Η ανεπάρκεια ψευδαργύρου είναι μια κατάσταση κατά την οποία ο οργανισμός σας δεν διαθέτει αρκετό ψευδάργυρο, ένα πολύ σημαντικό μέταλλο για τη σωστή λειτουργία του σώματος. Αυτό μπορεί να συμβεί είτε επειδή δεν λαμβάνετε επαρκή ποσότητα ψευδαργύρου μέσω της διατροφής σας είτε επειδή υπάρχει κάποια πάθηση που επηρεάζει την απορρόφηση ή τη χρήση του από τον οργανισμό.

Ο ψευδάργυρος συμμετέχει σε πολλές βασικές λειτουργίες: βοηθά στην άμυνα απέναντι στα μικρόβια, συμβάλλει στην επούλωση τραυμάτων, υποστηρίζει το ανοσοποιητικό σύστημα και παίζει σημαντικό ρόλο ακόμη και στην εγκυμοσύνη και την ανάπτυξη.

Ο οργανισμός δεν μπορεί να παράγει μόνος του ψευδάργυρο. Για αυτόν τον λόγο, πρέπει να τον λαμβάνετε μέσω της διατροφής ή, σε ορισμένες περιπτώσεις, μέσω συμπληρωμάτων.

Τι σημαίνει ανεπάρκεια ψευδαργύρου;

Είναι πιθανό να έχετε ελαφρώς χαμηλά επίπεδα ψευδαργύρου χωρίς εμφανή προβλήματα. Αυτό ονομάζεται ανεπαρκής πρόσληψη ψευδαργύρου. Ωστόσο, όταν τα επίπεδα πέσουν αρκετά ώστε να επηρεάζεται η λειτουργία του οργανισμού και η καθημερινότητά σας, τότε μιλάμε για ανεπάρκεια ψευδαργύρου.

Με την κατάλληλη θεραπεία, τα επίπεδα ψευδαργύρου μπορούν συνήθως να επανέλθουν στο φυσιολογικό και τα συμπτώματα να βελτιωθούν σημαντικά.

Συμπτώματα ανεπάρκειας ψευδαργύρου

Τα συμπτώματα διαφέρουν ανάλογα με την ηλικία και το πόσο σοβαρή είναι η έλλειψη.

Τα πιο συχνά συμπτώματα περιλαμβάνουν:

• Συχνές λοιμώξεις ή αρρώστιες
• Διάρροια (ιδιαίτερα σε βρέφη)
• Καθυστερημένη ανάπτυξη σε παιδιά και εφήβους
• Τριχόπτωση ή αραίωση μαλλιών
• Αλλαγές στα νύχια, όπως ευθραυστότητα ή αλλοίωση χρώματος
• Έλλειψη ενέργειας και ευερεθιστότητα
• Μειωμένη όρεξη
• Μείωση ή απώλεια γεύσης και όσφρησης
• Χαμηλός αριθμός σπερματοζωαρίων
• Δερματικά εξανθήματα ή βλάβες
• Αργή επούλωση τραυμάτων

Η ανεπάρκεια ψευδαργύρου μπορεί να προκύψει για διάφορους λόγους.

1. Ανεπαρκής διατροφική πρόσληψη

Τρόφιμα όπως το κρέας, τα ψάρια και τα αυγά είναι πλούσια σε ψευδάργυρο. Αν δεν καταναλώνετε αρκετές ποσότητες από αυτά, μπορεί να μην λαμβάνετε τον ψευδάργυρο που χρειάζεται ο οργανισμός σας.

Άτομα που ακολουθούν χορτοφαγική ή vegan διατροφή ενδέχεται να διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο, καθώς πολλά φυτικά τρόφιμα περιέχουν φυτικά οξέα (phytates), τα οποία μειώνουν την απορρόφηση του ψευδαργύρου. Επιπλέον, διατροφικές διαταραχές όπως η νευρική ανορεξία μπορούν επίσης να οδηγήσουν σε έλλειψη ψευδαργύρου.

2. Παθήσεις που επηρεάζουν την απορρόφηση

Ορισμένες παθήσεις μπορεί να εμποδίζουν την απορρόφηση ή να αυξάνουν τις ανάγκες του οργανισμού σε ψευδάργυρο. Τέτοιες καταστάσεις περιλαμβάνουν:

• Κοιλιοκάκη
• Νόσος Crohn
• Ελκώδης κολίτιδα
• Σύνδρομο βραχέος εντέρου
• Ηπατική νόσος
• Νεφρική νόσος
• Παθήσεις παγκρέατος
• HIV
• Σακχαρώδης διαβήτης τύπου 2
• Σήψη
• Εγκαύματα
• Εγκυμοσύνη
• Χρόνια κατανάλωση αλκοόλ

3. Φάρμακα και θεραπείες

Ορισμένες θεραπείες μπορεί επίσης να οδηγήσουν σε χαμηλά επίπεδα ψευδαργύρου, όπως:

• Διουρητικά
• Αιμοκάθαρση
• Παρεντερική διατροφή
• Ορισμένα αντιβιοτικά
• Χηλική θεραπεία
• Βαριατρικές επεμβάσεις

Μπορεί να είναι κληρονομική;

Ναι, αλλά είναι εξαιρετικά σπάνιο. Υπάρχει μια γενετική διαταραχή που ονομάζεται ακροδερματίτιδα εντεροπαθητική, η οποία προκαλεί σοβαρή ανεπάρκεια ψευδαργύρου. Εμφανίζεται περίπου σε 1 ανά 500.000 γεννήσεις.

Πώς γίνεται η διάγνωση;

Ο γιατρός μπορεί να διαγνώσει την ανεπάρκεια ψευδαργύρου μέσω:

• Κλινικής εξέτασης
• Λήψης ιατρικού ιστορικού
• Αξιολόγησης της διατροφής σας
• Εξετάσεων αίματος ή/και ούρων

Αξίζει να σημειωθεί ότι τα επίπεδα ψευδαργύρου στο αίμα δεν αρκούν πάντα από μόνα τους για ασφαλή διάγνωση, καθώς δεν αντικατοπτρίζουν πάντα με ακρίβεια τα συνολικά αποθέματα του οργανισμού. Σε ορισμένες περιπτώσεις, ο γιατρός μπορεί να σας χορηγήσει συμπλήρωμα ψευδαργύρου και να αξιολογήσει αν τα συμπτώματα βελτιώνονται.

Θεραπεία

Η θεραπεία συνήθως περιλαμβάνει συμπληρώματα ψευδαργύρου από το στόμα. Ο γιατρός θα καθορίσει τη σωστή δοσολογία, τη διάρκεια λήψης καθώς και το κατάλληλο σκεύασμα. Δεν συνιστάται να λαμβάνετε συμπληρώματα χωρίς ιατρική καθοδήγηση.

Παράλληλα, μπορεί να σας προταθούν διατροφικές αλλαγές ή συνεργασία με διαιτολόγο.

Τροφές πλούσιες σε ψευδάργυρο

Για να αυξήσετε φυσικά την πρόσληψη ψευδαργύρου, μπορεί να βοηθήσει η κατανάλωση περισσότερων:

• Κόκκινου κρέατος και πουλερικών
• Ψαριών και αυγών
• Οσπρίων
• Ξηρών καρπών, όπως αμύγδαλα και κάσιους
• Σπόρων
• Άγριου ρυζιού
• Φύτρων σιταριού

Πριν αλλάξετε σημαντικά τη διατροφή σας, καλό είναι να συμβουλευτείτε επαγγελματία υγείας.

Η ανεπάρκεια ψευδαργύρου είναι επομένως μια θεραπεύσιμη κατάσταση που μπορεί να επηρεάζει σημαντικά την καθημερινότητά σας. Επειδή τα συμπτώματα συχνά μοιάζουν με εκείνα άλλων προβλημάτων υγείας, η σωστή ιατρική αξιολόγηση είναι σημαντική.