Τα τελευταία χρόνια, η περιποίηση της επιδερμίδας έχει πάψει να αφορά μόνο λίγους και έχει γίνει μέρος της καθημερινότητας πολλών ανθρώπων. Το αντηλιακό, ειδικά, θεωρείται πλέον από πολλούς το σημαντικότερο προϊόν κατά της γήρανσης, καθώς η υπεριώδης ακτινοβολία είναι μία από τις βασικές εξωτερικές αιτίες πρόωρης γήρανσης του δέρματος.

Παρόλα αυτά, η καθημερινή χρήση του απέχει πολύ από το να θεωρείται δεδομένη. Αν και δεν έχουμε δεδομένα για την Ελλάδα, το 2020, στοιχεία από τη National Health Interview Survey στις ΗΠΑ έδειξαν ότι μόνο το 12,3% των ανδρών και το 29% των γυναικών δήλωσαν ότι φορούσαν πάντα αντηλιακό όταν βρίσκονταν έξω για περισσότερο από 1 ώρα σε μια ηλιόλουστη ημέρα.

Οι δερματολόγοι συνιστούν καθημερινή χρήση αντηλιακού, επειδή η έκθεση στην υπεριώδη ακτινοβολία είναι αθροιστική. Δεν συμβαίνει μόνο στην παραλία ή στις διακοπές. Το πρόσωπο εκτίθεται καθημερινά, είτε περπατάτε έξω, είτε οδηγείτε, είτε κάθεστε κοντά σε παράθυρα, είτε κάνετε δουλειές. Η American Academy of Dermatology συστήνει αντηλιακό ευρέος φάσματος με SPF 30 ή υψηλότερο, επειδή αυτά τα προϊόντα προστατεύουν τόσο από τις ακτίνες UVA όσο και από τις UVB.

Ο λόγος που αυτό έχει σημασία για το πρόσωπο είναι απλός. Οι ακτίνες UVA διεισδύουν πιο βαθιά στο δέρμα και συνδέονται έντονα με τη φωτογήρανση, δηλαδή τη φθορά του κολλαγόνου και της ελαστίνης, αλλά και με τις λεπτές γραμμές και τις ρυτίδες. Οι ακτίνες UVB σχετίζονται περισσότερο με το ηλιακό έγκαυμα, όμως και οι δύο τύποι υπεριώδους ακτινοβολίας συμβάλλουν στη βλάβη του δέρματος.

Μέσα σε μερικούς μήνες, το αντηλιακό μπορεί να βοηθήσει ώστε η μελάγχρωση να παραμένει πιο σταθερή. Οι σκούρες κηλίδες μπορεί να σκουραίνουν πιο αργά. Οι φακίδες και το μέλασμα μπορεί να επηρεάζονται λιγότερο από τον ήλιο. Τα σημάδια μετά την ακμή μπορεί να υποχωρούν χωρίς συχνές υποτροπές. Ο τόνος της επιδερμίδας μπορεί επίσης να δείχνει πιο ομοιόμορφος, επειδή το αντηλιακό μειώνει έναν από τους βασικούς παράγοντες που ενεργοποιούν την παραγωγή μελανίνης: την υπεριώδη ακτινοβολία.

Με τα χρόνια, η διαφορά μπορεί να γίνει πιο εμφανής. Σε τυχαιοποιημένη μελέτη που δημοσιεύθηκε στο Annals of Internal Medicine, οι ενήλικες που χρησιμοποιούσαν αντηλιακό καθημερινά δεν εμφάνισαν μετρήσιμη αύξηση στη γήρανση του δέρματος μετά από 4,5 χρόνια. Αντίθετα, όσοι χρησιμοποιούσαν αντηλιακό περιστασιακά παρουσίασαν μεγαλύτερη επιδείνωση.

Τι αποτελέσματα θα δείτε στο πρόσωπό σας με καθημερινή χρήση αντηλιακού

• Να επιβραδύνει την εμφάνιση λεπτών γραμμών και ρυτίδων: Η υπεριώδης ακτινοβολία καταστρέφει το κολλαγόνο και την ελαστίνη, δηλαδή τις πρωτεΐνες που βοηθούν το δέρμα να παραμένει σφριγηλό και ελαστικό. Η καθημερινή χρήση αντηλιακού μειώνει αυτή τη συνεχή φθορά, επομένως οι γραμμές που σχετίζονται με τον ήλιο μπορεί να εμφανιστούν πιο αργά.
• Να μειώσει τις σκούρες κηλίδες και τις δυσχρωμίες: Η έκθεση στον ήλιο μπορεί να αυξήσει την παραγωγή μελανίνης, κάνοντας τις φακίδες, τις πανάδες, το μέλασμα και τα σημάδια μετά την ακμή να φαίνονται πιο έντονα. Το αντηλιακό βοηθά να περιοριστεί αυτός ο μηχανισμός, ώστε οι δυσχρωμίες να μην επιδεινώνονται τόσο εύκολα με την καθημερινή έκθεση στο φως.
• Να διατηρήσει πιο ομοιόμορφο τόνο επιδερμίδας: Ακόμα και χωρίς ηλιακό έγκαυμα, η συνεχής έκθεση στην UV ακτινοβολία μπορεί να προκαλέσει κοκκινίλες, ανομοιομορφίες και μαύρισμα. Η συστηματική χρήση αντηλιακού μπορεί να βοηθήσει την επιδερμίδα να δείχνει πιο ομοιόμορφη και ήρεμη με την πάροδο του χρόνου.
• Να προστατεύσει την υφή της επιδερμίδας: Η χρόνια έκθεση στον ήλιο μπορεί να κάνει το δέρμα πιο τραχύ, πιο θαμπό ή πιο «βαρύ» στην όψη. Μειώνοντας τη φθορά από την υπεριώδη ακτινοβολία, το αντηλιακό μπορεί να βοηθήσει ώστε η επιδερμίδα να διατηρεί πιο λεία υφή.
• Να μειώσει τον κίνδυνο ηλιακού εγκαύματος: Το αντηλιακό περιορίζει την ποσότητα υπεριώδους ακτινοβολίας που φτάνει στο δέρμα. Ο Food and Drug Administration αναφέρει ότι τα αντηλιακά ευρέος φάσματος με SPF 15 ή υψηλότερο μπορούν να μειώσουν τον κίνδυνο ηλιακού εγκαύματος, καρκίνου του δέρματος και πρόωρης γήρανσης, όταν χρησιμοποιούνται σωστά μαζί με άλλα μέτρα προστασίας από τον ήλιο.
• Να περιορίσει τη συνολική φθορά από την UV ακτινοβολία: Η καθημερινή χρήση αντηλιακού μειώνει τη συνεχή έκθεση του δέρματος στην υπεριώδη ακτινοβολία. Αυτός είναι ένας από τους βασικούς λόγους που μπορεί να επηρεάσει την εμφάνιση του προσώπου με την πάροδο του χρόνου, ειδικά όσον αφορά τις δυσχρωμίες, την υφή και τα σημάδια φωτογήρανσης.

Αντηλιακό: Τι πρέπει να προσέχετε

Επιλέξτε αντηλιακό ευρέος φάσματος, καθώς αυτό σημαίνει ότι προστατεύει τόσο από τις ακτίνες UVA όσο και από τις UVB. Για καθημερινή χρήση, το SPF 30 θεωρείται συνήθως η ελάχιστη λογική επιλογή. Το Skin Cancer Foundation προτείνει SPF 30 ή υψηλότερο για ημέρες που περνάτε κυρίως σε εσωτερικούς χώρους με μικρά διαστήματα έξω, και SPF 50 ή υψηλότερο με αντοχή στο νερό για παρατεταμένη έκθεση σε εξωτερικούς χώρους. Παράλληλα, τονίζει ότι το αντηλιακό πρέπει να ανανεώνεται κάθε 2 ώρες, αλλά και αμέσως μετά το κολύμπι ή την έντονη εφίδρωση.

Χρησιμοποιήστε επαρκή ποσότητα προϊόντος. Για πρόσωπο και λαιμό, ένας πρακτικός κανόνας είναι ο λεγόμενος «κανόνας των 2 δακτύλων»: εφαρμόζετε 2 γραμμές αντηλιακού κατά μήκος του δείκτη και του μεσαίου δακτύλου. Η ακριβής ποσότητα διαφέρει ανάλογα με το μέγεθος του προσώπου και την υφή του προϊόντος, όμως ένα πολύ λεπτό στρώμα δύσκολα προσφέρει την προστασία SPF που αναγράφεται στη συσκευασία.

Το αντηλιακό εφαρμόζεται ως το τελευταίο βήμα της πρωινής ρουτίνας περιποίησης, μετά την ενυδατική και πριν από το μακιγιάζ. Όταν βρίσκεστε έξω, χρειάζεται ανανέωση κάθε 2 ώρες και νωρίτερα αν ιδρώνετε, κολυμπάτε ή σκουπίζετε το πρόσωπό σας. Σε μια τυπική ημέρα μέσα στο σπίτι ή το γραφείο, με περιορισμένη έκθεση στο φως της ημέρας, μία σωστή εφαρμογή το πρωί μπορεί να είναι αρκετή. Αυτό όμως εξαρτάται από το πόσο χρόνο περνάτε κοντά σε παράθυρα ή σε εξωτερικούς χώρους.

Το καλύτερο αντηλιακό είναι συνήθως αυτό που θα χρησιμοποιείτε σταθερά. Η λιπαρή ή ακνεϊκή επιδερμίδα μπορεί να «ταιριάζει» καλύτερα με ελαφριές gel ή fluid συνθέσεις και μη φαγεσωρογόνα προϊόντα. Η ξηρή επιδερμίδα μπορεί να ανέχεται καλύτερα πιο πλούσιες υφές. Οι ευαίσθητες επιδερμίδες συχνά προτιμούν ανόργανα φίλτρα, όπως το οξείδιο του ψευδαργύρου ή το διοξείδιο του τιτανίου, αν και αυτά μερικές φορές αφήνουν πιο έντονο λευκό ίχνος.