Το ελαιόλαδο θεωρείται δικαίως μία από τις πιο πολύτιμες τροφές της μεσογειακής διατροφής.

Χάρη στη μοναδική διατροφική του αξία και τα πολυάριθμα οφέλη που προσφέρει στην υγεία, χαρακτηρίζεται συχνά ως «υπερτροφή». Παράλληλα, το εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο ξεχωρίζει όχι μόνο για τα θρεπτικά του συστατικά αλλά και για την πλούσια γεύση και την ευελιξία του στη μαγειρική. Μπορείτε να το χρησιμοποιήσετε σε σαλάτες, στο μαγείρεμα, σε γλυκά, ακόμη και σε πιο πρωτότυπες συνταγές, όπως παγωτό ή κέικ με ελαιόλαδο.

Οι ειδικοί στη διατροφή εξηγούν γιατί αξίζει να το καταναλώνετε καθημερινά, ποια είναι η ιδανική ποσότητα και πώς μπορείτε να αξιοποιήσετε στο έπακρο τις ευεργετικές του ιδιότητες.

Πώς παράγεται το ελαιόλαδο

Το ελαιόλαδο παράγεται με τη σύνθλιψη των ελιών και την εξαγωγή του φυσικού τους ελαίου. Ανάλογα με τη διαδικασία παραγωγής, ορισμένα ελαιόλαδα φιλτράρονται ώστε να αποκτήσουν πιο καθαρή όψη και μεγαλύτερη διάρκεια ζωής, ενώ άλλα παραμένουν αφιλτράριστα, διατηρώντας περισσότερα αρωματικά χαρακτηριστικά και μια ελαφρώς θολή εμφάνιση.

Ωστόσο, δεν είναι όλα τα ελαιόλαδα ίδια. Το εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο (Extra Virgin Olive Oil – EVOO) υφίσταται την ελάχιστη δυνατή επεξεργασία, καθώς παράγεται με ψυχρή έκθλιψη, χωρίς τη χρήση υψηλής θερμοκρασίας ή χημικών ουσιών. Έτσι διατηρεί αναλλοίωτες τις φυσικές πολυφαινόλες και τα αντιοξειδωτικά του, ουσίες που συμβάλλουν στη μείωση της φλεγμονής και στην προστασία των κυττάρων.

Αντίθετα, τα ραφιναρισμένα ελαιόλαδα περνούν από πιο εντατική επεξεργασία, γεγονός που μπορεί να μειώσει σημαντικά την περιεκτικότητά τους σε αυτές τις πολύτιμες βιοδραστικές ενώσεις.

Η διατροφική αξία του ελαιολάδου

Το ελαιόλαδο αποτελεί εξαιρετική πηγή πολύτιμων θρεπτικών συστατικών, όπως:

• Βιταμίνη Ε
• Πολυφαινόλες
• Καροτενοειδή

Όλες αυτές οι ενώσεις λειτουργούν ως ισχυρά αντιοξειδωτικά, προστατεύοντας τα κύτταρα από το οξειδωτικό στρες και τις φθορές που προκαλούν οι ελεύθερες ρίζες.

Εκείνο όμως που κάνει το ελαιόλαδο πραγματικά ξεχωριστό είναι η υψηλή περιεκτικότητά του σε μονοακόρεστα λιπαρά οξέα, κυρίως σε ελαϊκό οξύ. Τα λεγόμενα «καλά» λιπαρά διαθέτουν έντονη αντιφλεγμονώδη δράση και συμβάλλουν σημαντικά στη διατήρηση της συνολικής υγείας και της μακροζωίας.

Τα σημαντικότερα οφέλη του ελαιολάδου για την υγεία

Συμβάλλει στην καλή λειτουργία της καρδιάς

Η τακτική κατανάλωση ελαιολάδου μπορεί να βελτιώσει σημαντικά το λιπιδαιμικό σας προφίλ. Τα μονοακόρεστα λιπαρά συμβάλλουν στη μείωση της LDL («κακής») χοληστερόλης και στην αύξηση της HDL («καλής») χοληστερόλης.

Παράλληλα, βοηθούν στη μείωση της φλεγμονής, ενισχύουν την ελαστικότητα των αιμοφόρων αγγείων και βελτιώνουν την κυκλοφορία του αίματος. Οι πολυφαινόλες και η βιταμίνη Ε προστατεύουν επιπλέον την καρδιά περιορίζοντας το οξειδωτικό στρες.

Μειώνει τη φλεγμονή

Η χρόνια φλεγμονή αποτελεί βασικό παράγοντα ανάπτυξης πολλών παθήσεων. Το εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο περιέχει ουσίες όπως:

• ελαϊκό οξύ,
• πολυφαινόλες,
• βιταμίνη Ε,
• φυτοστερόλες.

Οι πολυφαινόλες μπορούν να αναστείλουν τη δράση ενζύμων που συμμετέχουν στη φλεγμονώδη διαδικασία, μειώνοντας συμπτώματα όπως ο πόνος, το οίδημα και ο ερεθισμός.

Προστατεύει από το οξειδωτικό στρες

Το οξειδωτικό στρες προκαλείται από τη συσσώρευση ελεύθερων ριζών στον οργανισμό και συνδέεται με την εμφάνιση πολλών σοβαρών παθήσεων, όπως:

• καρδιαγγειακά νοσήματα,
• διάφορες μορφές καρκίνου,
• νόσος Αλτσχάιμερ,
• νόσος Πάρκινσον,
• ρευματοειδής αρθρίτιδα,
• αυτοάνοσα νοσήματα,
• πρόωρη γήρανση του δέρματος,
• απώλεια μυϊκής δύναμης.

Τα αντιοξειδωτικά του ελαιολάδου εξουδετερώνουν τις ελεύθερες ρίζες, συμβάλλοντας έτσι στη μείωση του κινδύνου εμφάνισης αυτών των καταστάσεων.

Υποστηρίζει την υγεία του εγκεφάλου

Η καθημερινή κατανάλωση ελαιολάδου φαίνεται ότι ωφελεί και τον εγκέφαλο. Η βιταμίνη Ε προστατεύει τα εγκεφαλικά κύτταρα από τις βλάβες που προκαλεί το οξειδωτικό στρες, ενώ οι πολυφαινόλες μειώνουν τη φλεγμονή στον νευρικό ιστό.

Οι δράσεις αυτές συμβάλλουν στη διατήρηση της γνωστικής λειτουργίας καθώς μεγαλώνετε και ενδέχεται να μειώσουν τον κίνδυνο εμφάνισης νευροεκφυλιστικών νοσημάτων, όπως η νόσος Αλτσχάιμερ.

Ενισχύει την υγεία του εντέρου

Παρότι δεν συγκαταλέγεται συνήθως στις τροφές που συνδέονται με την υγεία του εντέρου, το εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο μπορεί να συμβάλει σημαντικά στην καλή λειτουργία του πεπτικού συστήματος.

Οι πολυφαινόλες και τα υγιεινά λιπαρά:

• τρέφουν τα ωφέλιμα βακτήρια του εντέρου,
• προστατεύουν τον εντερικό βλεννογόνο,
• μειώνουν τη φλεγμονή,
• διευκολύνουν την πέψη.

Παράλληλα, η καλή λειτουργία του εντέρου επηρεάζει θετικά και την υγεία του εγκεφάλου μέσω του λεγόμενου άξονα εντέρου–εγκεφάλου, ενός πολύπλοκου δικτύου επικοινωνίας μεταξύ των δύο οργάνων.

Πόσο ελαιόλαδο πρέπει να καταναλώνετε καθημερινά;

Οι ειδικοί προτείνουν ως ιδανική ποσότητα την κατανάλωση 1 έως 2 κουταλιών της σούπας ελαιόλαδο την ημέρα.

Η ποσότητα αυτή μπορεί εύκολα να ενσωματωθεί στα καθημερινά σας γεύματα. Δεν υπάρχει λόγος να καταναλώνετε το ελαιόλαδο σκέτο, όπως προτείνουν κατά καιρούς ορισμένες τάσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Η προσθήκη του στα γεύματα προσφέρει τα ίδια οφέλη και είναι σαφώς πιο ευχάριστη.

Οι καλύτεροι τρόποι να χρησιμοποιείτε το ελαιόλαδο

Για να αξιοποιήσετε πραγματικά τα οφέλη του, χρησιμοποιήστε το ως αντικατάσταση κορεσμένων λιπαρών, όπως το βούτυρο, και όχι ως επιπλέον πηγή λίπους στα γεύματά σας.

Με αυτόν τον τρόπο περιορίζετε την πρόσληψη περιττών θερμίδων, συμβάλλετε στη διατήρηση ενός υγιούς σωματικού βάρους και βελτιώνετε τα επίπεδα της χοληστερόλης.

Μερικές απλές ιδέες είναι:

• περιχύστε με ελαιόλαδο ψητά ή βραστά λαχανικά αντί για βούτυρο,
• χρησιμοποιήστε vinaigrette με βάση το ελαιόλαδο αντί για κρεμώδη dressing,
• προσθέστε το σε σαλάτες,
• αναμείξτε το με χούμους ή μελιτζανοσαλάτα,
• χρησιμοποιήστε το σε κέικ και άλλα γλυκά,
• μαγειρέψτε ή ψήστε με αυτό, καθώς το εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο παραμένει σταθερό στις συνήθεις θερμοκρασίες μαγειρέματος.

Τέλος, προτιμήστε πάντοτε ποιοτικό, φρέσκο εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο, το οποίο έχει αποθηκευτεί σωστά, προστατευμένο από το φως και τη θερμότητα. Με αυτόν τον τρόπο διατηρούνται αναλλοίωτα τόσο η γεύση όσο και τα πολύτιμα θρεπτικά και αντιοξειδωτικά συστατικά του.