Μια μελέτη που διήρκεσε 4 δεκαετίες δείχνει πώς οι διαταραχές της χοληστερίνης και η υψηλή αρτηριακή πίεση μπορούν να εξηγήσουν τις διαφορές στον κίνδυνο εμφράγματος μεταξύ γυναικών και ανδρών με διαβήτη. Μάλιστα, τα πρώτα προειδοποιητικά σημάδια εμφανίζονται χρόνια πριν από τη διάγνωση της νόσου.
Σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό European Heart Journal Open, ο διαβήτης αυξάνει τον κίνδυνο εμφράγματος σε γυναίκες και άνδρες. Αρχικά, η αύξηση αυτή φάνηκε μεγαλύτερη στις γυναίκες. Ωστόσο, όταν οι ερευνητές έλαβαν υπόψη παράγοντες όπως η χοληστερίνη και η αρτηριακή πίεση, διαπίστωσαν ότι η αύξηση του κινδύνου ήταν σχεδόν ίδια στα δύο φύλα. Οι παράγοντες αυτοί φαίνεται πως εξηγούν μεγαλύτερο μέρος του αυξημένου κινδύνου στις γυναίκες»
Γιατί ο διαβήτης μπορεί να επηρεάζει διαφορετικά τον κίνδυνο εμφράγματος σε γυναίκες και άνδρες
Ο διαβήτης αποτελεί γνωστό παράγοντα κινδύνου για τα καρδιαγγειακά νοσήματα, μεταξύ των οποίων και το έμφραγμα του μυοκαρδίου. Προηγούμενες έρευνες έχουν δείξει ότι ο διαβήτης ενδέχεται να αυξάνει περισσότερο τον καρδιαγγειακό κίνδυνο στις γυναίκες από ό,τι στους άνδρες, σε σύγκριση με τα άτομα του ίδιου φύλου που δεν έχουν διαβήτη. Ωστόσο, οι λόγοι αυτής της διαφοράς δεν έχουν αποσαφηνιστεί. Παραμένει επίσης άγνωστο σε ποιον βαθμό οφείλεται σε παράγοντες όπως η υψηλή πίεση, η χοληστερίνη και το κάπνισμα
Ο διαβήτης συχνά συνυπάρχει με άλλους παράγοντες κινδύνου, όπως η δυσλιπιδαιμία, η υψηλή αρτηριακή πίεση, το κάπνισμα και το υπερβολικό σωματικό βάρος. Η δυσλιπιδαιμία που σχετίζεται με τον διαβήτη χαρακτηρίζεται από αυξημένα τριγλυκερίδια και χαμηλά επίπεδα HDL χοληστερίνης, με τις διαταραχές αυτές να είναι εντονότερες στις γυναίκες.
Επιπλέον, στις γυναίκες ο διαβήτης συνοδεύεται συχνότερα από υπέρταση, η οποία φαίνεται ότι αυξάνει τον κίνδυνο εμφράγματος περισσότερο στις γυναίκες από ό,τι στους άνδρες. Οι διαταραχές αυτές μπορούν να αυξήσουν τον καρδιαγγειακό κίνδυνο ανεξάρτητα από τον διαβήτη, αλλά ενδέχεται επίσης να εξηγούν εν μέρει τη σχέση του διαβήτη με το έμφραγμα.
Οι ερευνητές θέλησαν να διαπιστώσουν αν ο κίνδυνος πρώτου εμφράγματος που σχετίζεται με τον διαβήτη διαφέρει μεταξύ γυναικών και ανδρών. Παράλληλα, επιδίωξαν να υπολογίσουν σε ποιον βαθμό οι γνωστοί παράγοντες κινδύνου για τη στεφανιαία νόσο συμβάλλουν σε αυτή τη σχέση.
Ο κίνδυνος εμφράγματος σε γυναίκες και άνδρες με διαβήτη
Αρχικά, οι ερευνητές εξέτασαν πόσο συχνότερα εμφανίζονταν εμφράγματα στα άτομα με διαβήτη, λαμβάνοντας υπόψη την ηλικία και την περίοδο γ.έννησής τους. Στη συνέχεια, εξέτασαν κατά πόσο τα αποτελέσματα άλλαζαν όταν λάμβαναν υπόψη και άλλους παράγοντες κινδύνου για την καρδιά, υπολογίζοντας πόσο επηρέαζε ο καθένας τα αποτελέσματα
Ο αυξημένος κίνδυνος εμφράγματος που συνδέεται με τον διαβήτη άρχισε να γίνεται εμφανής περίπου από την ηλικία των 45 ετών στους άνδρες και των 55 ετών στις γυναίκες. Αφού έλαβαν υπόψη την ηλικία και την περίοδο γέννησης, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι τα εμφράγματα ήταν 2,26 φορές συχνότερα στις γυναίκες με διαβήτη σε σύγκριση με τις γυναίκες χωρίς διαβήτη. Αντίστοιχα, στους άνδρες με διαβήτη ήταν 1,84 φορές συχνότερα από ό,τι στους άνδρες χωρίς τη νόσο
Όμως, τα στοιχεία δεν ήταν αρκετά ισχυρά ώστε οι ερευνητές να καταλήξουν στο συμπέρασμα ότι ο διαβήτης αυξάνει περισσότερο τον κίνδυνο εμφράγματος στις γυναίκες από ό,τι στους άνδρες. Μάλιστα, όταν εξέτασαν ξεχωριστά τις διαφορετικές ηλικιακές ομάδες, διαπίστωσαν ότι οι άνδρες με διαβήτη είχαν συνολικά τον μεγαλύτερο κίνδυνο εμφράγματος στο μεγαλύτερο μέρος της ζωής τους. Οι γυναίκες με διαβήτη είχαν περίπου τον ίδιο κίνδυνο με τους άνδρες χωρίς διαβήτη.
Πώς επηρεάζουν τον κίνδυνο οι παράγοντες της στεφανιαίας νόσου
Στη συνέχεια, οι ερευνητές εξέτασαν ξεχωριστά πόσο επηρεάζει κάθε παράγοντας τον κίνδυνο εμφράγματος στα άτομα με διαβήτη. Διαπίστωσαν ότι ιδιαίτερα σημαντικός ήταν ο συνδυασμός υψηλών τριγλυκεριδίων και χαμηλής HDL χοληστερίνης, τόσο στους άνδρες όσο και στις γυναίκες.
Όταν έλαβαν υπόψη τα επίπεδα των τριγλυκεριδίων σε σχέση με την HDL χοληστερίνη, η διαφορά στη συχνότητα των εμφραγμάτων μεταξύ ατόμων με και χωρίς διαβήτη φάνηκε μικρότερη και στα δύο φύλα. Αυτό δείχνει ότι οι διαταραχές στα λιπίδια του αίματος μπορούν να εξηγήσουν μέρος του αυξημένου κινδύνου εμφράγματος που παρατηρείται στα άτομα με διαβήτη.
Όταν οι ερευνητές έλαβαν υπόψη τη συστολική αρτηριακή πίεση μαζί με άλλους παράγοντες κινδύνου, η εκτίμησή τους για τον επιπλέον κίνδυνο εμφράγματος που συνδέεται με τον διαβήτη μειώθηκε κατά 10,3% στις γυναίκες. Στους άνδρες, αντίθετα, αυξήθηκε κατά 2,2%. Αυτό υποδηλώνει ότι η υψηλή συστολική πίεση παίζει μεγαλύτερο ρόλο στον κίνδυνο εμφράγματος των γυναικών με διαβήτη.
Όταν οι ερευνητές έλαβαν υπόψη το κάπνισμα και την ολική χοληστερίνη, η σχέση μεταξύ διαβήτη και εμφράγματος έγινε ισχυρότερη και στα δύο φύλα, αλλά περισσότερο στους άνδρες. Συγκεκριμένα, στο μοντέλο που εξέταζε όλους τους παράγοντες μαζί, η συνεκτίμηση του καπνίσματος ενίσχυσε τη συσχέτιση κατά 23,1% στους άνδρες, έναντι 7,1% στις γυναίκες. Αυτό σημαίνει ότι, όταν συνυπολογίστηκε η επίδραση του καπνίσματος, η σχέση μεταξύ διαβήτη και εμφράγματος αποδείχθηκε ισχυρότερη, ιδιαίτερα στους άνδρες.
Ο δείκτης μάζας σώματος, από την άλλη, είχε παρόμοια επίδραση και στα δύο φύλα, χωρίς να επηρεάζει σημαντικά τα αποτελέσματα.
Η συνολική επίδραση των παραγόντων κινδύνου ήταν μεγαλύτερη στις γυναίκες
Όταν οι ερευνητές έλαβαν υπόψη όλους τους παράγοντες κινδύνου μαζί, η αρχική τους εκτίμηση για τον επιπλέον κίνδυνο εμφράγματος που συνδέεται με τον διαβήτη μειώθηκε κατά 33,6% στις γυναίκες και κατά 15,9% στους άνδρες. Αυτό δείχνει ότι οι συγκεκριμένοι παράγοντες εξηγούν μεγαλύτερο μέρος του αυξημένου κινδύνου στις γυναίκες
Έτσι, η αρχική διαφορά μεταξύ των δύο φύλων περιορίστηκε σημαντικά. Αφού έλαβαν υπόψη όλους τους παράγοντες κινδύνου, οι ερευνητές υπολόγισαν ότι τα εμφράγματα ήταν 72% συχνότερα στις γυναίκες με διαβήτη σε σχέση με τις γυναίκες χωρίς διαβήτη. Στους άνδρες με διαβήτη, ήταν 67% συχνότερα σε σύγκριση με τους άνδρες χωρίς τη νόσο. Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι οι γνωστοί παράγοντες κινδύνου για την καρδιά μπορούν να εξηγήσουν μεγάλο μέρος της διαφοράς που είχε αρχικά παρατηρηθεί μεταξύ γυναικών και ανδρών.
Όταν οι ερευνητές εξέτασαν όλους τους παράγοντες κινδύνου μαζί, διαπίστωσαν ότι ορισμένοι επηρέαζαν τα αποτελέσματα λιγότερο από ό,τι όταν εξετάζονταν ξεχωριστά. Χαρακτηριστικό παράδειγμα ήταν τα επίπεδα των τριγλυκεριδίων σε σχέση με την HDL χοληστερίνη, τα οποία παρέμειναν ιδιαίτερα σημαντικά. Όταν οι ερευνητές λάμβαναν υπόψη μόνο αυτόν τον παράγοντα, η εκτίμηση για τον επιπλέον κίνδυνο εμφράγματος που συνδέεται με τον διαβήτη μειωνόταν κατά 29,6% στους άνδρες και κατά 28% στις γυναίκες. Όταν όμως συνυπολογίζονταν και οι υπόλοιποι παράγοντες, η μείωση περιοριζόταν στο 17,1% και στο 19% αντίστοιχα
Όταν οι ερευνητές εξέτασαν ξεχωριστά τις διαφορετικές ηλικιακές ομάδες, διαπίστωσαν ότι τα επίπεδα των τριγλυκεριδίων σε σχέση με την HDL χοληστερίνη εξηγούσαν μεγαλύτερο μέρος του αυξημένου κινδύνου εμφράγματος στα άτομα ηλικίας 75 ετών και άνω. Αυτό ίσχυε τόσο για τις γυναίκες όσο και για τους άνδρες, αλλά ήταν πιο έντονο στους άνδρες. Στις γυναίκες ηλικίας 55 έως 74 ετών, η υψηλή συστολική αρτηριακή πίεση και οι διαταραχές στα λιπίδια του αίματος φάνηκε να παίζουν εξίσου σημαντικό ρόλο.
Στους άνδρες, το κάπνισμα αναδείχθηκε στον σημαντικότερο παράγοντα που, όταν λαμβανόταν υπόψη στη στατιστική ανάλυση, ενίσχυε τη σχέση μεταξύ διαβήτη και εμφράγματος. Η επίδραση αυτή κυμαινόταν από 11% έως 23,1%. Στις γυναίκες, αντίθετα, η συνεκτίμηση της μεγαλύτερης επίδρασης που έχει η συστολική αρτηριακή πίεση στον κίνδυνο εμφράγματος μείωνε τη συσχέτιση κατά 9% έως 10%.
Οι παράγοντες κινδύνου εμφανίζονται πριν από τον διαβήτη
Η μελέτη έδειξε ότι τα άτομα με διαβήτη εμφανίζουν συχνότερα έμφραγμα, ανεξάρτητα από το φύλο τους. Αρχικά, η αύξηση του κινδύνου φάνηκε μεγαλύτερη στις γυναίκες, αλλά η διαφορά σε σχέση με τους άνδρες δεν ήταν στατιστικά σημαντική. Όταν οι ερευνητές έλαβαν υπόψη και άλλους παράγοντες κινδύνου για την καρδιά, κυρίως τα επίπεδα των τριγλυκεριδίων σε σχέση με την HDL χοληστερίνη και τη συστολική αρτηριακή πίεση, η διαφορά μεταξύ των δύο φύλων περιορίστηκε ακόμη περισσότερο. Σύμφωνα με τα τελικά αποτελέσματα, τα εμφράγματα ήταν 72% συχνότερα στις γυναίκες με διαβήτη σε σύγκριση με τις γυναίκες χωρίς διαβήτη και 67% συχνότερα στους άνδρες με διαβήτη σε σχέση με τους άνδρες χωρίς τη νόσο.
Ιδιαίτερα σημαντικό είναι ότι οι διαταραχές στα λιπίδια του αίματος και η αυξημένη συστολική αρτηριακή πίεση εμφανίζονταν ήδη από το στάδιο του προδιαβήτη. Τα ευρήματα δείχνουν ότι παράγοντες όπως η χοληστερίνη, τα τριγλυκερίδια και η αρτηριακή πίεση παίζουν σημαντικό ρόλο στον αυξημένο κίνδυνο εμφράγματος που παρατηρείται στα άτομα με διαβήτη. Παράλληλα, αναδεικνύουν τη σημασία του έγκαιρου εντοπισμού αυτών των διαταραχών, ακόμη και πριν από τη διάγνωση του διαβήτη.
Σύμφωνα με τους ερευνητές, οι παράγοντες αυτοί θα μπορούσαν να βοηθήσουν στην καλύτερη αξιολόγηση του καρδιαγγειακού κινδύνου, τόσο στα άτομα με προδιαβήτη όσο και σε όσους έχουν ήδη διαγνωστεί με διαβήτη, συμπεριλαμβανομένων των γυναικών.
