Σύμφωνα με έρευνες, η κατανάλωση 3 έως 4 φλιτζανιών καφέ ημερησίως θα μπορούσε να αυξήσει το προσδόκιμο ζωής και ενδεχομένως να προσθέσει έως και 5 επιπλέον χρόνια ζωής. Τρία έως 5 φλιτζάνια καφέ την ημέρα σχετίζονται με μειωμένη θνησιμότητα και χαμηλότερο κίνδυνο εμφάνισης ορισμένων ασθενειών.
Ο καφές είναι ένα από τα δημοφιλέστερα ροφήματα παγκοσμίως, με περισσότερα από 2 δισεκατομμύρια φλιτζάνια να καταναλώνονται καθημερινά σε όλο τον κόσμο. Περίπου τα δύο τρίτα των ενηλίκων στις Ηνωμένες Πολιτείες πίνουν καφέ κάθε μέρα, με τον μέσο καταναλωτή να φτάνει τα 3 φλιτζάνια ημερησίως.
Λόγω αυτών των υψηλών επιπέδων κατανάλωσης, η επιστημονική έρευνα εξετάζει συστηματικά τις επιπτώσεις του καφέ στην υγεία. Πέρα από την απόλαυση που προσφέρει, ο καφές φαίνεται ότι μπορεί να παρέχει σημαντικά οφέλη στην υγεία μας, συμβάλλοντας στη μείωση της θνησιμότητας.
Η υγιής γήρανση αναφέρεται στη διατήρηση της σωματικής, ψυχικής και κοινωνικής ευεξίας σε όλη τη διάρκεια της ζωής. Περιλαμβάνει συνήθως έμφαση στην πρόληψη και σε υγιεινές επιλογές τρόπου ζωής, όπως η προσεκτική διατροφή. Αν και απαιτείται περαιτέρω έρευνα, τα διαθέσιμα δεδομένα δείχνουν ολοένα και περισσότερο ότι η κατανάλωση καφέ μπορεί να συμβάλει σε αυτή τη διαδικασία.
Μέτρια κατανάλωση καφέ και επιβράδυνση της βιολογικής γήρανσης έως και 5 χρόνια
Σοβαρές ψυχιατρικές διαταραχές, όπως η κατάθλιψη, η διπολική διαταραχή και η σχιζοφρένεια, έχουν συσχετιστεί με επιταχυνόμενη βιολογική γήρανση. Ο όρος αυτός περιγράφει την κατάσταση κατά την οποία η λειτουργική φθορά του οργανισμού προχωρά ταχύτερα από τη χρονολογική ηλικία. Οι ειδικοί μπορούν να τη μετρήσουν μέσω κυτταρικών δεικτών, και τα άτομα με υψηλότερη βιολογική ηλικία διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο για νοσήματα που σχετίζονται με την ηλικία, γνωστική έκπτωση και πρόωρη θνησιμότητα.
Μελέτη που δημοσιεύθηκε στο BMJ Mental Health τον Νοέμβριο του 2025 δείχνει ότι η κατανάλωση 3 έως 4 φλιτζανιών καφέ την ημέρα μπορεί να επιβραδύνει την πρόωρη γήρανση που παρατηρείται συχνά σε άτομα με σοβαρές ψυχιατρικές διαταραχές. Συγκεκριμένα, άτομα ηλικίας 18 έως 65 ετών που κατανάλωναν αυτή την ποσότητα καφέ παρουσίαζαν μεγαλύτερο μήκος τελομερών.
Τα τελομερή είναι επαναλαμβανόμενες αλληλουχίες DNA που προστατεύουν τα άκρα των χρωμοσωμάτων από βλάβες. Καθώς το μήκος τους μειώνεται με την ηλικία, αποτελούν σημαντικό δείκτη βιολογικής γήρανσης.
Σε αυτούς που κατανάλωναν σχετικά μικρές ποσότητες καφέ, το μήκος των τελομερών αντιστοιχούσε σε άτομα περίπου 5 χρόνια νεότερα βιολογικά. Αντίθετα, όσοι δεν έπιναν καθόλου καφέ είχαν μικρότερα τελομερή, ενώ η κατανάλωση άνω των 4 φλιτζανιών ημερησίως δεν φάνηκε να προσφέρει επιπλέον όφελος. Το αποτέλεσμα αυτό ενδέχεται να οφείλεται στις αντιοξειδωτικές και αντιφλεγμονώδεις ενώσεις του καφέ, οι οποίες προστατεύουν τα κύτταρα από το οξειδωτικό στρες, βασικό παράγοντα της βράχυνσης των τελομερών.
Η διαιτολόγος Michelle Routhenstein εξηγεί ότι ενώσεις όπως τα χλωρογενικά οξέα και η τριγονελίνη εξουδετερώνουν τις ελεύθερες ρίζες και ενεργοποιούν μηχανισμούς κυτταρικής άμυνας που προστατεύουν το DNA.
Ωστόσο, πρόκειται για διατομεακή μελέτη που βασίζεται σε αυτοαναφερόμενα δεδομένα κατανάλωσης καφέ και δεν μπορεί να αποδείξει αιτιώδη σχέση.
3–5 φλιτζάνια καφέ ημερησίως: Αυξημένη μακροζωία και μειωμένος κίνδυνος διαβήτη
Οι ερευνητές σημειώνουν ότι πολλές μελέτες συνδέουν τον καφέ με μειωμένη θνησιμότητα και χαμηλότερο κίνδυνο χρόνιων νοσημάτων, όπως καρδιαγγειακές παθήσεις, διαβήτης τύπου 2, ορισμένοι καρκίνοι, γνωστική έκπτωση και αναπνευστικές νόσοι.
Η χαμηλότερη συνολική θνησιμότητα παρατηρείται περίπου στα 3,5 φλιτζάνια ημερησίως, ενώ τόσο ο κανονικός όσο και ο ντεκαφεϊνέ καφές εμφανίζουν παρόμοιες συσχετίσεις. Ο καθηγητής Farin Kamangar τονίζει ότι δεκαετίες υψηλής ποιότητας ερευνών σε εκατομμύρια ανθρώπους δείχνουν πως ο καφές είναι συνολικά ωφέλιμος για την υγεία. Οι πολυφαινόλες του καφέ φαίνεται να βελτιώνουν τον μεταβολισμό της γλυκόζης και να μειώνουν τη χρόνια φλεγμονή και το οξειδωτικό στρες.
Παρότι τα δεδομένα προέρχονται από παρατηρητικές μελέτες, οι ερευνητές εκτιμούν ότι για τους περισσότερους ενήλικες η μέτρια κατανάλωση καφέ μπορεί να ενταχθεί με ασφάλεια σε έναν υγιεινό τρόπο ζωής. Προειδοποιούν, ωστόσο, ότι η προσθήκη ζάχαρης, μπορεί να μειώσει τα οφέλη, καθιστώντας έτσι τον σκέτο καφέ, την προτιμότερη επιλογή.
Καφές και γήρανση στις γυναίκες
Περαιτέρω έρευνα δείχνει ότι τα οφέλη του καφέ μπορεί να είναι ιδιαίτερα σημαντικά για τις γυναίκες. Μελέτη που παρουσιάστηκε στο συνέδριο Nutrition 2025 και δημοσιεύθηκε στο Current Developments in Nutrition βασίστηκε σε δεδομένα από τη Nurses’ Health Study, η οποία παρακολούθησε περίπου 47.500 γυναίκες για δεκαετίες.
Η υγιής γήρανση ορίστηκε ως η επίτευξη προχωρημένης ηλικίας χωρίς σοβαρές χρόνιες ασθένειες, σωματικούς περιορισμούς, γνωστικά προβλήματα ή διαταραχές ψυχικής υγείας. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι η υψηλότερη πρόσληψη καφεΐνης, κυρίως από κανονικό καφέ, συνδεόταν με αυξημένη πιθανότητα υγιούς γήρανσης. Κάθε επιπλέον φλιτζάνι καφέ σχετιζόταν με περίπου 2% υψηλότερη πιθανότητα υγιούς γήρανσης, ενώ η κατανάλωση αναψυκτικών τύπου κόλα συνδεόταν με 20% χαμηλότερη πιθανότητα.
Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι τα αποτελέσματα βασίζονται σε παρατηρητικά δεδομένα και αφορούν κυρίως λευκές γυναίκες.
Τέλος, αξιοσημείωτο είναι το γεγονός ότι ο μεταβολισμός της καφεΐνης διαφέρει σημαντικά ανάλογα με τη γενετική προδιάθεση και τους ορμονικούς παράγοντες. Για τον λόγο αυτό, οι ειδικοί συνιστούν εξατομικευμένη προσέγγιση και συμβουλή από γιατρό, ιδίως σε άτομα με υποκείμενα νοσήματα ή σε όσους λαμβάνουν φαρμακευτική αγωγή, αναφορικά με την τακτική κατανάλωση καφέ.
