Όταν μιλάμε για διατροφή και διαβήτη τύπου 2, η συζήτηση συχνά επικεντρώνεται στην ποσότητα των λιπαρών. Ωστόσο, νέα επιστημονικά δεδομένα δείχνουν ότι εξίσου σημαντικό, ίσως και σημαντικότερο, είναι το είδος των λιπαρών που καταναλώνετε.

Μια νέα ανασκόπηση, που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Cell, εξετάζει πώς δύο βασικά λιπαρά οξέα της διατροφής μπορεί να επηρεάζουν με διαφορετικό τρόπο τον κίνδυνο διαβήτη τύπου 2: το ελαϊκό οξύ, που βρίσκεται σε μεγάλη ποσότητα στο ελαιόλαδο και το παλμιτικό οξύ.

Το παλμιτικό οξύ υπάρχει κυρίως στο φοινικέλαιο (το οποίο περιέχεται σε μπισκότα, κρουασάν, γλυκίσματα, έτοιμες ζύμες, αρτοσκευάσματα και πολλά υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα), στο βούτυρο, καθώς και στο κόκκινο και επεξεργασμένο κρέας.

«Το παλμιτικό οξύ, ένα κορεσμένο λιπαρό οξύ που βρίσκεται ευρέως στα τρόφιμα, συνδέεται με μειωμένη ευαισθησία στην ινσουλίνη, ενώ το ελαϊκό οξύ, που υπάρχει σε μεγάλη ποσότητα στο ελαιόλαδο, μπορεί να έχει προστατευτική δράση απέναντι σε αυτές τις μεταβολικές διαταραχές», ανέφερε ο Manuel Vázquez-Carrera, καθηγητής στη Σχολή Φαρμακευτικής και Επιστημών Τροφίμων του Πανεπιστημίου της Βαρκελώνης.

Σύμφωνα με τον Vázquez-Carrera, τα ευρήματα δείχνουν ότι το είδος των λιπαρών που καταναλώνετε μπορεί να έχει μεγαλύτερη σημασία από τη συνολική ποσότητα.

«Αυτή η ανασκόπηση αναδεικνύει τον σημαντικό ρόλο που έχει η ποιότητα του διατροφικού λίπους και όχι η συνολική ποσότητα που καταναλώνεται», σημείωσε ο Manuel Vázquez-Carrera, ο οποίος είναι επικεφαλής ερευνητικής ομάδας.

Πώς το παλμιτικό οξύ μπορεί να ευνοεί την εμφάνιση διαβήτη

Οι ερευνητές εξέτασαν στοιχεία που δείχνουν ότι το παλμιτικό οξύ μπορεί να πυροδοτεί αρκετές βιολογικές διεργασίες που συνδέονται με τη μεταβολική νόσο.

Όπως ανέφερε ο Xavier Palomer, εκ των ερευνητών, «σε μοριακό επίπεδο, το παλμιτικό οξύ προάγει τη συσσώρευση δυνητικά τοξικών βιοδραστικών λιπιδίων, ενισχύει τη χρόνια φλεγμονή χαμηλού βαθμού και συμβάλλει στη δυσλειτουργία κυτταρικών οργανιδίων, όπως το ενδοπλασματικό δίκτυο και τα μιτοχόνδρια».

Η ομάδα σημείωσε ότι αυτές οι κυτταρικές αλλαγές «συνδέονται στενά με τη μειωμένη δράση της ινσουλίνης και την εξέλιξη της μεταβολικής νόσου».

Το ελαϊκό οξύ φαίνεται να έχει προστατευτική δράση

Η εικόνα είναι αρκετά διαφορετική για το ελαϊκό οξύ, ένα μονοακόρεστο λιπαρό που υπάρχει σε υψηλές ποσότητες στο ελαιόλαδο.

Σύμφωνα με την ανασκόπηση, το ελαϊκό οξύ βοηθά τον οργανισμό να αποθηκεύει τα λιπαρά σε μορφές που επιβαρύνουν λιγότερο τον μεταβολισμό και επηρεάζουν ελάχιστα τη φυσιολογική λειτουργία των κυττάρων. Παράλληλα, συμβάλλει στη διατήρηση της σωστής σηματοδότησης της ινσουλίνης σε σημαντικούς μεταβολικούς ιστούς, όπως το συκώτι, οι μύες και ο λιπώδης ιστός.

Οι ερευνητές ανέφεραν ότι το ελαϊκό οξύ μπορεί επίσης να περιορίζει πολλές από τις βλαβερές επιδράσεις που σχετίζονται με το παλμιτικό οξύ. Αυτό θα μπορούσε να εξηγήσει γιατί διατροφικά πρότυπα πλούσια σε μονοακόρεστα λιπαρά, όπως η μεσογειακή διατροφή, συνδέονται σταθερά με χαμηλότερο κίνδυνο διαβήτη τύπου 2 και άλλων μεταβολικών διαταραχών.