυριαρχούσε ο H3N2.
Ο εμβολιασμός παραμένει χρήσιμος, καθώς η γρίπη αναμένεται να συνεχίσει να κυκλοφορεί για αρκετούς μήνες ακόμη. Η προστασία ξεκινά περίπου δύο εβδομάδες μετά τον εμβολιασμό και διαρκεί τέσσερις έως έξι μήνες.
Παράλληλα, συστήνονται βασικά μέτρα προστασίας: καλή υγιεινή χεριών, χρήση μάσκας σε κλειστούς χώρους με πολύ κόσμο και αποφυγή χώρων με κακό αερισμό.
Τι συμβαίνει με την νόσο COVID-19 σήμερα;
Παρότι καταγράφηκε μια μικρή αύξηση κρουσμάτων COVID-19 στις αρχές του φθινοπώρου, δεν παρατηρήθηκε έντονη έξαρση τον χειμώνα. Αυτό αποδίδεται στο υψηλό επίπεδο ανοσίας του πληθυσμού από προηγούμενες λοιμώξεις και εμβολιασμούς. Ωστόσο, καθώς η ανοσία μειώνεται με τον χρόνο και εμφανίζονται νέα στελέχη, είναι πιθανό να υπάρξουν νέες περιοδικές εξάρσεις στο μέλλον, παρόμοιες με αυτές της γρίπης.
Γρίπη και παιδιά
Σύμφωνα πάντως με όσα γράψαμε και χθες (Δείτε ΕΔΩ) και όσα είπε ο παιδίατρος Κώστας Νταλούκας, στο Dnews, η έξαρση των νοσηλειών που καταγράφονται στα παιδιατρικά νοσοκομεία και ταυτόχρονα και των κρουσμάτων σε βρέφη και παιδιά είναι απότοκο του μη αντιγριπικού εμβολιασμού.
Οι γονείς φέτος όπως δείχνουν τα δεδομένα έχουν γυρίσει την πλάτη στο αντιγριπικό εμβόλιο με συνέπεια να μην είναι προστατευμένα τα παιδιά και να μην έχουν αναπτυχθεί αντισώματα. «Φοβάμαι πως αυτό που βλέπουμε είναι μόνο η αρχή. Η δύσκολη περίοδος είναι μπροστά μας. Το αποκορύφωμα της γρίπης δεν έχει έρθει ακόμα και δεδομένου ότι κάθε χρόνο υποχωρεί στα τέλη Φλεβάρη με αρχές Μάρτη έχουμε περιθώριο εμβολιασμού των παιδιών γιατί μέχρι σήμερα τα ποσοστά που έχουν καταγραφεί είναι χαμηλά. Οι εισαγωγές στα νοσοκομεία και οι αντίστοιχες νοσηλείες στα παιδιά είναι κατά βάση από ανεμβολίαστα για τη γρίπη παιδιά. Για αυτό κρίνεται σημαντικό ακόμη και τώρα οι γονείς να αλλάξουν γνώμη και να εμβολιάσουν τα παιδιά τους έναντι της γρίπης».
Παράλληλα φέτος υπάρχει για πρώτη φορά και το ενδορρινικό εμβόλιο για την γρίπη που γίνεται για παιδιά άνω των 2 ετών με εξαίρεση τα παιδιά που έχουν νοσήματα που σχετίζονται με το αναπνευστικό όπως για παράδειγμα το άσθμα. Να σημειωθεί ότι χορηγείται και αυτό δωρεάν και αφορά παιδιά από 2 έως 5 ετών αλλά μπορεί να γίνει και σε μεγαλύτερες ηλικίες .
Πως μεταδίδεται η γρίπη τύπου Α;
Η μετάδοσή της γίνεται όταν αέρια σωματίδια από εκκρίσεις (βήχας ή φτέρνισμα, ομιλία, φιλί) απελευθερώνονται στον αέρα και εισέρχονται στο βλεννογόνο του άλλου ατόμου. Επίσης, η μετάδοση είναι εξαιρετικά πιθανή από την επαφή με επιφάνειες ή αντικείμενα που έχουν μολυνθεί και στη συνέχεια επαφή με το πρόσωπο, από όπου ο ιός μπορεί να εισέλθει στον οργανισμό μέσω των βλεννογόνων. Ένα άτομο που νόσησε θεωρείται μεταδοτικό από τη στιγμή που μολύνεται και μπορεί να συνεχίσει να είναι αρκετές μέρες μετά την ύφεση των συμπτωμάτων. Μπορεί κανείς να ξεχωρίσει την γρίπη τύπου Α με τους εξής τρόπους:
-ξαφνική έναρξη των συμπτωμάτων
-πυρετός πάνω από 38,2 βαθμούς Κελσίου
Γρίπη στα παιδιά: Τι πρέπει να προσέχουν οι γονείς
Τα βρέφη και τα μικρά παιδιά κάτω των 5 ετών ανήκουν στις πιο ευάλωτες ομάδες όσον αφορά τη γρίπη που εκδηλώνεται με διαφορετικό τρόπο σε κάθε παιδί, αλλά τα συνηθισμένα συμπτώματα περιλαμβάνουν:
-Πυρετό, συχνά με ρίγος
-Μυϊκό πόνο και αρθραλγίες
-Πονοκέφαλο και πονόλαιμο
-Μπούκωμα και καταρροή
-Μη παραγωγικό βήχα
-Ναυτία, έμετο ή διάρροια
-Κόπωση και γενική αδυναμία
Το παιδί μπορεί να μην εμφανίσει όλα τα συμπτώματα της γρίπης αλλά να έχει οποιονδήποτε συνδυασμό συμπτωμάτων με πυρετό, όπως πυρετό και βήχα ή πυρετό και πόνους στο σώμα.
