Παρόλο που γενικά τα ποσοστά του καρκίνου φαίνεται να μειώνονται σε διάφορες χώρες του κόσμου, τα τελευταία χρόνια έχει παρατηρηθεί μια ανησυχητική αυξητική τάση όσον αφορά τα περιστατικά του καρκίνου του παχέος εντέρου, ιδίως ανάμεσα στους νεότερους ενήλικες κάτω των 50 ετών.
Ο καρκίνος του παχέος εντέρου συνήθως ξεκινά με την εμφάνιση προκαρκινικών βλαβών, όπως είναι οι αδενωματώδεις πολύποδες. Οι βλάβες αυτές συνήθως αναπτύσσονται αργά, μέσα στα χρόνια, και γι’ αυτό το λόγο στο παρελθόν η συγκεκριμένη νόσος ήταν γνωστή ως «καρκίνος των ηλικιωμένων».
Η σημαντική αύξηση, όμως, των διαγνώσεων του εν λόγω καρκίνου και σε νεότερα άτομα έχει πλέον προκαλέσει την ανησυχία της επιστημονικής κοινότητας, ενώ σε πολλές χώρες έχουν αλλάξει οι συστάσεις που αφορούν τα όρια ηλικίας για προληπτικό έλεγχο. Ειδικότερα, πολλοί οργανισμοί έχουν προτείνει η ηλικία που γίνεται η κολονοσκόπηση να μειωθεί στα 45 έτη από τα 50 που συστηνόταν προηγουμένως.
Τα συμπτώματα μπορεί να περιλαμβάνουν αίμα στα κόπρανα ή αιμορραγία από το ορθό, αλλαγές στις συνήθειες του εντέρου όπως διάρροια, δυσκοιλιότητα ή στένωση των κοπράνων που επιμένει για περισσότερες από λίγες ημέρες, ανεξήγητη απώλεια βάρους, καθώς και κράμπες ή πόνο στην κοιλιά.
Καρκίνος παχέος εντέρου: Ποια ομάδα νεότερων ενηλίκων φαίνεται να έχει δυσανάλογο κίνδυνο θανάτου
Η ανησυχητική αύξηση των θανάτων από καρκίνο του παχέος εντέρου σε νεαρούς ενήλικες φαίνεται να αφορά κυρίως άτομα με χαμηλότερο μορφωτικό επίπεδο, γεγονός που υποδηλώνει ότι κοινωνικοοικονομικοί παράγοντες μπορεί να παίζουν καθοριστικό ρόλο, σύμφωνα με νέα μελέτη που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό JAMA Oncology.
Ειδικότερα, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι τα τελευταία 30 χρόνια, η αύξηση των θανάτων σε νεαρούς ενήλικες καταγράφηκε σχεδόν αποκλειστικά σε άτομα χωρίς πανεπιστημιακό πτυχίο.
Φυσικά, η απόκτηση πτυχίου δεν προστατεύει από τον καρκίνο του παχέος εντέρου. Όπως εξηγούν οι ειδικοί, λειτουργεί περισσότερο ως δείκτης άλλων παραγόντων: όσοι δεν έχουν πτυχίο συνήθως έχουν χαμηλότερο εισόδημα, χειρότερη διατροφή, λιγότερη σωματική δραστηριότητα και περιορισμένη πρόσβαση σε υπηρεσίες υγείας.
Δεν αποτελεί έκπληξη ότι ο αυξημένος κίνδυνος θανάτου εντοπίζεται σε λιγότερο προνομιούχες ομάδες. Όμως, η αμερικανική μελέτη είναι η πρώτη σε εθνικό επίπεδο που αποτυπώνει ξεκάθαρα αυτή τη σχέση.
Πώς έγινε η μελέτη
Ερευνητές της American Cancer Society ανέλυσαν κρατικά δεδομένα για περισσότερους από 101.000 νεαρούς ενήλικες, ηλικίας 25 έως 49 ετών, που πέθαναν από καρκίνο του παχέος εντέρου την περίοδο 1994 έως 2023.
Συνολικά, το ποσοστό θανάτων σε αυτή την ηλικιακή ομάδα αυξήθηκε από περίπου 3 ανά 100.000 άτομα σε περίπου 4 ανά 100.000. Ωστόσο, στους αποφοίτους μόνο λυκείου το ποσοστό αυξήθηκε από 4 σε 5,2 ανά 100.000, ενώ σε όσους είχαν τουλάχιστον πανεπιστημιακό πτυχίο παρέμεινε σταθερό στα 2,7 ανά 100.000.
Ο Ahmedin Jemal, εκ των συγγραφέων της μελέτης, ανέφερε ότι τα ευρήματα αναδεικνύουν την ανάγκη για καλύτερη ενημέρωση του κοινού σχετικά με τον καρκίνο του παχέος εντέρου, αλλά και για μεγαλύτερη συμμόρφωση των νεότερων ενηλίκων με τις συστάσεις για προληπτικό έλεγχο.
Η American Cancer Society εκτιμά ότι φέτος θα διαγνωστούν περισσότερα από 158.000 περιστατικά καρκίνου του παχέος εντέρου στις ΗΠΑ. Συνολικά, αποτελεί τη δεύτερη κύρια αιτία θανάτου από καρκίνο στη χώρα, μετά τον καρκίνο του πνεύμονα, και αναμένεται να προκαλέσει περισσότερους από 55.000 θανάτους το 2026.
Γιατί αυξάνονται τα περιστατικά καρκίνου του παχέος εντέρου
Οι επιστήμονες δεν γνωρίζουν ακόμη τι ακριβώς προκαλεί αυτή την αύξηση. Εντούτοις, επισημαίνουν ότι στους παράγοντες κινδύνου περιλαμβάνονται η παχυσαρκία, η έλλειψη σωματικής δραστηριότητας, η διατροφή πλούσια σε κόκκινο ή επεξεργασμένο κρέας και φτωχή σε φρούτα και λαχανικά, καθώς και το οικογενειακό ιστορικό καρκίνου του παχέος εντέρου.
