Η αύξηση του βάρους αποτελεί φυσιολογικό και απαραίτητο μέρος της εγκυμοσύνης. Το επιπλέον βάρος δεν οφείλεται μόνο στην ανάπτυξη του μωρού, αλλά και στις αλλαγές που συμβαίνουν στο σώμα σας για να υποστηριχθεί η κύηση. Μεταξύ άλλων, αυξάνονται ο όγκος του αίματος και των υγρών, το μέγεθος της μήτρας και του στήθους, ενώ δημιουργούνται αποθέματα λίπους που συμβάλλουν στην κάλυψη των αυξημένων ενεργειακών αναγκών.

Ωστόσο, τόσο η ανεπαρκής όσο και η υπερβολική αύξηση βάρους μπορεί να επηρεάσουν την εξέλιξη της εγκυμοσύνης και την υγεία του μωρού. Το βάρος που θεωρείται κατάλληλο δεν είναι ίδιο για όλες τις εγκύους, καθώς εξαρτάται κυρίως από το βάρος πριν από την εγκυμοσύνη, αλλά και από τη γενική κατάσταση της υγείας, την πορεία της κύησης και τον αριθμό των μωρών που κυοφορούνται.

Οι ισορροπημένες διατροφικές επιλογές και η κατάλληλη σωματική δραστηριότητα μπορούν να σας βοηθήσουν να αυξήσετε το βάρος σας με σταθερό και ελεγχόμενο ρυθμό. Παράλληλα, μπορούν να υποστηρίξουν την ανάπτυξη του μωρού και να διευκολύνουν την απώλεια των επιπλέον κιλών μετά τον τοκετό.

Κατευθυντήριες οδηγίες για την αύξηση βάρους στην εγκυμοσύνη

Το πόσο βάρος θεωρείται υγιές να πάρετε κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης εξαρτάται από διάφορους παράγοντες. Ένας από τους σημαντικότερους είναι ο δείκτης μάζας σώματος που είχατε πριν μείνετε έγκυος. Ο δείκτης μάζας σώματος υπολογίζεται με βάση το βάρος και το ύψος. Γενικά, όσο υψηλότερος είναι, τόσο μεγαλύτερο είναι συνήθως το ποσοστό σωματικού λίπους.

Σημαντικό ρόλο παίζουν επίσης η γενική κατάσταση της υγείας σας και η υγεία του μωρού σας. Συζητήστε με το γιατρό που σας παρακολουθεί, ώστε να καθορίσετε ποια αύξηση βάρους είναι κατάλληλη για εσάς.

Μπορείτε επίσης να συμβουλευτείτε τις παρακάτω γενικές κατευθυντήριες οδηγίες της Mayo Clinic:

Εάν κυοφορείτε δίδυμα ή περισσότερα μωρά

Εάν κυοφορείτε δύο ή περισσότερα μωρά, πιθανότατα θα χρειαστεί να πάρετε περισσότερο βάρος. Και σε αυτή την περίπτωση, συζητήστε με τον επαγγελματία υγείας που σας παρακολουθεί, ώστε να καθορίσετε τι είναι κατάλληλο για εσάς.

Εάν κυοφορείτε δίδυμα, μπορείτε επίσης να συμβουλευτείτε τις παρακάτω γενικές κατευθυντήριες οδηγίες:

Εάν είστε υπέρβαρη

Το υπερβολικό βάρος ή η παχυσαρκία πριν από την εγκυμοσύνη αυξάνουν τον κίνδυνο εμφάνισης διαφόρων επιπλοκών, όπως:

• Διαβήτης κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, γνωστός και ως διαβήτης κύησης.
• Παθήσεις που μπορεί να προκαλέσουν υψηλή αρτηριακή πίεση κατά την εγκυμοσύνη, όπως η προεκλαμψία.
• Ανάγκη να γεννηθεί το μωρό με καισαρική τομή, δηλαδή μέσω χειρουργικών τομών στην κοιλιά και τη μήτρα.
• Τοκετός πριν από την 37η εβδομάδα της εγκυμοσύνης, γνωστός και ως πρόωρος τοκετός.
• Απώλεια της εγκυμοσύνης, όπως αποβολή ή θνησιγένεια.
• Προβλήματα υγείας που υπάρχουν κατά τη γέννηση, γνωστά και ως συγγενείς ανωμαλίες.

Οι κατευθυντήριες οδηγίες συνιστούν περιορισμένη αύξηση βάρους κατά την εγκυμοσύνη για όσες ήταν υπέρβαρες ή είχαν παχυσαρκία πριν μείνουν έγκυες. Ορισμένες έρευνες δείχνουν ότι οι γυναίκες με παχυσαρκία μπορεί να είναι ασφαλές να πάρουν λιγότερο βάρος από αυτό που προβλέπουν οι κατευθυντήριες οδηγίες. Ωστόσο, χρειάζονται περισσότερες έρευνες.

Συζητήστε με τον επαγγελματία υγείας που σας παρακολουθεί για το πόσο βάρος πρέπει να πάρετε κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης. Μπορεί να σας καθοδηγήσει σχετικά με τη διατροφή, τη σωματική δραστηριότητα και άλλους τρόπους ελέγχου του βάρους σας σε όλη τη διάρκεια της εγκυμοσύνης.

Εάν έχετε χαμηλότερο βάρος από το φυσιολογικό

Εάν το βάρος σας ήταν χαμηλότερο από το φυσιολογικό πριν από την εγκυμοσύνη, είναι πολύ σημαντικό να πάρετε βάρος όσο είστε έγκυος. Χωρίς αυτή την αύξηση, το μωρό σας μπορεί να γεννηθεί πρόωρα ή να έχει μικρότερο βάρος από το αναμενόμενο.

Εάν πάρετε υπερβολικό βάρος

Ρωτήστε τον επαγγελματία υγείας που σας παρακολουθεί ποια αύξηση βάρους θεωρείται υπερβολική στη δική σας περίπτωση. Η υπερβολική αύξηση βάρους κατά την εγκυμοσύνη μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο προβλημάτων υγείας για το μωρό σας. Για παράδειγμα, μπορεί να γεννηθεί με βάρος πολύ μεγαλύτερο από το φυσιολογικό.

Μπορεί επίσης να παρουσιαστούν επιπλοκές κατά τον τοκετό, όπως να εγκλωβιστεί ο ώμος του μωρού μετά την έξοδο του κεφαλιού. Η επιπλοκή αυτή ονομάζεται δυστοκία ώμων.

Η υπερβολική αύξηση βάρους κατά την εγκυμοσύνη μπορεί επίσης να αυξήσει την πιθανότητα να σας μείνουν επιπλέον κιλά για μεγάλο χρονικό διάστημα μετά τον τοκετό. Αυτό ονομάζεται διατήρηση βάρους μετά τον τοκετό.

Πού κατανέμεται το βάρος που παίρνετε στην εγκυμοσύνη;

Ας υποθέσουμε ότι το μωρό σας γεννιέται με βάρος 3 έως 3,6 κιλά. Αυτό αντιστοιχεί μόνο σε ένα μέρος του βάρους που πήρατε κατά την εγκυμοσύνη. Πού κατανέμεται το υπόλοιπο; Ακολουθεί ένα ενδεικτικό παράδειγμα:

• Αύξηση του μεγέθους του στήθους: 0,5 έως 1,4 κιλά.
• Αύξηση του μεγέθους της μήτρας: 0,9 κιλά.
• Πλακούντας: 0,7 κιλά.
• Αμνιακό υγρό: 0,9 κιλά.
• Αύξηση του όγκου του αίματος: 1,4 έως 1,8 κιλά.
• Αύξηση των υγρών του σώματος: 0,9 έως 1,4 κιλά.
• Αποθέματα λίπους: 2,7 έως 3,6 κιλά.

Πώς αυξάνεται το βάρος κατά την εγκυμοσύνη

Κατά τις πρώτες 13 εβδομάδες της εγκυμοσύνης, δηλαδή το πρώτο τρίμηνο, οι περισσότερες γυναίκες δεν χρειάζεται να πάρουν πολύ βάρος. Αυτό είναι θετικό εάν έχετε ναυτία ή εμετούς λόγω της εγκυμοσύνης, συμπτώματα που είναι γνωστά και ως πρωινή ναυτία.

Εάν είχατε φυσιολογικό βάρος πριν μείνετε έγκυος, χρειάζεται να πάρετε μόνο περίπου 0,5 έως 1,8 κιλά κατά τους πρώτους μήνες της εγκυμοσύνης. Μπορείτε να το πετύχετε ακολουθώντας μια θρεπτική διατροφή, χωρίς να χρειάζεστε επιπλέον θερμίδες. Μια τέτοια διατροφή περιλαμβάνει άφθονα φρούτα και λαχανικά, προϊόντα ολικής άλεσης, άπαχες πηγές πρωτεΐνης και υγιεινά λιπαρά.

Η σταθερή αύξηση βάρους είναι πιο σημαντική από τη 14η έως την 40ή εβδομάδα μιας τελειόμηνης εγκυμοσύνης. Το διάστημα αυτό περιλαμβάνει το δεύτερο και το τρίτο τρίμηνο. Η σταθερή αύξηση βάρους είναι ιδιαίτερα σημαντική εάν είχατε φυσιολογικό βάρος ή βάρος χαμηλότερο από το φυσιολογικό πριν μείνετε έγκυος.

Σύμφωνα με τις κατευθυντήριες οδηγίες, θα πρέπει να προσπαθήσετε να παίρνετε περίπου 0,5 κιλό την εβδομάδα μέχρι τον τοκετό. Επιπλέον 300 θερμίδες την ημέρα μπορεί να είναι αρκετές για να πετύχετε αυτόν τον στόχο. Ένα μικρό σάντουιτς και ένα ποτήρι αποβουτυρωμένο γάλα παρέχουν περίπου 300 θερμίδες.

Για όσες είναι υπέρβαρες ή έχουν παχυσαρκία, οι κατευθυντήριες οδηγίες προτείνουν αύξηση περίπου 0,2 κιλών την εβδομάδα κατά το δεύτερο και το τρίτο τρίμηνο. Δοκιμάστε να προσθέσετε στη διατροφή σας ένα ποτήρι γάλα με χαμηλά λιπαρά ή 28 γρ. τυρί, μαζί με μία μερίδα φρέσκων φρούτων.