Κατάθλιψη: Μία στις 4 περιπτώσεις μπορεί να οφείλεται σε διαταραχές του βιολογικού ρολογιού

Κατάθλιψη: Μία στις 4 περιπτώσεις μπορεί να οφείλεται σε διαταραχές του βιολογικού ρολογιού
Pixabay
Πέμπτη, 22/10/2026 - 06:00

Μελέτη φέρνει στο φως νέα δεδομένα για τα αίτια της κατάθλιψης.

Ερευνητές από την Αυστραλία, σε μελέτη τους, η οποία δημοσιεύτηκε στο British Journal of Psychiatry, διαπίστωσαν ότι η «κιρκάδια κατάθλιψη» (circadian depression) δηλαδή η κατάθλιψη που συνδέεται με διαταραχές στο εσωτερικό ρολόϊ του σώματος, αφορούσε σχεδόν το ένα τέταρτο (23%) των συμμετεχόντων. Η μελέτη ανέλυσε κλινικά και γενετικά δεδομένα από 11.380 Αυστραλούς με κατάθλιψη, κατά κύριο λόγο σοβαρή και υποτροπιάζουσα.

Οι ερευνητές – με βάση τα ευρήματά τους - αναφέρουν ότι η «μελέτη ενισχύει τα αποδεικτικά στοιχεία υπέρ ενός κιρκάδιου υποτύπου κατάθλιψης, ως ενός βιολογικά έγκυρου και κλινικά χρήσιμου φαινοτύπου της νόσου». Στο πλαίσιο αυτό, επισημαίνουν ότι τα άτομα που επηρεάζονται από αυτόν τον υπότυπο ενδέχεται να ωφεληθούν από θεραπείες που στοχεύουν στους κιρκάδιους ρυθμούς του οργανισμού, όπως η χορήγηση μελατονίνης και η φωτοθεραπεία.

Επιπλέον, οι ερευνητές ελπίζουν ότι η δυνατότητα κλινικής διάγνωσης της κιρκάδιας κατάθλιψης στο μέλλον θα μπορούσε να συμβάλει σε πιο εξατομικευμένες θεραπείες, ιδίως για τους νέους που αναζητούν για πρώτη φορά υποστήριξη για την ψυχική τους υγεία.

Η πρώτη συγγραφέας της μελέτης, Δρ Emiliana Tonini από το Κέντρο Εγκεφάλου και Νου (Brain and Mind Centre) του Πανεπιστημίου του Σίδνεϊ, δήλωσε ότι οι ερευνητές όρισαν την «κιρκάδια κατάθλιψη» (circadian depression) ως την κατάσταση κατά την οποία οι συμμετέχοντες παρουσίαζαν τουλάχιστον τρία από τα εξής έξι χαρακτηριστικά: εμφάνιση εποχικού μοτίβου στη νόσο, καθυστερημένο χρονισμό ύπνου, μεγαλύτερη διάρκεια ύπνου κατά τη διάρκεια της κατάθλιψης, τάση να είναι κανείς «νυχτερινός τύπος», αίσθημα έντονης κόπωσης κατά την αφύπνιση, καθώς και «κοινωνικό τζετ-λαγκ» (social jetlag) – δηλαδή, όταν «ο ύπνος τους τις καθημερινές ή τις ημέρες εργασίας διαφέρει σημαντικά από τον ύπνο τους τα Σαββατοκύριακα ή τις ημέρες που είναι ελεύθεροι να οργανώσουν τη μέρα τους».

Η ίδια τόνισε ότι «τα άτομα με κιρκάδια κατάθλιψη παρουσιάζουν σοβαρότερα συμπτώματα ψυχικής υγείας», σημειώνοντας ότι «η ηλικία έναρξης της κατάθλιψής τους ήταν μικρότερη σε σύγκριση με εκείνους που έπασχαν από κατάθλιψη μη κιρκάδιας φύσης, ενώ εμφάνισαν επίσης περισσότερα επεισόδια, πιο σύνθετη πορεία της νόσου, αυξημένες τάσεις αυτοκτονικότητας, καθώς και περισσότερα υπομανιακά και ψυχωτικού τύπου συμπτώματα».

Οι ερευνητές διαπίστωσαν επίσης ότι τα άτομα με «κιρκάδια κατάθλιψη» (circadian depression) παρουσίαζαν υψηλότερο κίνδυνο για ορισμένες ιατρικές καταστάσεις που σχετίζονται με τη συμπεριφορά και τη διάθεση, «αλλά και για μια σειρά από μεταβολικούς και φλεγμονώδεις δείκτες», ανέφερε η Tonini. «Αυτό είναι σημαντικό, διότι υποδεικνύει ότι η κιρκάδια κατάθλιψη δεν είναι απλώς κατάθλιψη που συνοδεύεται από κακό ύπνο, αλλά δείχνει ότι στην πραγματικότητα υπάρχει ένα υποκείμενο βιολογικό υπόβαθρο, το οποίο είναι αρκετά διακριτό από άλλες μορφές κατάθλιψης».

Πάντως, οι ερευνητές επισημαίνουν ότι απαιτείται περαιτέρω τεκμηρίωση των συμπερασμάτων τους σε μεγαλύτερο δείγμα πληθυσμού.

Τελευταία τροποποίηση στις 22/10/2026 - 02:11