Νέο πλαίσιο για τα σχολικά κυλικεία τίθεται σε εφαρμογή από το σχολικό έτος 2026 με 2027, καθώς η νέα υγειονομική διάταξη του Υπουργείου Υγείας αλλάζει τους κανόνες για τα τρόφιμα και τα ροφήματα που θα μπορείτε να βρίσκετε στα σχολεία.
Η απόφαση, που φέρει την υπογραφή της αναπληρώτριας υπουργού Υγείας, Ειρήνης Αγαπηδάκη, δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ Β’ 3060/02.06.2026 και αντικαθιστά το πλαίσιο που ίσχυε από το 2013. Οι αρμόδιοι φορείς οφείλουν να προχωρήσουν στις απαραίτητες ενέργειες συμμόρφωσης, ώστε το σχολικό έτος 2026 με 2027 να ξεκινήσει με τους νέους κανόνες.
Στόχος της διάταξης είναι να διαμορφωθεί ένα πιο υγιεινό και ασφαλές διατροφικό περιβάλλον μέσα στο σχολείο, με κανόνες που αφορούν όχι μόνο τα κυλικεία, αλλά και τους χώρους εστίασης και τους αυτόματους πωλητές εντός σχολικών μονάδων πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης.
Τι θα επιτρέπεται να πωλείται
Στα σχολικά κυλικεία θα μπορούν να διατίθενται φρέσκα φρούτα και λαχανικά εποχής, καλά πλυμένα και συσκευασμένα σε ατομική μερίδα. Επιτρέπονται επίσης αποξηραμένα φρούτα χωρίς πρόσθετα σάκχαρα, φρουτοσαλάτες χωρίς πρόσθετα σάκχαρα και κομπόστες φρούτων σε χυμό φρούτων.
Στα γαλακτοκομικά προϊόντα περιλαμβάνονται φρέσκο παστεριωμένο γάλα, κεφίρ, αριάνι, γιαούρτι, ρυζόγαλο και κρέμες, με συγκεκριμένους περιορισμούς στη μερίδα, στα σάκχαρα και στα λιπαρά. Επιτρέπονται επίσης ροφήματα γάλακτος που παρασκευάζονται στο κυλικείο, αλλά όχι άλλα τυποποιημένα ανάλογα ροφήματα ούτε χρήση έτοιμης σκόνης για την παρασκευή τους.
Στην κατηγορία των αρτοσκευασμάτων και των σνακ, επιτρέπονται κουλούρια, φρυγανιές, κράκερς, κριτσίνια, μπάρες δημητριακών, δημητριακά πρωινού, σταφιδόψωμο και μουστοκούλουρο, με σύσταση να προτιμώνται προϊόντα ολικής άλεσης. Θα μπορούν ακόμη να διατίθενται παστέλι, χαλβάς και φυτικά επιδόρπια χωρίς πρόσθετα σάκχαρα.
Οι ξηροί καρποί επιτρέπονται μόνο σε Γυμνάσια και Λύκεια, χωρίς προσθήκη αλατιού και ζάχαρης και σε ατομική συσκευασία έως 30 γρ.
Για σάντουιτς και τόστ, επιτρέπεται η χρήση ψωμιού λευκού, ολικής ή πολύσπορου, αραβικής πίτας ή τορτίγιας, με σύσταση για προϊόντα ολικής άλεσης. Η γέμιση μπορεί να περιλαμβάνει φρέσκα λαχανικά, ελληνικά τυριά, βραστό κοτόπουλο ή βραστή γαλοπούλα που δεν είναι προϊόντα αλλαντοποιίας, τόνο, καλά βρασμένο αυγό και ελιές χωρίς κουκούτσι.
Οι λιπαρές ύλες περιορίζονται σε παρθένο ελαιόλαδο, πάστα ελιάς ή μαλακή μαργαρίνη. Για τις σαλάτες επιτρέπονται επίσης δημητριακά όπως κινόα, κους κους και πλιγούρι, σπόροι όπως σουσάμι και κολοκυθόσπορος, καθώς και όσπρια όπως φακές και μαυρομάτικα.
Επιτρέπονται επίσης τυρόπιτα, πίτα λαχανικών, τυροκούλουρο και πίτσα χωρίς αλλαντικά, με όριο μερίδας έως 100 γρ. και με την προϋπόθεση ότι η λιπαρή ύλη για τη ζύμη ή το φύλλο προέρχεται αποκλειστικά από ελαιόλαδο, μαλακή μαργαρίνη ή φυτικά έλαια.
Όσον αφορά τα ροφήματα, επιτρέπονται το νερό, οι φυσικοί χυμοί φρούτων ή λαχανικών που παρασκευάζονται στο κυλικείο, οι συσκευασμένοι φυσικοί χυμοί χωρίς συντηρητικά και τα φυτικά ροφήματα χωρίς πρόσθετα σάκχαρα. Στα σχολεία δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης επιτρέπονται αφεψήματα όπως χαμομήλι, φασκόμηλο και τσάι του βουνού, χωρίς ζάχαρη ή σύνθετα γλυκαντικά. Ο καφές επιτρέπεται μόνο για το προσωπικό του σχολείου.
Τι απαγορεύεται αυστηρά
Η νέα διάταξη βάζει τέλος στη διάθεση προϊόντων αλλαντοποιίας και επεξεργασμένου κρέατος στα σχολικά κυλικεία. Στη λίστα των απαγορευμένων προϊόντων περιλαμβάνονται ενδεικτικά ζαμπόν, βραστό και καπνιστό φιλέτο, μπέικον, φιλέτο ή στήθος γαλοπούλας και κοτόπουλου βραστό ή καπνιστό, πάριζα, μορταδέλα, λουκάνικα και αλλαντικά αέρος.
Δεν επιτρέπονται επίσης παρασκευάσματα κρέατος όπως γύρος, σουβλάκι, σνίτσελ, μπιφτέκι, κεμπάπ και κοτομπουκιές. Εκτός κυλικείων μένουν ακόμη οι πίτες και οι πίτσες με αλλαντικά, όπως λουκανικόπιτα και ζαμπονοτυρόπιτα.
Απαγορεύονται επίσης τα ανακατεργασμένα ή τηγμένα τυριά, καθώς και τα ανακατεργασμένα τυριά με αλειφώδη υφή. Εκτός λίστας βρίσκονται τα chips, τα γαριδάκια, το ποπ κορν, οι σοκολάτες γάλακτος και υγείας, τα παγωτά, οι γρανίτες, οι τσίχλες και οι καραμέλες.
Στα απαγορευμένα προϊόντα περιλαμβάνονται ακόμη τα γλυκά αρτοσκευάσματα όπως κέικ, τσουρέκι, ντόνατς και κρουασάν, καθώς και τα αναψυκτικά και τα ενεργειακά ποτά.
Δεν επιτρέπονται επίσης πρόσθετες ύλες όπως κέτσαπ και μαγιονέζα, αλείμματα ξηρών καρπών όπως ταχίνι και φυστικοβούτυρο, μέλι, μαρμελάδα και αλείμματα σοκολάτας, με βάση τους περιορισμούς που προβλέπει ο πίνακας προδιαγραφών του ΦΕΚ.
Ειδικές απαγορεύσεις για Δημοτικά και Νηπιαγωγεία
Για λόγους αποφυγής επεισοδίων πνιγμονής, στα κυλικεία των σχολικών μονάδων πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης απαγορεύεται να προσφέρονται μικρά στρογγυλά φρούτα, όπως σταφύλια και κεράσια, καθώς και ξηροί καρποί.
Η διάταξη προβλέπει επίσης ότι οι υπάλληλοι των κυλικείων πρέπει να είναι ενημερωμένοι για τα χαρακτηριστικά των τροφίμων που μπορεί να αυξήσουν τον κίνδυνο πνιγμονής και να είναι προσεκτικοί κατά την προμήθεια ή την προετοιμασία των τροφίμων.
Τι ισχύει για αυτόματους πωλητές και χώρους εστίασης
Η νέα απόφαση δεν αφορά μόνο τα κυλικεία. Σε σχολικές μονάδες όπου δεν μπορεί να λειτουργήσει κυλικείο λόγω έλλειψης κατάλληλου χώρου ή άλλων τεκμηριωμένων λόγων, επιτρέπεται η λειτουργία αυτόματου πωλητή τροφίμων, υπό την προϋπόθεση ότι διαθέτει αποκλειστικά προϊόντα που επιτρέπονται και για τα σχολικά κυλικεία.
Στα σχολικά συγκροτήματα που διαθέτουν χώρους εστίασης, το εβδομαδιαίο μενού πρέπει να ακολουθεί τις εθνικές διατροφικές συστάσεις για παιδιά και εφήβους. Τόσο ο κατάλογος των τροφίμων του κυλικείου όσο και το εβδομαδιαίο μενού των εστιατορίων πρέπει να ενημερώνονται τακτικά και να είναι αναρτημένα σε εμφανές σημείο.
Υποχρεωτική ενημέρωση για αλλεργιογόνα
Η διάταξη προβλέπει ρητά υποχρέωση ενημέρωσης των καταναλωτών για ουσίες ή προϊόντα που προκαλούν αλλεργίες ή δυσανεξίες, πριν από την πώληση ή διάθεση μη προσυσκευασμένων τροφίμων. Για τα προσυσκευασμένα τρόφιμα, οι υποχρεωτικές πληροφορίες πρέπει να αναγράφονται στη συσκευασία ή σε ετικέτα.
Κανόνες υγιεινής και θερμοκρασίες
Στις σχολικές μονάδες με ολοήμερο πρόγραμμα προβλέπονται ξεχωριστοί χώροι με ψυγεία για τη διατήρηση τροφίμων και φούρνους για την αναθέρμανση γευμάτων. Τα γεύματα που φέρνουν οι μαθητές από το σπίτι πρέπει να φυλάσσονται σε θερμοκρασία από 0°C έως 4°C, ενώ τα ευαλλοίωτα τρόφιμα, όπως γάλα, γιαούρτια, σάντουιτς και τυριά, πρέπει να διατηρούνται κάτω από τους 5°C.
Τα ζεστά τρόφιμα, όπως τυρόπιτες και σπανακόπιτες, πρέπει να διατηρούνται σε ειδικούς θερμοθαλάμους σε θερμοκρασία πάνω από 60°C. Όταν απαιτείται αναθέρμανση, η εσωτερική θερμοκρασία του τροφίμου πρέπει να φτάνει τουλάχιστον τους 74°C για 15 δευτερόλεπτα.
Έλεγχοι και κυρώσεις
Η εφαρμογή των νέων κανόνων θα ελέγχεται με τακτικούς ή έκτακτους υγειονομικούς ελέγχους από τις Διευθύνσεις Υγειονομικού Ελέγχου και Περιβαλλοντικής Υγιεινής των Περιφερειών. Τα δείγματα που λαμβάνονται κατά τους ελέγχους θα αποστέλλονται σε διαπιστευμένα εργαστήρια.
Για τις παραβάσεις προβλέπονται κυρώσεις με βάση την υγειονομική και τη νομοθεσία για την ασφάλεια των τροφίμων. Αυτό σημαίνει ότι το νέο πλαίσιο δεν περιορίζεται σε έναν απλό κατάλογο προϊόντων, αλλά συνδέεται με υποχρεώσεις υγιεινής, ελέγχους και κυρώσεις για όσους δεν συμμορφώνονται.
Η νέα υγειονομική διάταξη επιχειρεί να βάλει αυστηρότερους κανόνες σε ένα πεδίο που αφορά καθημερινά χιλιάδες μαθητές. Το κρίσιμο, πλέον, δεν είναι μόνο τι γράφει ο κατάλογος των επιτρεπόμενων προϊόντων, αλλά αν οι έλεγχοι θα είναι πραγματικοί και αν τα σχολικά κυλικεία θα λειτουργήσουν με βάση τις νέες προδιαγραφές από την έναρξη της σχολικής χρονιάς.
Μπορείτε να δείτε αναλυτικά την απόφαση ΕΔΩ.
