Όταν δεν τρώμε αρκετές φυτικές ίνες, τα βακτήρια στο σώμα μας τρέφονται από την επένδυση που προστατεύει το έντερο

Όταν δεν τρώμε αρκετές φυτικές ίνες, τα βακτήρια στο σώμα μας τρέφονται από την επένδυση που προστατεύει το έντερο
IMGMIDI / Pixabay
Δευτέρα, 16/11/2026 - 20:02

Τι συμβαίνει στο έντερό σας όταν δεν καταναλώνετε αρκετές φυτικές ίνες, σύμφωνα με νέες μελέτες.

Γνωρίζουμε ότι οι φυτικές ίνες και οι πρωτεΐνες που περιέχονται στα τρόφιμα φυτικής προέλευσης κάνουν καλό στο έντερο, καθώς και στη γενική υγεία μας, όμως δεν γνωρίζουμε ακόμη με ακρίβεια πώς ασκούν την ευεργετική τους δράση στον οργανισμό. Αυτό ακριβώς θέλησαν να διερευνήσουν οι επιστήμονες σε δύο νέες μελέτες.

Τα ευρήματα, που δημοσιεύθηκαν στα επιστημονικά περιοδικά PNAS και Nature Metabolism, αποκαλύπτουν πώς οι φυτικές πρωτεΐνες και οι φυτικές ίνες συμβάλλουν στην παραγωγή ουσιών που ωφελούν την υγεία. Οι ουσίες αυτές ονομάζονται μεταβολίτες και εντοπίζονται στο αίμα.

Οι ερευνητές έκαναν και μια ακόμη ενδιαφέρουσα ανακάλυψη. Διαπίστωσαν ότι ορισμένες ωφέλιμες ουσίες, που μέχρι σήμερα πιστεύαμε ότι παράγονται αποκλειστικά από τα μικρόβια του εντέρου, μπορούν να παραχθούν και από άλλα κύτταρα του οργανισμού.

Συνολικά, τα νέα ευρήματα αποτελούν ένα σημαντικό βήμα για να κατανοήσουμε καλύτερα πώς συνδέονται η διατροφή, η σύνθεση του εντερικού μικροβιώματος και η υγεία μας.

Επικεφαλής και των δύο μελετών ήταν οι μοριακοί βιολόγοι Jenna AbuSalim και Joshua Rabinowitz από το Πανεπιστήμιο Πρίνστον. Οι έρευνές τους προσφέρουν νέα στοιχεία για το πού και πώς παράγονται οι μεταβολίτες που ωφελούν τον οργανισμό.

«Το ενδιαφέρον για την τροποποίηση του ανθρώπινου μικροβιώματος ή για τη χρήση των ουσιών που παράγει ως θεραπεία αυξάνεται σε διάφορους τομείς της ιατρικής», ανέφερε ο Rabinowitz.

«Η διατροφή φαίνεται ότι μπορεί να παίξει σημαντικό ρόλο στη ρύθμιση του μικροβιώματος και των ουσιών που παράγει. Για να μπορέσουμε, όμως, να αναπτύξουμε αποτελεσματικές θεραπείες, πρέπει να κατανοήσουμε ποια συστατικά της διατροφής επηρεάζουν τις ουσίες που παράγονται από τα μικρόβια».

Τι ανακάλυψαν οι επιστήμονες

Η επιστημονική ορολογία είναι αρκετά περίπλοκη, καθώς οι ερευνητές πραγματοποίησαν λεπτομερείς χημικές αναλύσεις. Με απλά λόγια, μελέτησαν ορισμένες ουσίες που ονομάζονται φαινολικοί μεταβολίτες και παράγονται όταν τα βακτήρια του εντέρου διασπούν συγκεκριμένα αμινοξέα.

Οι μεταβολίτες αυτοί προέρχονται από δύο αμινοξέα, την τυροσίνη και τη φαινυλαλανίνη. Οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι τόσο οι φυτικές ίνες όσο και ορισμένες φυτικές πρωτεΐνες μπορούν να επηρεάσουν το ποιες ουσίες παράγονται από αυτά τα αμινοξέα.

«Οι μελέτες μας έδειξαν ότι τόσο οι φυτικές ίνες όσο και οι δύσπεπτες πρωτεΐνες των φυτών, τις οποίες ονομάζουμε ‘πρωτεΐνες που μιμούνται τις φυτικές ίνες’, ή Prif, αλλάζουν την ισορροπία των φαινολικών μεταβολιτών. Συγκεκριμένα, μειώνουν την παραγωγή των επιβλαβών μεταβολιτών που προέρχονται από την τυροσίνη και αυξάνουν την παραγωγή των ωφέλιμων μεταβολιτών που προέρχονται από τη φαινυλαλανίνη», εξήγησε η AbuSalim.

Σε επιπλέον πειράματα με ποντίκια, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι όταν εξαντλούνται οι διαθέσιμες φυτικές ίνες, τα βακτήρια του εντέρου μπορεί να αρχίσουν να χρησιμοποιούν ως τροφή τη βλέννα που καλύπτει και προστατεύει τα τοιχώματά του. Η διαδικασία αυτή μπορεί να οδηγήσει στην παραγωγή ουσιών που ενδέχεται να είναι επιβλαβείς για τον οργανισμό.

Αντίθετα, οι ωφέλιμοι μεταβολίτες προέρχονται σχεδόν αποκλειστικά από τις πρωτεΐνες Prif που αναφέρθηκαν προηγουμένως. Οι πρωτεΐνες αυτές δρουν σε συνδυασμό με τις φυτικές ίνες, ευνοώντας την παραγωγή ωφέλιμων ουσιών από τα βακτήρια του εντέρου και συμβάλλοντας στη διατήρηση αυτής της ισορροπίας.

«Πιστεύουμε ότι οι Prif αποτελούν μια νέα κατηγορία θρεπτικών συστατικών που επηρεάζουν τη σύνθεση του εντερικού μικροβιώματος και θα μπορούσαν να έχουν σημαντική επίδραση στη μεταβολική υγεία», τόνισε η AbuSalim.

Μάλιστα, οι ερευνητές θεωρούν ότι στο μέλλον η περιεκτικότητα των τροφίμων σε Prif θα μπορούσε να αναγράφεται στις συσκευασίες τους, όπως συμβαίνει σήμερα με τις φυτικές ίνες.

Οι επιστήμονες ανακάλυψαν επίσης ότι μια μεγαλύτερη ομάδα μεταβολιτών, οι οποίοι συνδέονται στενά με την υγεία και μέχρι σήμερα θεωρούνταν ότι παράγονται αποκλειστικά από τα βακτήρια του εντέρου, μπορούν να παραχθούν και σε άλλα σημεία του οργανισμού.

Τα ευρήματα των δύο μελετών θα μπορούσαν να βοηθήσουν στην ανάπτυξη νέων θεραπειών για τη βελτίωση της υγείας, μεταξύ άλλων μέσω της διατροφής. Θα μπορούσαν, για παράδειγμα, να αξιοποιηθούν στην ανάπτυξη φαρμάκων που επηρεάζουν τα βακτήρια του εντέρου, αλλά και στην καλύτερη κατανόηση των επιδράσεων που έχουν οι αλλαγές στη διατροφή.

Παράλληλα, τα αποτελέσματα αποτελούν έναν ακόμη λόγο για να καταναλώνετε περισσότερα τρόφιμα φυτικής προέλευσης. Όπως φαίνεται, οι τροφές αυτές συμβάλλουν στην παραγωγή ωφέλιμων μεταβολιτών στο έντερο, οι οποίοι συνδέονται με την καλύτερη λειτουργία του οργανισμού.

Τελευταία τροποποίηση στις 16/11/2026 - 19:51