Δύο γυναίκες μπορεί να έχουν ακριβώς την ίδια ηλικία, αλλά η μία να φαίνεται αρκετά νεότερη από την άλλη. Αν και η εμφάνιση αλλάζει φυσιολογικά όσο μεγαλώνουμε, ο ρυθμός με τον οποίο γίνονται ορατά τα σημάδια της γήρανσης δεν είναι ίδιος για όλους. Γιατί όμως συμβαίνει αυτό και ποιοι παράγοντες καθορίζουν την ηλικία που δείχνει το πρόσωπό μας;
Μια επιστημονική μελέτη που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό PLOS ONE εξέτασε τα χαρακτηριστικά του προσώπου που επηρεάζουν περισσότερο την αντίληψη της ηλικίας, καθώς και τον ρόλο που διαδραματίζουν τα γονίδια και οι περιβαλλοντικοί παράγοντες.
Στη μελέτη συμμετείχαν 102 ζευγάρια δίδυμων γυναικών από τη Δανία, ηλικίας από 59 έως 81 ετών, καθώς και 162 γυναίκες από τη Βρετανία, ηλικίας από 45 έως 75 ετών. Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν φωτογραφίες των συμμετεχουσών, τις οποίες αξιολόγησαν ανεξάρτητοι παρατηρητές, προσπαθώντας να εκτιμήσουν την ηλικία τους.
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι οι διαφορές μπορεί να είναι αρκετά μεγάλες. Μάλιστα, όταν οι ερευνητές δημιούργησαν σύνθετες φωτογραφίες από δύο ομάδες γυναικών ηλικίας περίπου 70 ετών, διαπίστωσαν ότι η μία ομάδα έδειχνε κατά μέσο όρο 62 ετών, ενώ η άλλη 73 ετών.
Ποια χαρακτηριστικά κάνουν ένα πρόσωπο να φαίνεται νεότερο
Οι ερευνητές εντόπισαν 3 βασικά χαρακτηριστικά που συνδέονταν με την ηλικία που έδειχναν οι γυναίκες: τις ρυτίδες, τα γκρίζα μαλλιά και το μέγεθος των χειλιών.
Αρχικά, διαπίστωσαν ότι οι γυναίκες με λιγότερες ρυτίδες, ιδιαίτερα στην περιοχή γύρω από τα μάτια, έτειναν να φαίνονται νεότερες από την πραγματική τους ηλικία. Η σχέση αυτή παρέμενε σημαντική ακόμη και όταν οι ερευνητές λάμβαναν υπόψη τη χρονολογική ηλικία των συμμετεχουσών.
Παράλληλα, τα πιο γεμάτα χείλη συνδέονταν με νεότερη εμφάνιση. Σύμφωνα με τους ερευνητές, το μέγεθος των χειλιών μειώνεται φυσιολογικά κατά την ενήλικη ζωή, γεγονός που ενδέχεται να επηρεάζει τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε την ηλικία ενός προσώπου.
Σημαντικό ρόλο φάνηκε να παίζουν και τα γκρίζα μαλλιά. Οι γυναίκες με περισσότερα γκρίζα μαλλιά έδειχναν μεγαλύτερες, όταν αυτά ήταν ορατά στις φωτογραφίες. Είναι χαρακτηριστικό ότι όσες χρησιμοποιούσαν βαφή μαλλιών έδειχναν κατά μέσο όρο 1,69 χρόνια νεότερες από όσες δεν τα έβαφαν, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των παρατηρητών.
Πώς επηρεάζουν τα γονίδια και ο ήλιος την εμφάνισή μας
Ένα από τα σημαντικότερα ευρήματα της μελέτης ήταν ότι η ηλικία που δείχνει το πρόσωπο επηρεάζεται τόσο από τα γονίδια όσο και από περιβαλλοντικούς παράγοντες.
Συγκρίνοντας τις ομοιότητες και τις διαφορές ανάμεσα στις δίδυμες αδελφές, οι ερευνητές υπολόγισαν ότι περίπου το 41% έως 60% των διαφορών που παρατηρήθηκαν στις ρυτίδες, στο βάθος τους, στις κηλίδες και στα σημάδια φωτογήρανσης μπορούσε να αποδοθεί σε γενετικούς παράγοντες.
Αυτό σημαίνει ότι τα γονίδια επηρεάζουν σημαντικά τον τρόπο με τον οποίο γερνά το δέρμα, χωρίς όμως να καθορίζουν αποκλειστικά την εμφάνισή του.
Η έκθεση στον ήλιο αναδείχθηκε επίσης σε σημαντικό παράγοντα. Ειδικότερα, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι οι γυναίκες με περισσότερα ορατά σημάδια ηλιακής βλάβης έτειναν να φαίνονται μεγαλύτερες από την ηλικία τους, κυρίως επειδή παρουσίαζαν περισσότερες και βαθύτερες ρυτίδες.
Από την άλλη πλευρά, το γκριζάρισμα των μαλλιών, η υποχώρηση της γραμμής των μαλλιών στο μέτωπο και το μέγεθος των χειλιών φάνηκε να επηρεάζονται περισσότερο από τα γονίδια. Αντίθετα, η αραίωση των μαλλιών συνδέθηκε κυρίως με περιβαλλοντικές επιδράσεις, αν και οι ερευνητές επισήμαναν ότι χρειάζονται περισσότερα στοιχεία για να προσδιοριστούν οι συγκεκριμένοι παράγοντες.
Ο ρόλος του λίπους κάτω από το δέρμα
Η μελέτη ανέδειξε και έναν ακόμη πιθανό παράγοντα που επηρεάζει την ηλικία που δείχνει ένα πρόσωπο: τις αλλαγές στους ιστούς κάτω από το δέρμα.
Όταν οι ερευνητές συνέκριναν τις σύνθετες φωτογραφίες των γυναικών που έδειχναν νεότερες και μεγαλύτερες από την ηλικία τους, παρατήρησαν διαφορές όχι μόνο στις ρυτίδες, αλλά και στο σχήμα του προσώπου.
Ειδικότερα, τα πρόσωπα που έδειχναν μεγαλύτερα παρουσίαζαν πιο έντονες ρινοπαρειακές αύλακες, δηλαδή τις πτυχώσεις που εκτείνονται από τη μύτη προς τις γωνίες του στόματος. Σε ορισμένες περιπτώσεις, φαίνονταν επίσης πιο λεπτά, με λιγότερο γεμάτα χείλη.
Οι ερευνητές εκτίμησαν ότι οι αλλαγές στην κατανομή του λίπους κάτω από το δέρμα ενδέχεται να εξηγούν ένα μέρος αυτών των διαφορών.
Μπορούμε να επηρεάσουμε το πόσο γρήγορα γερνά το πρόσωπό μας;
Τα ευρήματα υποδηλώνουν ότι η νεανική εμφάνιση δεν εξαρτάται αποκλειστικά από τα γονίδια. Αν και ορισμένα χαρακτηριστικά, όπως το μέγεθος των χειλιών και η τάση για γκριζάρισμα των μαλλιών, επηρεάζονται σε μεγάλο βαθμό από την κληρονομικότητα, άλλοι παράγοντες σχετίζονται με το περιβάλλον.
Η προστασία από την υπερβολική έκθεση στον ήλιο αποτελεί επομένως έναν πρακτικό τρόπο να περιορίσετε έναν από τους παράγοντες που συνδέονται με την πρόωρη εμφάνιση ρυτίδων.
