Μια μεγάλη ανασκόπηση μελετών παρατήρησης διαπίστωσε ότι η αυξημένη κατανάλωση φρούτων και λαχανικών συνδέεται σταθερά με καλύτερη ψυχική υγεία, γεγονός που υποδηλώνει ότι η διατροφή θα μπορούσε να συμβάλει στην πρόληψη της κατάθλιψης. Τα ευρήματα δημοσιεύτηκαν στο επιστημονικό περιοδικό Journal of Affective Disorders.
Η κατάθλιψη επηρεάζει εκατομμύρια ανθρώπους παγκοσμίως και αποτελεί μία από τις κυριότερες αιτίες αναπηρίας. Τα τελευταία χρόνια, οι ειδικοί ψυχικής υγείας εξετάζουν όλο και περισσότερο τον ρόλο που παίζουν οι καθημερινές συνήθειες, όπως η διατροφή, στη μείωση του κινδύνου εμφάνισης διαταραχών της διάθεσης. Τα φρούτα και τα λαχανικά περιέχουν βιταμίνες, φυτικές ίνες και αντιοξειδωτικά, ουσίες που συμβάλλουν στην προστασία του εγκεφάλου και του οργανισμού από τις βλάβες που προκαλεί στα κύτταρα το οξειδωτικό στρες.
Η αυξημένη πρόσληψη φυτικών ινών βοηθά επίσης στη διατήρηση ενός υγιούς μικροβιώματος του εντέρου, δηλαδή του συνόλου των βακτηρίων που ζουν στο πεπτικό μας σύστημα. Ορισμένες φυτικές ίνες λειτουργούν ως πρεβιοτικά, καθώς αποτελούν τροφή για τα ωφέλιμα βακτήρια του εντέρου. Ένα πιο υγιές μικροβίωμα μπορεί να συμβάλει στη μείωση της φλεγμονής σε ολόκληρο τον οργανισμό, η οποία αναγνωρίζεται όλο και περισσότερο ως ένας από τους βιολογικούς παράγοντες που εμπλέκονται στην εμφάνιση της κατάθλιψης. Παράλληλα, τα βακτήρια του εντέρου επικοινωνούν με τον εγκέφαλο μέσω του λεγόμενου άξονα εντέρου και εγκεφάλου, επηρεάζοντας την παραγωγή ουσιών που ρυθμίζουν τη διάθεση, όπως η σεροτονίνη.
Οι προηγούμενες έρευνες για τη σχέση διατροφής και κατάθλιψης είχαν καταλήξει σε αντικρουόμενα συμπεράσματα. Για να αποκτήσουν μια πιο ξεκάθαρη εικόνα, ερευνητική ομάδα με επικεφαλής τις Nazanin Zamanian και Sepide Talebi, πραγματοποίησε συστηματική ανασκόπηση και μετα-ανάλυση. Οι ερευνητές ανέλυσαν τα δεδομένα από πολλαπλές μελέτες, στις οποίες συμμετείχαν συνολικά 385.449 ενήλικες, οι οποίοι παρακολουθήθηκαν έως και 20 χρόνια.
Αναλυτικά τα ευρήματα
Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι όσοι έτρωγαν τα περισσότερα φρούτα και λαχανικά είχαν 37% χαμηλότερο κίνδυνο να εμφανίσουν κατάθλιψη σε σύγκριση με όσους έτρωγαν τα λιγότερα. Στη συνέχεια, εξέτασαν κατά πόσο ο κίνδυνος άλλαζε ανάλογα με την ποσότητα που κατανάλωναν οι συμμετέχοντες. Η ανάλυση έδειξε ότι κάθε επιπλέον 200 γρ. φρούτων και λαχανικών την ημέρα συνδέονταν με 16% χαμηλότερο κίνδυνο κατάθλιψης.
Στη συνέχεια, οι επιστήμονες επικεντρώθηκαν αποκλειστικά στην κατανάλωση φρούτων.
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι οι συμμετέχοντες με την υψηλότερη κατανάλωση φρούτων είχαν 16% χαμηλότερο κίνδυνο κατάθλιψης. Επιπλέον, κάθε αύξηση της ημερήσιας κατανάλωσης κατά 200 γρ. συνδεόταν με μείωση του κινδύνου κατά 9%. Η συσχέτιση αυτή παρέμεινε γενικά σταθερή, ανεξάρτητα από τη χώρα στην οποία πραγματοποιήθηκε η μελέτη ή το χρονικό διάστημα κατά το οποίο παρακολουθήθηκαν οι συμμετέχοντες.
Τέλος, οι ερευνητές εξέτασαν ξεχωριστά την κατανάλωση λαχανικών, χωρίς να συνυπολογίζουν την κατανάλωση φρούτων.
Όσοι κατανάλωναν τα περισσότερα λαχανικά είχαν 12% χαμηλότερο κίνδυνο κατάθλιψης σε σύγκριση με όσους κατανάλωναν τα λιγότερα. Παράλληλα, κάθε επιπλέον 200 γρ. λαχανικών την ημέρα συνδέονταν με μείωση του κινδύνου κατά 11%. Ωστόσο, σε αντίθεση με τα φρούτα, όπου η μείωση του κινδύνου ακολουθούσε μια σχετικά σταθερή πορεία όσο αυξανόταν η κατανάλωση, στην περίπτωση των λαχανικών η σχέση ήταν ελαφρώς πιο σύνθετη. Αυτό υποδηλώνει ότι το όφελος μπορεί να διαφοροποιείται όταν η κατανάλωση φτάνει σε πολύ υψηλά επίπεδα.
Αν και τα ευρήματα δείχνουν μια σταθερή σχέση ανάμεσα στη διατροφή και την ψυχική υγεία, δεν αποδεικνύουν ότι η κατανάλωση φρούτων και λαχανικών προλαμβάνει άμεσα την κατάθλιψη. Καθώς η ανάλυση βασίστηκε σε μελέτες παρατήρησης, δεν μπορεί να αποκλειστεί η επίδραση άλλων παραγόντων που δεν καταγράφηκαν ή δεν ελήφθησαν πλήρως υπόψη. Για παράδειγμα, η οικονομική κατάσταση ή η πρόσβαση σε υπηρεσίες υγείας θα μπορούσαν να εξηγούν μέρος των διαφορών που παρατηρήθηκαν στην ψυχική υγεία των συμμετεχόντων.
Οι ερευνητές επισήμαναν ότι χρειάζονται κλινικές δοκιμές για να διαπιστωθεί με μεγαλύτερη βεβαιότητα πώς επηρεάζει η κατανάλωση τροφίμων, και όχι μεμονωμένων συμπληρωμάτων, την ψυχική υγεία.








