Η ένταση στον Περσικό Κόλπο φαίνεται πως αρχίζει να επηρεάζει άμεσα την αλυσίδα εφοδιασμού και τη διαθεσιμότητα σε φάρμακα στην Ευρώπη, προκαλώντας ανησυχία σε φαρμακευτικές εταιρείες, κυβερνήσεις και ασθενείς. Οι διεθνείς εξελίξεις επηρεάζουν τις μεταφορές πρώτων υλών και τελικών προϊόντων, με αποτέλεσμα να δημιουργούνται καθυστερήσεις και πιέσεις στην αγορά φαρμάκων.
Η Ευρώπη εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από εισαγωγές δραστικών ουσιών και πρώτων υλών για την παραγωγή φαρμάκων, γεγονός που καθιστά το σύστημα ευάλωτο σε γεωπολιτικές αναταράξεις. Οι διαταραχές στις θαλάσσιες μεταφορές, αλλά και η αύξηση του κόστους ενέργειας και logistics, επιβαρύνουν περαιτέρω την κατάσταση.
Παράλληλα, οι φαρμακευτικές εταιρείες καλούνται να διαχειριστούν ένα περιβάλλον αυξημένης αβεβαιότητας, όπου οι καθυστερήσεις στις παραδόσεις μπορεί να οδηγήσουν σε ελλείψεις φαρμάκων, ειδικά σε κρίσιμες θεραπευτικές κατηγορίες. Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι, αν η κρίση παραταθεί, οι επιπτώσεις μπορεί να είναι πιο έντονες, επηρεάζοντας την πρόσβαση των ασθενών σε βασικά φάρμακα.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί το γεγονός ότι το ευρωπαϊκό σύστημα υγείας λειτουργεί ήδη υπό πίεση λόγω αυξημένης ζήτησης και περιορισμένων πόρων. Οι πιθανές ελλείψεις φαρμάκων θα μπορούσαν να επιδεινώσουν την κατάσταση, οδηγώντας σε καθυστερήσεις στις θεραπείες ή σε αναγκαστικές αλλαγές φαρμακευτικών σχημάτων.
Σε αυτό το πλαίσιο, η ανάγκη για ενίσχυση της ευρωπαϊκής παραγωγής φαρμάκων και διαφοροποίηση των πηγών προμήθειας γίνεται ολοένα και πιο επιτακτική. Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι η στρατηγική αυτονομία στον τομέα των φαρμάκων αποτελεί κρίσιμο ζήτημα για τη δημόσια υγεία και τη σταθερότητα των συστημάτων περίθαλψης.
Παραδείγματα
Στην Ιταλία υπήρξαν περίοδοι που χιλιάδες κοινά φαρμακευτικά προϊόντα παρουσίαζαν έλλειψη, όπως η σαλβουταμόλη, ένα φάρμακο απαραίτητο για τον έλεγχο του άσθματος. Τα προβλήματα επεκτείνονται και στα νοσοκομεία, όπου είναι μερικές φορές αδύνατο να προμηθευτούν αντικαρκινικά φάρμακα ή άλλα φάρμακα που σώζουν ζωές και είναι απαραίτητα για τη διασφάλιση της συνέχειας της περίθαλψης. Παρόμοιες καταστάσεις παρατηρούνται και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες.
Παράλληλα, φαρμακοποιοί στο Ηνωμένο Βασίλειο προειδοποιούν ότι κοινά σκευάσματα, όπως η παρακεταμόλη και τα αντιισταμινικά για αλλεργίες, έχουν ακριβύνει αισθητά μέσα σε λίγες εβδομάδες. Σύμφωνα με στοιχεία της National Pharmacy Association (NPA), οι τιμές της παρακεταμόλης έχουν αυξηθεί κατά 20%-30% από τον Φεβρουάριο, ενώ παρατηρούνται και ελλείψεις σε ορισμένες μορφές ασπιρίνης και συνδυαστικών παυσίπονων. Αντίστοιχη είναι η εικόνα και για τη cetirizine, ένα ευρέως χρησιμοποιούμενο φάρμακο για την αντιμετώπιση της αλλεργικής ρινίτιδας, του οποίου η τιμή έχει επίσης αυξηθεί έως και 30%.
Αυξήσεις ακόμα και 100%
Την ίδια ώρα, φαίνεται ότι έρχονται νέες ανατιμήσεις στα φάρμακα, εξαιτίας της νέας ευρωπαϊκής οδηγίας «Urban Wastewater Management Directive». Όπως είπε ο Άδωνις Γεωργιάδης από το Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών, η χώρα μας θα έρθει αντιμέτωπη με:
- αυξήσεις τιμών φαρμάκων έως και 100%
- μεταφορά παραγωγής εκτός Ευρώπης
- ενίσχυση της εξάρτησης από εισαγωγές
Ο ίδιος χαρακτήρισε το ενδεχόμενο αυτό «παραλογισμό», τονίζοντας ότι η εφαρμογή της από 1/1/2027 θα πλήξει καίρια την ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής φαρμακοβιομηχανίας.
