Η βιολογική γήρανση αφορά τις αλλαγές που συμβαίνουν στα κύτταρα, τους ιστούς και τα όργανα με την πάροδο του χρόνου, ανεξάρτητα από τη χρονολογική ηλικία. Πρόκειται για έναν τομέα που συγκεντρώνει ολοένα μεγαλύτερο ερευνητικό ενδιαφέρον, καθώς οι επιστήμονες προσπαθούν να κατανοήσουν τις βαθύτερες αιτίες των χρόνιων ασθενειών και να βρουν τρόπους για να αυξήσουν το προσδόκιμο ζωής. Μια νέα επιστημονική ανασκόπηση, που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Trends in Endocrinology & Metabolism, εξετάζει τη σχέση ανάμεσα στην εγκυμοσύνη και τη βιολογική γήρανση.
Οι συγγραφείς εκτιμούν ότι όταν το διάστημα ανάμεσα σε δύο εγκυμοσύνες είναι πολύ μικρό, ο οργανισμός της γυναίκας ενδέχεται να μην προλαβαίνει να ανακάμψει πλήρως. Αυτό θα μπορούσε να οδηγήσει σε συσσώρευση αλλαγών που σχετίζονται με τη βιολογική γήρανση. Οι ερευνητές ελπίζουν ότι η καλύτερη κατανόηση των βιολογικών αλλαγών που συμβαίνουν κατά την εγκυμοσύνη θα βοηθήσει στη βελτίωση της υγείας των μητέρων.
«Σε προηγούμενη έρευνά μας διαπιστώσαμε ότι η βιολογική ηλικία αυξάνεται προσωρινά κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, φτάνοντας στο υψηλότερο σημείο της περίπου στο τρίτο τρίμηνο ή κατά τον τοκετό», ανέφερε ο Τζέσι Πόγκανικ, από την Ιατρική Σχολή του Χάρβαρντ, ο οποίος είναι ο υπεύθυνος επικοινωνίας για τη δημοσίευση. «Αν δεχτούμε ότι πράγματι συμβαίνουν αυτές οι προσωρινές αλλαγές στη βιολογική ηλικία, το ερώτημα είναι πώς συνδέονται με τη συνολική πορεία της γήρανσης σε όλη τη διάρκεια της ζωής».
Πόσο σημαντικό είναι το διάστημα ανάμεσα στις εγκυμοσύνες
Σύμφωνα με τους συγγραφείς, ο χρόνος που μεσολαβεί ανάμεσα στις εγκυμοσύνες και επιτρέπει στον οργανισμό να ανακάμψει μπορεί να επηρεάζει την υγεία της μητέρας μακροπρόθεσμα. Όταν οι εγκυμοσύνες διαδέχονται η μία την άλλη σε σύντομο χρονικό διάστημα, ο οργανισμός ενδέχεται να μην προλαβαίνει να επανέλθει πλήρως, με αποτέλεσμα ορισμένες αλλαγές να συσσωρεύονται από τη μία εγκυμοσύνη στην επόμενη.
«Είναι πιθανό αυτό να επηρεάζει τη συνολική πορεία της γήρανσης», ανέφερε ο Πόγκανικ, διευκρινίζοντας ωστόσο ότι αυτές οι αλλαγές δεν σημαίνουν απαραίτητα πως προκαλούνται βιολογικές βλάβες. «Γνωρίζουμε ότι ένας ορισμένος αριθμός κυήσεων που ολοκληρώνονται με τοκετό μπορεί στην πραγματικότητα να έχει ευεργετική επίδραση στη διάρκεια ζωής».
Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας συνιστά σήμερα στις γυναίκες να περιμένουν τουλάχιστον 24 μήνες μετά τη γέννηση ενός ζωντανού παιδιού προτού προσπαθήσουν να συλλάβουν ξανά, ώστε να περιοριστούν οι κίνδυνοι για την υγεία τόσο της μητέρας όσο και του μωρού.
Ωστόσο, ο Πόγκανικ εξήγησε ότι για να διατυπωθούν συγκεκριμένες συστάσεις με βάση τη βιολογική γήρανση και όχι μόνο την έκβαση της εγκυμοσύνης, χρειάζονται περισσότερα ερευνητικά δεδομένα. Συγκεκριμένα, θα πρέπει να παρακολουθείται η βιολογική ηλικία των γυναικών κατά τη διάρκεια διαδοχικών εγκυμοσυνών και στη συνέχεια η υγεία τους για αρκετές δεκαετίες.
Πώς η μελέτη της γήρανσης μπορεί να βελτιώσει την υγεία των μητέρων
Πέρα από την κατανόηση της γήρανσης σε βάθος χρόνου, η έρευνα αυτή θα μπορούσε να συμβάλει και στη βελτίωση της υγείας των γυναικών κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, αλλά και μετά τον τοκετό.
«Αυτό που με ενδιαφέρει περισσότερο σε πιο άμεσο επίπεδο είναι να αντιμετωπίσουμε τις σημερινές προκλήσεις στην ιατρική περίθαλψη, όπως το τεράστιο πρόβλημα της μητρικής θνησιμότητας στις Ηνωμένες Πολιτείες, σε σύγκριση με άλλες ανεπτυγμένες βιομηχανικά χώρες», ανέφερε ο Πόγκανικ. «Κάθε νέα γνώση που μπορεί να συμβάλει στη βελτίωση της υγείας των μητέρων είναι ένας σημαντικός λόγος για να συνεχίσουμε αυτή την έρευνα».
Εκτός από τη μελέτη των μοτίβων μεθυλίωσης στο αίμα, οι επιστήμονες διαθέτουν και άλλα εργαλεία για να μελετήσουν τη βιολογική γήρανση, τόσο στις εγκύους όσο και στον γενικό πληθυσμό. Σε αυτά περιλαμβάνονται οι απεικονιστικές εξετάσεις του εγκεφάλου, αλλά και τα δεδομένα που συλλέγονται από φορητές συσκευές παρακολούθησης της υγείας.
«Υπάρχει μεγάλος ενθουσιασμός για τις δυνατότητες που προσφέρουν τα εργαλεία εκτίμησης της βιολογικής ηλικίας, καθώς θα μπορούσαν να βοηθήσουν στην πρόληψη και στην εξατομικευμένη φροντίδα της υγείας», ανέφερε ο Πόγκανικ. «Η μελέτη των αλλαγών που συμβαίνουν κατά την εγκυμοσύνη είναι απλώς ένας από τους τρόπους με τους οποίους μπορούμε να κατανοήσουμε καλύτερα τους βασικούς μηχανισμούς της γήρανσης γενικότερα».
