Μια νέα διδακτορική διατριβή έδειξε ότι η διαταραχή τζόγου συνδέεται με αλλαγές σε εγκεφαλικά δίκτυα που σχετίζονται με τον αυτοέλεγχο και την ανταμοιβή. Με τον συνδυασμό διαφορετικών τεχνικών απεικόνισης του εγκεφάλου, η έρευνα προσέφερε νέα βιολογικά στοιχεία για τη διαταραχή και ανοίγει προοπτικές για πιο στοχευμένες θεραπείες.

Η διαταραχή τζόγου είναι μια κατάσταση στην οποία το παιχνίδι παύει να είναι ελεγχόμενο και αρχίζει να επηρεάζει αρνητικά την ποιότητα ζωής, τις σχέσεις και την καθημερινότητα. Υπολογίζεται ότι αφορά περίπου 1–2% των ενηλίκων παγκοσμίως και, λόγω των ομοιοτήτων της με τις εξαρτήσεις από ουσίες, είναι η πρώτη συμπεριφορική εξάρτηση που αναγνωρίστηκε επίσημα στα διαγνωστικά εγχειρίδια.

Στο πλαίσιο της διδακτορικής του έρευνας, ο Albert Bellmunt Gil από το University of Turku στη Φινλανδία προσπάθησε να κατανοήσει καλύτερα τι συμβαίνει στον εγκέφαλο των ατόμων με διαταραχή τζόγου. Η κατανόηση αυτών των αλλαγών μπορεί να εξηγήσει γιατί η συμπεριφορά του τζόγου συνεχίζεται, ακόμη και όταν οι συνέπειες είναι σοβαρές και ξεκάθαρα αρνητικές.

Η έρευνα επικεντρώθηκε στον μετωπιαίο λοβό και στο ραβδωτό σώμα, περιοχές του εγκεφάλου που εμπλέκονται στον αυτοέλεγχο, στη λήψη αποφάσεων και στο σύστημα ανταμοιβής. Η μελέτη βασίστηκε σε δύο ανεξάρτητα σύνολα δεδομένων, στα οποία συμμετείχαν άτομα με διαταραχή τζόγου και υγιείς εθελοντές. Χρησιμοποιήθηκαν διαφορετικές τεχνικές απεικόνισης για τη μελέτη της δομής του εγκεφάλου, της λειτουργικής του δραστηριότητας και της χημικής επικοινωνίας μεταξύ των νευρώνων.

Τι έδειξαν οι εξετάσεις απεικόνισης του εγκεφάλου

Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι στη διαταραχή τζόγου διαταράσσεται η επικοινωνία ανάμεσα στον μετωπιαίο φλοιό και βαθύτερες περιοχές του εγκεφάλου, γνωστές ως μετωποραβδωτά κυκλώματα.

«Οι συνδέσεις μεταξύ του ραχιοπλάγιου μετωπιαίου φλοιού και του επικλινούς πυρήνα, που αποτελεί βασικό κέντρο ανταμοιβής του εγκεφάλου, ήταν πιο αδύναμες από το φυσιολογικό. Αυτό μπορεί να κάνει πιο δύσκολη τη διακοπή του τζόγου όταν εμφανίζονται έντονες παρορμήσεις», εξήγησε ο Bellmunt Gil.

Σε σύγκριση με υγιείς εθελοντές, τα άτομα με διαταραχή τζόγου εμφάνισαν επίσης πιο έντονη εγκεφαλική αντίδραση σε ερεθίσματα που σχετίζονται με τον τζόγο, ειδικά στο ραχιαίο ραβδωτό σώμα. Παρόμοια ευρήματα έχουν παρατηρηθεί και σε άτομα με εξάρτηση από ουσίες, όταν εκτίθενται σε ερεθίσματα που συνδέονται με τη χρήση.

Παράλληλα, η διαταραγμένη μετωποραβδωτή συνδεσιμότητα φάνηκε να σχετίζεται τόσο με τη λειτουργία της σεροτονίνης όσο και με την αντίδραση του εγκεφάλου που συνδέεται με το οπιοειδές σύστημα.

Τι σημαίνουν όλα αυτά

Τα ευρήματα προσφέρουν βιολογικά στοιχεία που μπορούν να βοηθήσουν στον σχεδιασμό πιο στοχευμένων θεραπειών στο μέλλον.

«Τα αποτελέσματα αναδεικνύουν εγκεφαλικές περιοχές που ήδη αποτελούν θεραπευτικό στόχο σε άλλες παθήσεις, όπως με τη μη επεμβατική εγκεφαλική διέγερση, η οποία χρησιμοποιεί μαγνητικούς παλμούς για να επηρεάσει τη λειτουργία του εγκεφάλου. Το μετωποραβδωτό κύκλωμα που εντοπίσαμε αποτελεί έναν σαφή στόχο για τέτοιες παρεμβάσεις στη διαταραχή τζόγου», ανέφερε ο Bellmunt Gil.

Επιπλέον, τα ευρήματα που σχετίζονται με τη σεροτονίνη και το οπιοειδές σύστημα δείχνουν ότι η φαρμακευτική στόχευση αυτών των μηχανισμών μπορεί να έχει όφελος. Παρ’ όλα αυτά, απαιτούνται τυχαιοποιημένες ελεγχόμενες μελέτες για να επιβεβαιωθούν αυτά τα ενδεχόμενα.

«Τα αποτελέσματά μας δείχνουν ότι η διαταραχή τζόγου συνδέεται με μετρήσιμες αλλαγές σε περιοχές του εγκεφάλου που ρυθμίζουν τον έλεγχο, την ανταμοιβή και τη δημιουργία συνηθειών», ανέφερε ο ερευνητής. «Η κατανόηση αυτών των μηχανισμών μπορεί να μειώσει το στίγμα και να βοηθήσει στην ανάπτυξη πιο αποτελεσματικών θεραπειών».

Τα ευρήματα της διατριβής ενισχύουν την άποψη ότι η διαταραχή τζόγου δεν είναι θέμα δύναμης θέλησης, αλλά μια κατάσταση που σχετίζεται με αλλαγές στη λειτουργία και στη δομή του εγκεφάλου.

Η καλύτερη κατανόηση αυτών των μηχανισμών μπορεί να συμβάλει σε πιο αποτελεσματική πρόληψη, καλύτερες θεραπείες και μια πιο ρεαλιστική και ανθρώπινη αντιμετώπιση των ατόμων που ζουν με διαταραχή τζόγου.