Μια κοινή έλλειψη βιταμίνης μπορεί να προκαλέσει προβλήματα μνήμης, τα οποία σε ορισμένες περιπτώσεις «μιμούνται τα συμπτώματα τις άνοιας», σύμφωνα με πρόσφατο δημοσίευμα της εφημερίδας Express.

Ειδικότερα, πρόκειται για τη βιταμίνη B12, τα χαμηλά επίπεδα της οποίας μπορούν να οδηγήσουν σε νευρολογικές επιπλοκές που επηρεάζουν το νευρικό σύστημα, μεταξύ των οποίων και η απώλεια μνήμης, όπως αναφέρει και το Εθνικό Σύστημα Υγείας της Αγγλίας (NHS).

Η σημασία της βιταμίνης B12

Η βιταμίνη Β12 βρίσκεται κυρίως σε τρόφιμα ζωικής προέλευσης, όπως κρέας (μοσχάρι, συκώτι), ψάρια (σολομός, τόνος, σαρδέλες, αχιβάδες), πουλερικά, αυγά και γαλακτοκομικά προϊόντα. Για όσους ακολουθούν vegan ή χορτοφαγική διατροφή, σημαντικές εναλλακτικές αποτελούν τα εμπλουτισμένα δημητριακά, τα φυτικά ροφήματα και η διατροφική μαγιά, καθώς η Β12 σπάνια απαντάται φυσικά σε φυτικές τροφές.

Στις πλουσιότερες πηγές περιλαμβάνονται οι σαρδέλες, ο σολομός, το συκώτι και τα εμπλουτισμένα προϊόντα, τα οποία συμβάλλουν στη διατήρηση της ενέργειας και της υγείας των νεύρων.

Η βιταμίνη Β12 είναι απαραίτητη για τη σωστή λειτουργία του κεντρικού νευρικού συστήματος, αλλά και για τη διατήρηση της μνήμης και των γνωστικών λειτουργιών. Όταν τα επίπεδά της μειώνονται, μπορεί να εμφανιστούν συμπτώματα όπως αδυναμία, μούδιασμα, προβλήματα στην κίνηση, ναυτία, απώλεια βάρους, ευερεθιστότητα, κόπωση και αυξημένος καρδιακός ρυθμός.

Μελέτες έδειξαν ότι η έλλειψη βιταμίνης Β12 μπορεί να επηρεάσει τη λειτουργία των νεύρων και να οδηγήσει σε καταστάσεις όπως άνοια, περιφερική νευροπάθεια ή υποξεία συνδυασμένη εκφύλιση. Παράλληλα, μπορεί να διαταράξει τη σύνθεση του DNA και να προκαλέσει αύξηση της ομοκυστεΐνης. Οι επιπτώσεις δεν περιορίζονται στο νευρικό σύστημα, καθώς μπορεί να επηρεαστούν και τα οστά, τα μαλλιά, το δέρμα και τα νύχια.

Σύμφωνα με το NHS: «Οι περισσότερες περιπτώσεις ανεπάρκειας βιταμίνης Β12 ή φυλλικού οξέος αντιμετωπίζονται εύκολα και αποτελεσματικά, γι’ αυτό και οι επιπλοκές είναι σπάνιες. Ωστόσο, σε ορισμένες περιπτώσεις και κυρίως όταν η ανεπάρκεια διαρκεί για μεγάλο διάστημα, μπορεί να εμφανιστούν επιπλοκές. Αν αναπτυχθούν νευρολογικά προβλήματα, αυτά μπορεί να είναι μη αναστρέψιμα».

Η υπηρεσία υγείας προειδοποίησε ότι η ανεπάρκεια βιταμίνης Β12 μπορεί να προκαλέσει:

• προβλήματα όρασης,
• απώλεια μνήμης,
• μυρμήγκιασμα,
• απώλεια συντονισμού (αταξία), που μπορεί να δυσκολέψει την ομιλία ή το περπάτημα,
• βλάβες σε τμήματα του νευρικού συστήματος (περιφερική νευροπάθεια), κυρίως στα πόδια.

Μελέτη του 2020 διαπίστωσε «σαφή συσχέτιση μεταξύ χαμηλών επιπέδων βιταμίνης Β12 και προοδευτικής γνωστικής έκπτωσης». Ωστόσο, οι ερευνητές επισήμαναν ότι «απαιτούνται περαιτέρω μελέτες για να επιβεβαιωθούν τα ευρήματα σε μεγαλύτερη κλίμακα και να διαπιστωθεί αν αυτό μεταφράζεται σε μείωση της γνωστικής έκπτωσης».

Περισσότερο από 10% των ηλικιωμένων εμφανίζουν ανεπαρκή επίπεδα βιταμίνης Β12. Εκτός από τα προβλήματα μνήμης, η έλλειψή της μπορεί να οδηγήσει σε:

• σύγχυση,
• δυσκολία στη σκέψη και τη λογική,
• μούδιασμα ή μυρμήγκιασμα σε χέρια και πόδια,
• απώλεια ισορροπίας και συντονισμού,
• κόπωση και αδυναμία,
• προβλήματα όρασης,
• περιφερική νευροπάθεια,
• κατάθλιψη, άγχος, παράνοια και παραληρητικές ιδέες,
• ακράτεια,
• απώλεια γεύσης και όσφρησης.

Μπορεί να αναστραφεί η ανεπάρκεια βιταμίνης Β12;

Η διάγνωση ανεπάρκειας βιταμίνης Β12 συνήθως οδηγεί σε θεραπεία με υψηλές δόσεις συμπληρωμάτων, είτε με ενέσεις είτε από το στόμα. Ο γιατρός μπορεί να παρακολουθεί την πορεία με τακτικές εξετάσεις αίματος.

Όσο περισσότερο παραμένει χωρίς θεραπεία η ανεπάρκεια, τόσο αυξάνεται ο κίνδυνος μόνιμων βλαβών. Παρ’ όλα αυτά, η κατάσταση είναι αναστρέψιμη και οι περισσότεροι ασθενείς παρουσιάζουν αισθητή βελτίωση μέσα σε 3 έως 6 μήνες.