Η φύτευση δέντρων βοηθά στη μείωση της θερμοκρασίας του πλανήτη, αλλά δεν αποφέρουν όλα τα μέρη τα ίδια οφέλη.
Ειδικότερα, πρόσφατη έρευνα έδειξε ότι τα τροπικά δάση είναι οι πραγματικοί «πρωταθλητές» του κλίματος, διότι απορροφούν άνθρακα, απελευθερώνουν ψυκτικούς υδρατμούς και βοηθούν στην καταστολή των πυρκαγιών. Ενώ η φύτευση σε μεγαλύτερα γεωγραφικά πλάτη μπορεί μερικές φορές να παγιδεύει περισσότερη θερμότητα απ’ όση αποτρέπει, τα τροπικά δέντρα προσφέρουν τις ισχυρότερες αποδόσεις τόσο για τη σταθερότητα του κλίματος όσο και για την αντίσταση στις πυρκαγιές, καθιστώντας τα την πιο αποτελεσματική φυσική γραμμή άμυνας.
Η φύτευση στα τροπικά κλίματα φέρνει τα μεγαλύτερα κλιματικά οφέλη
Η φύτευση περισσότερων δέντρων μπορεί να βοηθήσει στη μείωση των παγκόσμιων θερμοκρασιών και του κινδύνου πυρκαγιάς, αλλά τα μεγαλύτερα οφέλη έρχονται όταν αυτά φυτεύονται σε τροπικά μέρη.
Η μελέτη, που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό «npj Climate and Atmospheric Science», επιβεβαιώνει ότι η φύτευση δέντρων είναι γενικά καλή για το κλίμα επειδή αφαιρούν διοξείδιο του άνθρακα από την ατμόσφαιρα. Ωστόσο, τα τοπικά θερμικά αποτελέσματα ποικίλλουν πολύ ανάλογα με το πού φυτεύονται τα δέντρα. Στα υψηλά γεωγραφικά πλάτη, τα δάση μπορούν μερικές φορές να προκαλέσουν μια ελαφρά θέρμανση, ενώ στις τροπικές περιοχές τείνουν να προσφέρουν ισχυρότερη ψύξη.
Τα τροπικά δέντρα όχι μόνο απορροφούν διοξείδιο του άνθρακα από τον αέρα, αλλά δροσίζουν την επιφάνεια της Γης και μέσω της απελευθέρωσης υδρατμών», δήλωσε ο πρώτος συγγραφέας της μελέτης και μεταπτυχιακός φοιτητής στο UCR, Τζέιμς Γκόμεζ. «Δεν είναι ότι η φύτευση αλλού δεν βοηθά, απλώς τα τροπικά κλίματα προσφέρουν τις ισχυρότερες αποδόσεις ανά δέντρο».
Αυτά τα αποτελέσματα συμφωνούν με προηγούμενη έρευνα του UCR που υποδείκνυε ότι η φύτευση δέντρων θα μπορούσε να δροσίσει την επιφάνεια της Γης περισσότερο απ’ όσο πίστευαν παλαιότερα οι επιστήμονες. Εκείνη η μελέτη επικεντρωνόταν στους χημικούς τρόπους με τους οποίους τα δέντρα αλληλεπιδρούν με την ατμόσφαιρα, ενώ η παρούσα μελέτη, τονίζει τις φυσικές διεργασίες που συμβάλλουν στην ψύξη.
Η ψυκτική δύναμη της «εφίδρωσης» των δέντρων
Αυτά τα αποτελέσματα περιλαμβάνουν την «εφίδρωση των δέντρων», ή αλλιώς εξατμισοδιαπνοή. Οι ρίζες των δέντρων αντλούν νερό από το έδαφος, το οποίο στη συνέχεια ταξιδεύει μέσω του κορμού και φτάνει στα φύλλα. Όταν οι πόροι των φύλλων ανοίγουν ώστε το δέντρο να απορροφήσει διοξείδιο του άνθρακα για φωτοσύνθεση, μέρος του νερού εξατμίζεται στον αέρα.
Αυτή η διαδικασία δροσίζει τον αέρα στην επιφάνεια της Γης και το ίδιο το δέντρο. «Είναι ακριβώς όπως ο ιδρώτας που δροσίζει το σώμα σας», τόνισε ο Γκόμεζ.
Σύννεφα, υγρασία και μπλοκάρισμα του ηλιακού φωτός
Τα δέντρα μπορούν επίσης να μειώσουν την ποσότητα του ηλιακού φωτός που φτάνει στην επιφάνεια της Γης. Καθώς απελευθερώνουν υδρατμούς, ο αέρας μπορεί να γίνει πιο υγρός. Περισσότερη υγρασία μπορεί να σημαίνει περισσότερα σύννεφα, ενώ και οι ίδιοι οι υδρατμοί μπορούν να απορροφήσουν μέρος του ήλιου. Και τα δύο αυτά φαινόμενα μειώνουν την ποσότητα ηλιακής ακτινοβολίας που φτάνει στο έδαφος, προσφέροντας μια ψυκτική επίδραση.
Η αποθήκευση άνθρακα προσθέτει ακόμη περισσότερη ψύξη
Λαμβάνοντας υπόψη την αποθήκευση άνθρακα των νέων δέντρων, τα αποτελέσματα αναμένεται να ενισχυθούν κατά περίπου 0,08°C σε παγκόσμιο επίπεδο. Οι ερευνητές σημειώνουν ότι καλύτερες εκτιμήσεις για τα αποτελέσματα της δέσμευσης άνθρακα θα εξερευνηθούν σε μελλοντική μελέτη, όπου θα προσομοιωθούν αλληλεπιδραστικά τόσο οι φυσικές όσο και οι ανθρακικές επιδράσεις της δημιουργίας νέων δασών.
Οι ερευνητές σκέφτηκαν ένα ρεαλιστικό σενάριο: να φυτεύονται δέντρα εκεί όπου έχουν κοπεί παλιότερα, να αποφεύγεται η αποψίλωση των υπαρχόντων δασών και να μην φυτεύονται νέα δέντρα σε περιοχές που θα έδιωχναν ανθρώπους ή θα έπαιρναν μεγάλες εκτάσεις γεωργικής γης.
Επιπλέον, το πείραμα χρησιμοποίησε δεδομένα από 12 κλιματικά μοντέλα που χρησιμοποιούνται συχνά για τη διεθνή ανάλυση πολιτικής, ώστε τα αποτελέσματα να είναι πιο αξιόπιστα σε σχέση με ένα μόνο μοντέλο. Οι ερευνητές διαπίστωσαν επίσης ότι, σε ορισμένες περιπτώσεις, τα δέντρα μπορούν να έχουν κατασταλτική επίδραση στις πυρκαγιές. Ωστόσο, η μελέτη έδειξε ότι σε περιοχές του Καναδά και του βορειοανατολικού τμήματος των ΗΠΑ, τα δέντρα πιθανότατα θα προκαλούσαν περισσότερες πυρκαγιές και θα μείωναν την ψύξη απορροφώντας υπερβολικό ήλιο.
