Οι νοσηλευτές πολλές φορές δεν παίρνουν τα «φώτα» που του αξίζουν, ως προς τη συμβολή τους στο Εθνικό Σύστημα Υγείας. Ωστόσο, τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν επηρεάζουν ένα σημαντικό κλάδο, ο οποίος κρατάει όρθιες τις δομές υγείας της χώρας, πολλές φορές με αυταπάρνηση.

Ένα από τα σοβαρότερα ζητήματα για τους νοσηλευτές είναι η καταπάτηση του νόμιμου ωραρίου εργασίας. Αυτό καταγγέλλει η Πανελλήνια Συνδικαλιστική Ομοσπονδία Νοσηλευτικού Προσωπικού (ΠΑΣΟΝΟΠ) σε ανακοίνωσή της. Συγκεκριμένα, ενώ η νομοθεσία είναι σαφέστατη και η αρμοδιότητα καθορισμού των ωραρίων ανήκει αποκλειστικά σε κεντρικό επίπεδο (ν. 1157/1981 και σχετικές Υπουργικές Αποφάσεις), το Υπουργείο Υγείας παρακολουθεί απαθές τις διοικήσεις να λειτουργούν ως «αυτοδίδακτοι νομοθέτες», καταπατώντας κάθε εργασιακό δικαίωμα.

Τα προγράμματα εργασίας μπορούν να παρεκκλίνουν από τις καθιερωμένες βάρδιες (07:00-15:00, 15:00-23:00, 23:00-07:00) μόνο για περιορισμένο διάστημα και αποκλειστικά για πραγματικά έκτακτες και απρόβλεπτες ανάγκες. Ωστόσο, σύμφωνα με την ΠΑΣΟΝΟΠ, η συγκεκριμένη πρακτική γίνεται κατά κόρον.

Οι λόγοι

Οι βασικοί λόγοι και τα αίτια πίσω από την εμφάνιση αυτών των παράνομων ωραρίων και των καταστρατηγήσεων στα νοσοκομεία είναι οι εξής:

Υποστελέχωση: Το ΕΣΥ λειτουργεί εδώ και χρόνια με τεράστια κενά στις οργανικές θέσεις των νοσηλευτών. Όταν οι διαθέσιμες βάρδιες δεν μπορούν να καλυφθούν με το υπάρχον προσωπικό, η διοίκηση των νοσοκομείων καταφεύγει «εκ των ενόντων» σε παράτυπες λύσεις (π.χ. ακύρωση ρεπό, συνεχόμενες διπλές βάρδιες, εξοντωτικά ωράρια) για να βγει το πρόγραμμα και να καλυφθούν οι στοιχειώδεις ανάγκες των κλινικών.

Καταστρατηγήσεις της εργατικής νομοθεσίας και των ευρωπαϊκών οδηγιών: Συχνά παραβιάζονται τα ελάχιστα υποχρεωτικά χρονικά περιθώρια ανάπαυσης ανάμεσα στις βάρδιες (ημερήσια και εβδομαδιαία ανάπαυση) που ορίζει ο νόμος. Το προσωπικό καλείται να επιστρέψει στη δουλειά χωρίς να έχει συμπληρώσει τον προβλεπόμενο χρόνο ύπνου και ξεκούρασης, αυξάνοντας δραματικά τον κίνδυνο ιατρικών/νοσηλευτικών λαθών λόγω εξάντλησης.

Αυθαίρετες παρεμβάσεις και τροποποιήσεις προγραμμάτων: Οι διευθύνσεις και οι προϊστάμενοι προχωρούν σε μονομερείς αλλαγές στα κυκλικά ωράρια και τα προγράμματα εργασίας, συχνά χωρίς να λαμβάνουν υπόψη τους κανόνες ισονομίας ή τις δηλωμένες προτιμήσεις/δικαιώματα των εργαζομένων, δημιουργώντας καθεστώς εργασιακής ανασφάλειας.

Ανοχή ή αδιαφορία της πολιτείας: Η έλλειψη ελέγχων και η σιωπή/αδράνεια του Υπουργείου Υγείας απέναντι σε αυτές τις πρακτικές επιτρέπουν στις διοικήσεις των νοσοκομείων να συνεχίζουν την αυθαιρεσία, μετακυλίοντας το βάρος της υποστελέχωσης στις πλάτες των ίδιων των εργαζομένων.