Το να κοιμηθείτε μια ολόκληρη νύχτα μπορεί να μοιάζει με μικρή επιτυχία, ωστόσο αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα ότι την επόμενη ημέρα δεν θα αισθάνεστε εξαντλημένοι. Αν, μάλιστα, οι ιατρικές εξετάσεις είναι καλές και δεν υπάρχει κάποιο εμφανές πρόβλημα υγείας, τότε εύλογα προκύπτει το ερώτημα: γιατί εξακολουθείτε να νιώθετε χωρίς ενέργεια, παρότι ο ύπνος σας ήταν επαρκής;

«Ίσως επειδή θεωρείτε τον ύπνο τη μοναδική μορφή ξεκούρασης που χρειάζεστε. Στην πραγματικότητα, μπορεί να υπάρχει έλλειμμα σε κάποιο από τα υπόλοιπα είδη ξεκούρασης, τα οποία είναι εξίσου απαραίτητα για να λειτουργείτε και να αισθάνεστε στο καλύτερό σας επίπεδο», αναφέρει πρόσφατο δημοσίευμα στην επίσημη σελίδα του πανεπιστημίου του Harvard.

Στο βιβλίο της Sacred Rest, η Saundra Dalton Smith υποστήριξε ότι υπάρχουν 7 διαφορετικά είδη ξεκούρασης, καθένα από τα οποία καλύπτει διαφορετικές ανάγκες. «Πολλοί άνθρωποι ταυτίζουν τον ύπνο με την ξεκούραση, όμως για να «γεμίσουν πραγματικά οι μπαταρίες χρειάζεται μια πιο διευρυμένη προσέγγιση», συμφωνεί ο Eric Zhou, αναπληρωτής καθηγητής στη Μονάδα Ιατρικής του Ύπνου της Ιατρικής Σχολής του Harvard. Όπως εξηγεί, αν ήδη κοιμάστε κατά μέσο όρο τις συνιστώμενες 7 έως 9 ώρες ποιοτικού ύπνου κάθε βράδυ, το να κοιμάστε ακόμη περισσότερο δεν αποτελεί απαραίτητα λύση.

«Οι περισσότεροι σκεφτόμαστε την ξεκούραση αποκλειστικά ως σωματική. Ο ύπνος είναι σημαντικό κομμάτι της σωματικής ξεκούρασης και έχει καθοριστικό ρόλο στην αποκατάσταση του οργανισμού, όμως δεν καλύπτει άλλους τομείς στους οποίους μπορεί να υπάρχει έλλειμμα», τόνισε ο ίδιος.

Τα 7 είδη ξεκούρασης

Ο Zhou εξήγησε τα 7 είδη ξεκούρασης και προτείνει πρακτικούς τρόπους για να τα εντάξετε στην καθημερινότητά σας.

1. Σωματική ξεκούραση. Αν αισθάνεστε κουρασμένοι, άχαροι στις κινήσεις σας ή ασυνήθιστα αφηρημένοι, πιθανότατα χρειάζεστε περισσότερη σωματική ξεκούραση. «Το πιο χαρακτηριστικό σημάδι είναι η αίσθηση ότι το “ρεζερβουάρ” του σώματος είναι άδειο», λέει. Ο ύπνος παίζει σημαντικό ρόλο, όχι μόνο τη νύχτα αλλά και μέσα στην ημέρα με σύντομους ύπνους. Ακόμη και το να ξαπλώσετε χωρίς να κοιμηθείτε μετρά ως ξεκούραση. Παράλληλα, όμως, ήπια δραστηριότητα όπως οι διατάσεις, η γιόγκα και το περπάτημα θεωρείται ενεργητική μορφή σωματικής ξεκούρασης και μπορεί να αυξήσει την ενέργεια.

«Οι λύσεις βρίσκονται συχνά στα δύο άκρα. Η ήπια κίνηση μπορεί τελικά να σας κάνει να αισθανθείτε πιο ενεργοί σωματικά», ανέφερε.

2. Πνευματική ξεκούραση. Αν το μυαλό σας δεν σταματά να δουλεύει ή δυσκολεύεστε να συγκεντρωθείτε, μπορεί να είστε πνευματικά εξαντλημένοι. «Ίσως διαβάζετε την ίδια πρόταση ξανά και ξανά ή δεν μπορείτε να παρακολουθήσετε μια επαγγελματική συνάντηση στο Zoom», είπε. Η πνευματική ξεκούραση βοηθά να «χαμηλώσουν οι στροφές» του μυαλού από τη συνεχή σκέψη, την επίλυση προβλημάτων και την υπερπληροφόρηση. Για να την πετύχετε, μπορείτε να σημειώνετε τις εκκρεμότητές σας πριν τον ύπνο ή να δοκιμάσετε τον διαλογισμό.

3. Υπαρξιακή ξεκούραση. Αν νιώθετε χωρίς σκοπό, αποσυνδεδεμένοι ή κυνικοί, ίσως χρειάζεστε μια βαθύτερη πνευματική επαναφόρτιση. Αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα προσευχή. Μπορεί να αφορά τη σύνδεση με κάτι μεγαλύτερο από εσάς, όπως η φύση ή η συμμετοχή σε μια κοινότητα, για παράδειγμα μέσω εθελοντισμού. «Εστιάστε σε ό,τι σας κάνει να νιώθετε πιο γεμάτοι και ολοκληρωμένοι», πρότεινε.

4. Αισθητηριακή ξεκούραση. Η ευερεθιστότητα ή το αίσθημα ότι είστε «υπερφορτωμένοι» αποτελούν ενδείξεις αισθητηριακής κόπωσης. Για να επανέλθετε, αφήστε για λίγο τις οθόνες, χαμηλώστε τα φώτα και περάστε χρόνο σε ένα ήσυχο ή φυσικό περιβάλλον. «Όταν περιμένουμε σε μια ουρά, σχεδόν αυτόματα πιάνουμε το κινητό για email ή social media.«Αξίζει όμως να σκεφτείτε το κόστος αυτής της συνεχούς διέγερσης και να επιτρέψετε στον εαυτό σας να βαρεθεί πού και πού», επισήμανε.

5. Δημιουργική ξεκούραση. Το αίσθημα στασιμότητας ή έλλειψης έμπνευσης μπορεί να εμφανιστεί σε όλους. Για να ανανεωθείτε, εκτεθείτε στην τέχνη, στην ομορφιά ή δοκιμάστε κάτι καινούργιο. «Ως ερευνητής, μπορώ να πάω σε ένα συνέδριο, να γνωρίσω νέους ανθρώπους και να ανταλλάξω ιδέες», υπογράμμισε.

6. Συναισθηματική ξεκούραση. Η φροντίδα άλλων ανθρώπων, είτε πρόκειται για μικρά παιδιά είτε για έναν σοβαρά άρρωστο αγαπημένο, μπορεί να σας εξαντλήσει συναισθηματικά. Σε τέτοιες περιπτώσεις, ίσως νιώθετε ότι δεν μπορείτε να εκφράσετε ελεύθερα όσα αισθάνεστε, κάτι που βρίσκεται στον πυρήνα της συναισθηματικής ξεκούρασης.

Η γραφή σε ημερολόγιο ή η συζήτηση με έναν έμπιστο φίλο μπορεί να βοηθήσει. Ωστόσο, χρειάζεται και ρεαλισμός. «Η αντιμετώπιση των συναισθηματικών δυσκολιών δεν είναι πάντα τόσο απλή όσο το να εξασφαλίσετε άλλες μορφές ξεκούρασης», είπε.

7. Κοινωνική ξεκούραση. Αφορά την ισορροπία ανάμεσα στις κοινωνικές επαφές που σας εξαντλούν και σε εκείνες που σας γεμίζουν. Αν αποφεύγετε κοινωνικές δραστηριότητες ή νιώθετε μοναξιά ακόμη και με παρέα, η κοινωνική ξεκούραση μπορεί να σας ωφελήσει. «Δώστε στον εαυτό σας την άδεια να μη λέτε πάντα ναι», κατέληξε, «και να δίνετε προτεραιότητα σε ουσιαστικές σχέσεις αντί για επιφανειακές».