Τα μη ασφαλή τρόφιμα προκαλούν 866 εκατομμύρια ασθένειες και 1,52 εκατομμύρια θανάτους ετησίως, επηρεάζοντας σχεδόν έναν στους εννέα ανθρώπους παγκοσμίως. Αυτό προκύπτει από στοιχεία του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, τα οποία δείχνουν ότι οι συνέπειες της κατανάλωσης μολυσμένων τροφίμων είναι πολύ σοβαρές και πλήττουν σε μεγάλο βαθμό τα παιδιά ηλικίας κάτω των 5 ετών.

Η Παγκόσμια Ημέρα Ασφάλειας των Τροφίμων γιορτάζεται κάθε χρόνο στις 7 Ιουνίου 2026. Με αφορμή τον φετινό εορτασμό η Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA) επαναπροσδιορίζει τη δέσμευσή της ώστε οι πολίτες στην Ευρώπη να έχουν πρόσβαση σε ασφαλή τρόφιμα ελαχιστοποιώντας τους πιθανούς κινδύνους.

Ο φετινός εορτασμός της Παγκόσμιας Ημέρας Ασφάλειας των Τροφίμων υπογραμμίζει το βάρος των τροφιμογενών ασθενειών και την ανάγκη για αποτελεσματικές λύσεις για τη μείωσή του - ένα ζήτημα που βρίσκεται στο επίκεντρο του έργου της EFSA για τις ζωονόσους και την προσέγγιση «One Health».

Η ασφάλεια των τροφίμων συχνά μετριέται με βάση τον αριθμό των αναφερόμενων κρουσμάτων ασθενειών. Αλλά ο αντίκτυπος των τροφιμογενών ασθενειών υπερβαίνει κατά πολύ αυτά τα στοιχεία. Η EFSA δεν εξετάζει μόνο τον αριθμό των ανθρώπων που αρρωσταίνουν. Αλλά και το πόσο σοβαρή είναι μια ασθένεια και τις μακροπρόθεσμες επιπτώσεις της όχι μόνο στην υγεία, αλλά και στην κοινωνία και την οικονομία. Αυτή η ευρύτερη προοπτική παρέχει μια ισχυρότερη επιστημονική βάση για την πρόληψη, την αξιολόγηση κινδύνου και τη χάραξη πολιτικής σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Για την υποστήριξη των δραστηριοτήτων επικοινωνίας για την Παγκόσμια Ημέρα Ασφάλειας των Τροφίμων σε όλη την Ευρώπη, η EFSA έχει αναπτύξει μια σειρά από έτοιμα προς χρήση υλικά για συνεργάτες της σε όλη την Ευρώπη.

Τα υλικά που αναπτύχθηκαν στο πλαίσιο της καμπάνιας #Safe2Eat της EFSA περιλαμβάνουν:

- επεξεργάσιμο οπτικό υλικό

- έτοιμο προς χρήση περιεχόμενο για τα social media

- έτοιμες ιστορίες για το Instagram με τον τίτλο «Myth vs Fact»

Τέλος, σύμφωνα με τον ΠΟΥ «τα παιδιά ηλικίας κάτω των πέντε ετών αντιμετωπίζουν σχεδόν τριπλάσιο κίνδυνο ασθένειας από μη ασφαλή τρόφιμα σε σχέση με τα μεγαλύτερα παιδιά και τους ενήλικες.

Παρά το γεγονός ότι αποτελούν μόλις το 9% του παγκόσμιου πληθυσμού, τα μικρά παιδιά υποφέρουν από σχεδόν το ένα τρίτο όλων των κρουσμάτων τροφιμογενών ασθενειών, ιδιαίτερα διαρροϊκών επεισοδίων, που μπορεί να είναι θανατηφόρα για αυτήν την ευάλωτη ηλικιακή ομάδα.

Επιπλέον, η έκθεση σε χημικούς κινδύνους όπως ο μεθυλυδράργυρος και ο μόλυβδος στα τρόφιμα μπορεί να βλάψει τον αναπτυσσόμενο εγκέφαλο και να προκαλέσει δια βίου νευρολογικά και αναπτυξιακά προβλήματα στα παιδιά».

Η έκθεση σε τροφιμογενή βακτήρια και ιούς, καθώς και οι παρασιτικές λοιμώξεις, προκάλεσαν την πλειονότητα των τροφιμογενών ασθενειών (περίπου 860 εκατομμύρια το 2021), ενώ σύμφωνα με τον ΠΟΥ «η έκθεση σε χημικές ουσίες οδήγησε σε δυσανάλογο μερίδιο των θανάτων». Το 2021, οι χημικοί κίνδυνοι αντιπροσώπευαν ένα εντυπωσιακό 73% των θανάτων που οφείλονταν σε μολυσμένα τρόφιμα. Οι περισσότεροι από αυτούς τους θανάτους που σχετίζονται με χημικές ουσίες συνδέονταν με ανόργανο αρσενικό (42%) και μόλυβδο (31%), κυρίως επειδή αυτές οι εκθέσεις αυξάνουν τον κίνδυνο καρδιακών παθήσεων και καρκίνων.

Πέρα από τις επιπτώσεις στην υγεία, η μελέτη του ΠΟΥ εκτιμά ότι το 2021 οι τροφιμογενείς ασθένειες οδήγησαν σε απώλεια παραγωγικότητας περίπου 310 δισεκατομμυρίων δολαρίων ΗΠΑ (χρόνος απουσίας από την εργασία λόγω ασθένειας). Όταν ο οικονομικός αντίκτυπος προσαρμόστηκε για τις διαφορές κόστους ζωής μεταξύ των χωρών, η εκτίμηση αυξήθηκε σε 647 δισεκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ σε απώλεια παραγωγικότητας.