Στις μέρες μας πολλοί άνθρωποι με πρόβλημα παχυσαρκίας έχουν στραφεί στη χρήση των φαρμάκων GLP-1. Για κάποιους έχουν αποδειχθεί «θαυματουργά», ενώ για κάποιους άλλους δεν … «λειτούργησαν» όπως θα περίμεναν.
Κλινικές δοκιμές, όπως γράφει το CNN διαπίστωσαν ότι περίπου το 10% έως 15% των ατόμων που δοκιμάζουν GLP-1, όπως τα Wegovy και Zepbound, «δεν έχουν το επιθυμητό αποτέλεσμα» όσον αφορά την ουσιαστική απώλεια βάρους. Μια μελέτη που δημοσιεύθηκε την περασμένη εβδομάδα έδειξε ότι η γενετική μπορεί να παίζει ρόλο.
Ωστόσο, η έρευνα, συμπεριλαμβανομένων νέων ευρημάτων που δημοσιεύθηκαν χθες, συνεχίζει να εστιάζει στα οφέλη των φαρμάκων GLP-1 ανεξάρτητα από την απώλεια βάρους. Κλινικές δοκιμές για την υγεία της καρδιάς, για παράδειγμα, έχουν δείξει ότι τα φάρμακα μπορούν να μειώσουν τον κίνδυνο καρδιακών προσβολών και εγκεφαλικών επεισοδίων και να βελτιώσουν τα αποτελέσματα στην καρδιακή ανεπάρκεια, ακόμη και όταν οι συμμετέχοντες δεν χάνουν βάρος - ή, σε ορισμένες περιπτώσεις, πιθανώς ακόμη και αν οι συμμετέχοντες παίρνουν βάρος.
Η ικανότητα των φαρμάκων GLP-1 να μειώνουν τη φλεγμονή μπορεί να είναι ένας βασικός λόγος για τον οποίο βοηθούν σε καρδιακά προβλήματα και νεφρικές παθήσεις με τρόπους ανεξάρτητους από την απώλεια βάρους.
Υπενθυμίζεται ότι, μια μελέτη που ανέλυσε τα αποτελέσματα μιας σημαντικής κλινικής δοκιμής για τα καρδιαγγειακά αποτελέσματα του Wegovy το 2024 διαπίστωσε ότι η ικανότητά του να μειώνει τον κίνδυνο δεύτερης καρδιακής προσβολής ή εγκεφαλικού επεισοδίου δεν εξαρτιόταν από το πόσο βάρος έχασαν οι χρήστες. Ο συγγραφέας της μελέτης, καθηγητής John Deanfield από το University College London, σημείωσε ότι «οι θετικές επιπτώσεις στο σάκχαρο του αίματος, την αρτηριακή πίεση ή τη φλεγμονή, καθώς και οι άμεσες επιπτώσεις στον καρδιακό μυ και τα αιμοφόρα αγγεία», μπορεί να παίζουν ρόλο.
Φάρμακα GLP-1 και ήπαρ
Τα τελευταία ευρήματα ρίχνουν φως στο πώς τα φάρμακα GLP-1 μπορούν να βελτιώσουν την υγεία του ήπατος. Το Wegovy, που παρασκευάζεται από την Novo Nordisk και βασίζεται στο δραστικό συστατικό σεμαγλουτίδη, εγκρίθηκε από την Υπηρεσία Τροφίμων και Φαρμάκων των ΗΠΑ τον Αύγουστο για μια σοβαρή ηπατική νόσο που ονομάζεται στεατοηπατίτιδα. Η νόσος αυτή σχετίζεται με τη μεταβολική δυσλειτουργία ή MASH, η οποία εκτιμάται ότι επηρεάζει περίπου το 6% των ενηλίκων στις ΗΠΑ. Το φάρμακο αποδείχθηκε σε μια κλινική δοκιμή ότι βοηθά στη δραματική βελτίωση των δεικτών της νόσου.
«Ως επί το πλείστον, νομίζω ότι το δόγμα είναι ότι αυτή η βελτίωση οφείλεται στην απώλεια βάρους», δήλωσε ο Δρ. Daniel Drucker, πρωτοπόρος της έρευνας για τα GLP-1 στο Πανεπιστήμιο του Τορόντο, του οποίου το εργαστήριο διεξήγαγε τη νέα μελέτη. «Αλλά έχουμε δει ενδείξεις στο εργαστήριό μας ότι η απώλεια βάρους δεν είναι όλη η ιστορία», πρόσθεσε. Ο Drucker υποστηρίζει ότι τα αυξανόμενα στοιχεία θα πρέπει να αλλάξουν τον τρόπο με τον οποίο οι ασφαλιστές υγείας και τα κυβερνητικά προγράμματα εξετάζουν εάν θα πληρώσουν για τα φάρμακα: Αντί να αξιολογούν την απώλεια βάρους ως μέτρο της επιτυχίας τους, θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τα άλλα οφέλη τους «σε ένα ευρύ φάσμα πολύ σοβαρών ασθενειών».
«Οι ασφαλιστικές εταιρείες ιστορικά απαιτούσαν απώλεια βάρους τουλάχιστον 5% μετά από τρεις έως τέσσερις μήνες θεραπείας, προκειμένου να συνεχίσουν να καλύπτουν τη θεραπεία με GLP-1», τόνισε η Δρ. Jody Dushay, η οποία συνταγογραφεί τα φάρμακα στο ιατρείο της στο Ιατρικό Κέντρο Beth Israel Deaconess στη Βοστώνη. «Με νέες πληροφορίες σχετικά με τα μεταβολικά οφέλη, ξεχωριστά από την απώλεια βάρους, αυτό σίγουρα θα πρέπει να επανεξεταστεί», διευκρίνισε.
Εκτιμά ότι περίπου το 5% έως 8% των ασθενών στο ιατρείο της είναι αυτό που αποκαλεί «άτομα που δεν ανταποκρίνονται στην απώλεια βάρους» από τη χρήση των GLP-1. «Αλλά με τον αυξανόμενο αριθμό ενδείξεων για αυτά τα φάρμακα», όπως χαρακτηριστικά ανέφερε η Dushay στο CNN σε ένα email, «θα δούμε (ή, πρέπει να αναζητήσουμε!) οφέλη σε άτομα που δεν πληρούν τα κριτήρια «ανταπόκρισης» στην απώλεια βάρους».
Η μελέτη του Drucker, με επικεφαλής την μεταδιδακτορική ερευνήτρια Δρ. Maria Gonzalez-Rellan, επεδίωξε να κατανοήσει γιατί η σεμαγλουτίδη φάνηκε να βελτιώνει τους δείκτες MASH ανεξάρτητα από το αν οι συμμετέχοντες έχασαν βάρος σε κλινικές δοκιμές. Η ερευνητική ομάδα το πέτυχε αυτό, χρησιμοποιώντας ποντίκια στα εργαστηριακά της πειράματα «μη ανταποκρινόμενα στην απώλεια βάρους».
Σύμφωνα με τον Drucker, αυτό που κατόρθωσε η ομάδα «μας επιτρέπει να πούμε: Εντάξει, αν αποτρέψουμε την απώλεια βάρους, επειδή αυτό προκαλείται από τον εγκέφαλο, εξακολουθούμε να βλέπουμε τα οφέλη του GLP-1 στη βελτίωση της υγείας του ήπατος; Και η απάντηση είναι: Απολύτως, βλέπουμε σημαντικά οφέλη, ακόμη και χωρίς απώλεια βάρους».
Η ομάδα εντόπισε μια ομάδα κυττάρων στο ήπαρ που, όταν διεγείρονται από το GLP-1, ξεκινούν μια διαδικασία που επικοινωνεί με το ανοσοποιητικό σύστημα για να «κατασταλεί η φλεγμονή», είπε ο Drucker. «Αυτός ο πολύ σπάνιος πληθυσμός κυττάρων αιμοφόρων αγγείων είναι που οδηγεί στη μείωση της φλεγμονής», πρόσθεσε.
Για να επικυρώσουν περαιτέρω τα ευρήματά τους, οι ερευνητές μελέτησαν τι συνέβη όταν ποντίκια που τροποποιήθηκαν ώστε να μην έχουν υποδοχείς GLP-1 σε αυτά τα ηπατικά κύτταρα έχασαν σημαντικό βάρος. Δεν είχαν καμία βελτίωση στο ήπαρ.
«Είναι μία αξιόλογη εργασία», δήλωσε ο Δρ. Harlan Krumholz, καρδιολόγος και καθηγητής στην Ιατρική Σχολή του Γέιλ, ο οποίος δεν συμμετείχε στη μελέτη. Επισήμανε, ωστόσο, ότι επειδή η μελέτη έγινε σε ποντίκια, δεν μπορεί να ειπωθεί με βεβαιότητα ότι οι ίδιοι μηχανισμοί λειτουργούν και στους ανθρώπους. «Αλλά μπορούμε τώρα να πούμε ότι αυτή είναι μια βιολογικά εύλογη εξήγηση για το γιατί ορισμένα οφέλη αυτών των φαρμάκων φαίνεται να εκτείνονται πέρα από την απλή απωλεια βάρους», πρόσθεσε ο Krumholz.
