Μία νέα μελέτη εστιάζει στα πιθανά ευεργετικά οφέλη ενός κοινού φαρμάκου για την υπέρταση, τα οποία πέρα από την διαχείριση της αρτηριακής πίεσης μπορεί να επεκτείνονται στην καλή υγεία της καρδιάς και την απώλεια βάρους.

Στη μελέτη που χρηματοδοτήθηκε από τα Εθνικά Ινστιτούτα Υγείας (NIH) των ΗΠΑ, επιστήμονες απέδειξαν ότι το φάρμακο λοσαρτάνη —το οποίο συνταγογραφείται για την υπέρταση— ενισχύει τη δραστηριότητα του καφέ λιπώδους ιστού σε ποντίκια, βελτιώνοντας τον μεταβολισμό τους.

Οι ερευνητές ανακάλυψαν αρχικά τη σύνδεση μεταξύ του καφέ λιπώδους ιστού και της κατηγορίας φαρμάκων στην οποία ανήκει η λοσαρτάνη - γνωστών ως Αναστολείς Υποδοχέων Αγγειοτασίνης (ARBs) - μέσω ανάλυσης δεδομένων από περισσότερους από 100.000 ασθενείς. Το εύρημα αυτό υποδεικνύει ότι η επαναστόχευση (repurposing) ενός ευρέως χρησιμοποιούμενου φαρμάκου, με γνωστό προφίλ ασφάλειας, θα μπορούσε να αποτελέσει μια κλινικά βιώσιμη μέθοδο διέγερσης του καφέ λίπους. Ο ιστός αυτός έχει συνδεθεί με τη βελτίωση της καρδιαγγειακής υγείας, ενώ στη συγκεκριμένη μελέτη διαπιστώθηκε για πρώτη φορά και η σύνδεσή του με την ψυχική υγεία.

«Η μοναδική προσέγγιση reverse translational approach της παρούσας μελέτης —η οποία κατέστη δυνατή χάρη σε μεγάλα κλινικά σύνολα δεδομένων και αναλυτικά εργαλεία νέας γενιάς— παρέχει μία άκρως απαραίτητη κλινική τεκμηρίωση για τη διερεύνηση του καφέ λιπώδους ιστού ως θεραπευτικού στόχου στον άνθρωπο, για ένα ευρύ φάσμα παθήσεων», δήλωσε ο Griffin P. Rodgers, M.D., διευθυντής του Εθνικού Ινστιτούτου Διαβήτη, Πεπτικών και Νεφρικών Παθήσεων (NIDDK) του NIH.

Πώς συνδέεται το καφέ λίπος με την καλή υγεία της καρδιάς

Ενώ το λευκό λίπος αποθηκεύει ενέργεια στο σώμα, το καφέ λίπος την καίει για την παραγωγή θερμότητας. Αξίζει να σημειωθεί ότι μια συγκεκριμένη μορφή απεικόνισης PET/CT, που χρησιμοποιείται συχνά στην κλινική ογκολογία, μπορεί να μετρήσει αυτή τη διαδικασία. Αναλύοντας τέτοιου είδους απεικονίσεις, καθώς και ιατρικά αρχεία από περισσότερους από 50.000 ασθενείς που υποβάλλονταν σε θεραπεία για καρκίνο, μια ερευνητική ομάδα με επικεφαλής τον Paul Cohen, M.D., Ph.D., από το Πανεπιστήμιο Rockefeller, εντόπισε πρόσφατα συσχετίσεις μεταξύ του καφέ λίπους και της μειωμένης συχνότητας εμφάνισης καρδιαγγειακών και μεταβολικών νοσημάτων.

«Στο παρελθόν εστιάζαμε κυρίως στα καρδιαγγειακά νοσήματα, καθώς ιστορικά ο ιστός αυτός είχε συνδεθεί με τη συγκεκριμένη κατηγορία παθήσεων», ανέφερε ο Cohen. «Το εύρος της νέας αυτής ανάλυσης είναι πολύ μεγαλύτερο. Διπλασιάσαμε τον αριθμό των ασθενών και εξετάσαμε περισσότερους από 500 κωδικούς, γεγονός που μας επέτρεψε να αποκαλύψουμε πολλά νέα στοιχεία», πρόσθεσε.

Ο Cohen, σε συνεργασία με τους ερευνητές Heiko Schöder, M.D., και Daniel Lafontaine από το Memorial Sloan Kettering Cancer Center, χρησιμοποίησε τεχνικές τεχνητής νοημοσύνης για να εντοπίσει συσχετίσεις που αφορούν το καφέ λίπος σε περισσότερους από 100.000 ασθενείς που υποβλήθηκαν σε απεικονιστικό έλεγχο PET/CT για καρκίνο.

Οι ερευνητές βασίστηκαν σε ήδη γνωστές συσχετίσεις και απέδειξαν ότι, πέρα από την απλή παρουσία ή απουσία καφέ λίπους, ένας υψηλότερος βαθμός δραστηριότητας του καφέ λίπους συνδέεται με περισσότερα καρδιομεταβολικά οφέλη. Διαπίστωσαν επίσης ότι οι συσχετίσεις αυτές αφορούν και τις έξι περιοχές του σώματος όπου εντοπίζεται καφέ λίπος, με την αυξημένη δραστηριότητα στην περιοχή της μασχάλης να παρουσιάζει την ισχυρότερη σύνδεση με την καρδιομεταβολική υγεία.

Άγχος και κατάθλιψη

Ανέδειξαν, επιπλέον, ορισμένες νέες συσχετίσεις, όπως τη χαμηλότερη συχνότητα εμφάνισης άγχους και κατάθλιψης σε ασθενείς με μεγαλύτερη παρουσία καφέ λίπους. Ένα ακόμη εύρημα που ξεχώρισε ήταν τα υψηλότερα επίπεδα δραστηριότητας του καφέ λίπους σε ασθενείς που λάμβαναν φάρμακα της κατηγορίας ARBs.

Προκειμένου να εξετάσουν στενότερα τη σχέση μεταξύ των ARBs και του καφέ λίπους, οι ερευνητές μελέτησαν την επίδραση της λοσαρτάνης σε κύτταρα καφέ λίπους, διαπιστώνοντας ότι το φάρμακο αύξανε άμεσα τη μεταβολική τους δραστηριότητα. Ανακάλυψαν επίσης ότι οι μοριακές αλληλεπιδράσεις μέσω των οποίων η λοσαρτάνη προκαλεί αυτά τα αποτελέσματα είναι διαφορετικές από τους μηχανισμούς που ευθύνονται για την πιο γνωστή ιδιότητά της, τη μείωση της αρτηριακής πίεσης.

«Το γεγονός ότι οι διαφορετικές δράσεις της διαμεσολαβούνται από διαφορετικά μοριακά μονοπάτια αποτελεί πλεονέκτημα, καθώς σημαίνει ότι θα μπορούσαμε ενδεχομένως να τις διαχωρίσουμε σε μελλοντικές θεραπείες. Με αυτόν τον τρόπο, θα ήταν δυνατή η ενεργοποίηση του καφέ λίπους σε άτομα με φυσιολογική αρτηριακή πίεση», δήλωσε ο πρώτος συγγραφέας της μελέτης, Nicolás Gómez-Banoy, M.D., εκπαιδευτής κλινικής έρευνας στο Rockefeller και ενδοκρινολόγος στο Weill Cornell Medicine.

Βελτίωση του μεταβολισμού

Υγιή ποντίκια στα οποία χορηγήθηκε λοσαρτάνη παρουσίασαν επίσης πολλαπλούς δείκτες ενισχυμένου μεταβολισμού, όπως αυξημένη ενεργειακή δαπάνη, αυξημένη κατανάλωση οξυγόνου και αυξημένη παραγωγή διοξειδίου του άνθρακα, διατηρώντας παράλληλα σταθερό σωματικό βάρος.

Τα αποτελέσματα αυτά θέτουν τις βάσεις για περαιτέρω έρευνα σχετικά με την ενεργοποίηση του καφέ λίπους στον άνθρωπο. Ανάλογα με την έκβαση τέτοιων πιθανών πειραμάτων, οι μελλοντικές μελέτες θα μπορούσαν να ακολουθήσουν διάφορες κατευθύνσεις. Ωστόσο, όποιο κι αν είναι το αποτέλεσμα, οι ερευνητές διαθέτουν πληθώρα επιλογών.

«Στη μεγάλη ομάδα ασθενών που εξετάσαμε, εντοπίστηκαν και πολλά άλλα φάρμακα που σχετίζονται με τη δραστηριότητα του καφέ λίπους. Αυτή είναι μόνο η αρχή», ανέφερε ο Cohen.