Ο καρκίνος του μαστού αποτελεί την κύρια αιτία νόσου και θανάτου που σχετίζεται με καρκίνο στις γυναίκες παγκοσμίως. Μια νέα παγκόσμια μελέτη που δημοσιεύτηκε στο The Lancet Oncology ανέφερε ότι το 2023 καταγράφηκαν περίπου 2,3 εκατομμύρια περιστατικά καρκίνου του μαστού και 764.000 θάνατοι από τη νόσο σε όλο τον κόσμο.

Η έκθεση, η οποία αποτελεί μέρος της μελέτης Global Burden of Disease Study 2023, αναδεικνύει και ορισμένες ενθαρρυντικές τάσεις, καθώς η συχνότητα εμφάνισης του καρκίνου του μαστού παραμένει σταθερή και η θνησιμότητα μειώνεται σε χώρες υψηλού εισοδήματος.

Ωστόσο, σε άλλες περιοχές του κόσμου τόσο η συχνότητα εμφάνισης όσο και η θνησιμότητα αυξάνονται. Οι συγγραφείς επισήμαναν ότι αυτή η εξέλιξη εντείνει περαιτέρω τις ανισότητες στην υγεία σε παγκόσμιο επίπεδο.

Τροποποιήσιμοι παράγοντες τρόπου ζωής ευθύνονται για 28% των περιστατικών

Ένα βασικό εύρημα της έκθεσης είναι ότι το 28% του παγκόσμιου φορτίου καρκίνου του μαστού συνδέεται με 6 παράγοντες κινδύνου που μπορούν δυνητικά να τροποποιηθούν:

• η υψηλή κατανάλωση κόκκινου κρέατος συνδέθηκε με σχεδόν 11% των χαμένων ετών υγιούς ζωής
• η χρήση καπνού, συμπεριλαμβανομένου του παθητικού καπνίσματος, με 8%
• τα υψηλά επίπεδα σακχάρου στο αίμα με 6%
• ο υψηλός δείκτης μάζας σώματος (BMI), στο εύρος υπέρβαρου και παχυσαρκίας, με 4%
• η υψηλή κατανάλωση αλκοόλ με 2%
• η χαμηλή σωματική δραστηριότητα με 2%

Μεταξύ 1990 και 2023 σημειώθηκε σημαντική πρόοδος όσον αφορά την επίδραση του αλκοόλ και του καπνίσματος, με μειώσεις 47% και 28% αντίστοιχα για αυτούς τους παράγοντες κινδύνου. Ωστόσο, για άλλους παράγοντες δεν παρατηρήθηκε παρόμοια πρόοδος.

Η Sophie Brooks, υπεύθυνη πληροφοριών υγείας στο Cancer Research UK, η οποία δεν συμμετείχε στη συγκεκριμένη έρευνα, τόνισε στο Medical News Today:

«Η πρόληψη παραμένει βασικός τρόπος για τη μείωση των περιστατικών, καθώς ένας σημαντικός αριθμός περιπτώσεων παγκοσμίως συνδέεται με παράγοντες που μπορούν να προληφθούν, όπως το κάπνισμα, το υπερβολικό βάρος και η παχυσαρκία, καθώς και το αλκοόλ. Οι κυβερνήσεις έχουν μια κρίσιμη ευκαιρία να διαμορφώσουν περιβάλλοντα που μπορούν να μειώσουν τον κίνδυνο καρκίνου σε παγκόσμιο επίπεδο».

Η Amy Bremner, χειρουργός ογκολόγος μαστού και ιατρική διευθύντρια χειρουργικής ογκολογίας μαστού στο MemorialCare Saddleback Medical Center στην Καλιφόρνια υπογράμμισε επίσης ότι οι στρατηγικές πρόληψης πρέπει να διαφέρουν ανάλογα με την περιοχή.

«Σε χώρες υψηλού εισοδήματος, περισσότερα από το ένα τρίτο των περιστατικών καρκίνου του μαστού μπορούν να προληφθούν μέσω αλλαγών στον τρόπο ζωής. Στις χώρες χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος, όπου παρατηρείται η μεγαλύτερη αύξηση του φορτίου της νόσου, οι στρατηγικές δημόσιας υγείας θα πρέπει να προωθούν έναν υγιεινό τρόπο ζωής και να στοχεύουν σε ομάδες υψηλού κινδύνου μέσω προγραμμάτων έγκαιρου ελέγχου και εκστρατειών ενημέρωσης», ανέφερε.

Πώς μπορείτε να μειώσετε τον κίνδυνο καρκίνου του μαστού;

Τα Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων των ΗΠΑ (CDC) επισημαίνουν ότι ορισμένοι παράγοντες κινδύνου για καρκίνο του μαστού δεν μπορούν να ελεγχθούν, όπως η ηλικία και το οικογενειακό ιστορικό, δηλαδή ο γενετικός κίνδυνος.

Ωστόσο, οι τροποποιήσιμοι παράγοντες κινδύνου που εντοπίστηκαν στην έκθεση βρίσκονται σε μεγάλο βαθμό υπό τον έλεγχο του κάθε ανθρώπου. Το CDC προτείνει τα ακόλουθα για να μειώσετε τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του μαστού:

• διατηρήστε το βάρος σας σε υγιές εύρος, με τον δείκτη μάζας σώματος να βρίσκεται ιδανικά μεταξύ 18 και 25, και καταναλώνετε ποικιλία υγιεινών τροφίμων
• παραμείνετε σωματικά δραστήριοι, προσπαθώντας να κάνετε τουλάχιστον 150 λεπτά δραστηριότητας μέτριας έντασης κάθε εβδομάδα
• αν καταναλώνετε αλκοόλ, κάντε το με μέτρο, καθώς οι γυναίκες θα πρέπει να περιορίζουν την κατανάλωση σε 1 αλκοολούχο ποτό την ημέρα
• αν λαμβάνετε θεραπεία ορμονικής υποκατάστασης ή αντισυλληπτικά χάπια, συζητήστε με τον γιατρό σας για τους κινδύνους και εξετάστε αν είναι κατάλληλα για εσάς
• αν είναι δυνατόν, θηλάστε τα παιδιά σας, καθώς ο θηλασμός για τουλάχιστον τους πρώτους 6 μήνες της ζωής του βρέφους όχι μόνο ωφελεί την υγεία του μωρού αλλά μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο της μητέρας για καρκίνο του μαστού και των ωοθηκών, διαβήτη τύπου 2 και υψηλή αρτηριακή πίεση
• αν υπάρχει οικογενειακό ιστορικό καρκίνου του μαστού, συζητήστε με τον γιατρό σας τρόπους με τους οποίους μπορείτε να μειώσετε τον κίνδυνο.