Ο κακός ύπνος μπορεί να συμβάλλει στην παγκόσμια αύξηση των διαγνώσεων καρκίνου σε άτομα κάτω των 50 ετών, σύμφωνα με δύο μεγάλες μελέτες.

Ο αριθμός των νεότερων ανθρώπων που διαγιγνώσκονται με τη νόσο έχει αυξηθεί σχεδόν κατά 80% μέσα σε 3 δεκαετίες. Παγκοσμίως, τα περιστατικά καρκίνου πρώιμης έναρξης αυξήθηκαν από 1,82 εκατ. το 1990 σε 3,26 εκατ. το 2019, ενώ οι θάνατοι από καρκίνο σε ανθρώπους 40 ετών, 30 ετών ή και νεότερους αυξήθηκαν κατά 27%.

Οι ειδικοί εξακολουθούν να προσπαθούν να κατανοήσουν τους λόγους πίσω από αυτή την αύξηση. Ωστόσο, έρευνα που παρουσιάστηκε στο μεγαλύτερο συνέδριο για τον καρκίνο παγκοσμίως, στην ετήσια συνάντηση της American Society of Clinical Oncology στο Σικάγο, δείχνει ότι τα ακανόνιστα πρότυπα ύπνου στους νεότερους ανθρώπους μπορεί να είναι ένας από τους παράγοντες που συμβάλλουν στο φαινόμενο.

Δύο μελέτες, με επικεφαλής ερευνητές από το Jefferson Health New Jersey στο Στράτφορντ του Νιου Τζέρσεϊ και το Ochsner MD Anderson Cancer Center στη Νέα Ορλεάνη της Λουιζιάνα, ανέλυσαν δεδομένα υγείας για περισσότερους από 18 εκατομμύρια ενήλικες στις ΗΠΑ, ηλικίας 18 έως 50 ετών.

Έως και τριπλάσιος ο κίνδυνος εμφάνισης καρκίνου για όσους είχαν αϋπνία

Στη μία μελέτη, που εξέτασε καρκίνους που σχετίζονται με ορμόνες, οι κάτω των 50 ετών με πρωτοπαθή αϋπνία είχαν περίπου τριπλάσιο σχετικό κίνδυνο για καρκίνο του μαστού, σχεδόν διπλάσιο για καρκίνο της μήτρας και αυξημένο κατά περίπου 57% για καρκίνο των ωοθηκών μέσα στα επόμενα 1 έως 5 χρόνια. Στη δεύτερη μελέτη, που εξέτασε γαστρεντερικούς καρκίνους στην ίδια ηλικιακή ομάδα, ο μόνος στατιστικά σημαντικός αυξημένος κίνδυνος αφορούσε τον καρκίνο του παχέος εντέρου και του ορθού, για τον οποίο ο σχετικός κίνδυνος ήταν αυξημένος κατά περίπου 85%. Οι συσχετίσεις με άλλους καρκίνους που εξετάστηκαν, όπως του προστάτη, των όρχεων, του οισοφάγου, του στομάχου, του παγκρέατος και των χοληφόρων, δεν θεωρήθηκαν στατιστικά σημαντικές.

«Τα ευρήματα αυτά δείχνουν ότι η διαταραχή του ύπνου μπορεί να αποτελεί έναν κλινικά σημαντικό και δυνητικά τροποποιήσιμο παράγοντα κινδύνου για την εκτίμηση του κινδύνου καρκίνου πρώιμης έναρξης και χρειάζεται περαιτέρω διερεύνηση», ανέφεραν οι ερευνητές.

Ο εντοπισμός των αιτιών πίσω από την αύξηση των ποσοστών καρκίνου στους νεότερους ενήλικες έχει γίνει παγκόσμια προτεραιότητα για τη δημόσια υγεία. Περισσότεροι από 1 εκατομμύριο άνθρωποι κάτω των 50 ετών πεθαίνουν από καρκίνο κάθε χρόνο, σύμφωνα με έρευνα που δημοσιεύθηκε στο BMJ Oncology.

Ειδικοί που δεν συμμετείχαν στις μελέτες χαιρέτισαν τα ευρήματα, αλλά ανέφεραν ότι χρειάζεται περισσότερη έρευνα για να γίνει καλύτερα κατανοητή η σχέση ανάμεσα στην αϋπνία και τον καρκίνο πρώιμης έναρξης.

Η Claire Coughlan, επικεφαλής κλινικού έργου στο Bowel Cancer UK, ανέφερε στον Guardian ότι ο καρκίνος του παχέος εντέρου εξακολουθεί να είναι πιο συχνός στους άνω των 50 ετών, αλλά υπάρχουν όλο και περισσότερα στοιχεία διεθνώς που δείχνουν ότι τα περιστατικά αυξάνονται στους νεότερους ανθρώπους.

«Δεν γνωρίζουμε ακόμη ακριβώς γιατί συμβαίνει αυτό, αλλά οι ερευνητές πιστεύουν σήμερα ότι μπορεί να οφείλεται στα γονίδια και σε παράγοντες του τρόπου ζωής», είπε. «Το συμπέρασμα αυτής της μελέτης, ότι η αϋπνία μπορεί να αποτελεί πιθανό παράγοντα κινδύνου για καρκίνο του παχέος εντέρου πρώιμης έναρξης, θα μπορούσε να βοηθήσει ως έναν βαθμό να κατανοήσουμε τους λόγους πίσω από αυτή την αύξηση. Τα ευρήματα της μελέτης αξίζει να διερευνηθούν περαιτέρω».

Ο David Garley, γενικός γιατρός και διευθυντής του Better Sleep Clinic στο Μπρίστολ της Αγγλίας, ανέφερε ότι η επίδραση της αϋπνίας στον κίνδυνο εμφάνισης άλλων παθήσεων, μεταξύ των οποίων και ο καρκίνος, συγκεντρώνει «όλο και μεγαλύτερο ενδιαφέρον».

Ωστόσο, προειδοποίησε ότι οι μελέτες εντόπισαν συσχέτιση και όχι απόδειξη ότι η διαταραχή του ύπνου προκαλεί καρκίνο στους κάτω των 50 ετών. Σύμφωνα με τον Garley, θα μπορούσαν να υπάρχουν αρκετές εξηγήσεις για αυτή τη σύνδεση.

«Υπάρχουν πιθανά αίτια που σχετίζονται με τη φυσιολογία του οργανισμού όταν ο ύπνος είναι κακός, αλλά υπάρχει και το γεγονός ότι όταν κάποιος στερείται ύπνου είναι δύσκολο να ζει υγιεινά. Υπάρχει περισσότερη κατανάλωση αλκοόλ, περισσότερη παχυσαρκία, λιγότερη άσκηση, περισσότερο κάπνισμα κ.λπ., και αυτά μπορεί να είναι που προκαλούν οποιαδήποτε πιθανή αύξηση του κινδύνου.

Αν κοιμάστε άσχημα, γνωρίζουμε ότι ένας από τους ρόλους του ύπνου είναι η αποκατάσταση του ανοσοποιητικού συστήματος. Κατανοούμε όλο και περισσότερο τον ρόλο των λοιμωδών παραγόντων στην ανάπτυξη του καρκίνου.

Επομένως, αν το ανοσοποιητικό σύστημά σας επιβαρυνθεί, τότε υποθέτω ότι θα είχε νόημα να αυξηθεί ο κίνδυνος για ορισμένους καρκίνους. Αλλά μπορεί να ισχύει και το αντίστροφο. Θα μπορούσε δηλαδή, αν έχετε καρκίνο και δεν είναι ακόμη κλινικά εμφανής, να προκαλεί κάποια αλλαγή στον τρόπο που κοιμάστε».

Η Megan Winter, υπεύθυνη πληροφόρησης υγείας στο Cancer Research UK, ανέφερε: «Οι μελέτες αυτές διερευνούν αν θα μπορούσε να υπάρχει σχέση ανάμεσα στην αϋπνία και ορισμένους τύπους καρκίνου σε ανθρώπους κάτω των 50 ετών, αλλά χρειάζεται περισσότερη έρευνα, ιδίως με παρακολούθηση ανθρώπων για μεγαλύτερα χρονικά διαστήματα, πριν μπορέσουμε να βγάλουμε οποιοδήποτε συμπέρασμα».

Στο μεταξύ, πρόσθεσε, οι άνθρωποι μπορούν να μειώσουν τον κίνδυνο καρκίνου αποφεύγοντας το κάπνισμα, διατηρώντας υγιές βάρος και προστατεύοντας τον εαυτό τους από τον ήλιο.