Ένα πρόγραμμα Pilates διάρκειας 4 εβδομάδων μπορεί να βελτιώσει τις καρδιαγγειακές, μεταβολικές και νευροενδοκρινικές αποκρίσεις σε γυναίκες που προηγουμένως έκαναν καθιστική ζωή, σύμφωνα με νέα μελέτη που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Life.
Πώς το Pilates υποστηρίζει τη σωματική και ψυχική υγεία
Το Pilates είναι μια ολοκληρωμένη μορφή άσκησης που συνδυάζει σώμα και νου και έχει φανεί ότι βελτιώνει τη φυσική κατάσταση, την ισορροπία, τον έλεγχο της στάσης του σώματος, τη μυϊκή αντοχή, την ψυχική ευεξία και την ποιότητα ζωής σε διαφορετικούς πληθυσμούς. Έχει συγκεντρώσει σημαντικό ενδιαφέρον στη φυσικοθεραπεία, την αποκατάσταση και την προληπτική υγεία, λόγω των πολλών σωματικών και ψυχολογικών οφελών του.
Το Pilates βασίζεται σε 6 βασικές αρχές: την αναπνοή, τη συγκέντρωση, τον έλεγχο, την ακρίβεια, το κέντρο και τη ροή. Τα μέχρι τώρα στοιχεία δείχνουν ότι η τακτική εξάσκηση στο Pilates δεν βελτιώνει μόνο τη φυσική κατάσταση, αλλά συμβάλλει και στην ψυχική ευεξία, μειώνοντας τη συναισθηματική δυσφορία.
Με δεδομένα τα καλά τεκμηριωμένα σωματικά και ψυχικά οφέλη διαφόρων μορφών άσκησης που συνδυάζουν σώμα και νου, η μελέτη εξέτασε τις επιδράσεις ενός δομημένου προγράμματος Pilates διάρκειας 4 εβδομάδων στις καρδιαγγειακές, μεταβολικές, ανθρωπομετρικές και νευροενδοκρινικές αποκρίσεις σε ενήλικες γυναίκες που προηγουμένως έκαναν καθιστική ζωή.
Γυναίκες που έκαναν καθιστική ζωή ακολούθησαν Pilates για 4 εβδομάδες
Στη διαχρονική μελέτη συμμετείχαν 30 γυναίκες που έκαναν καθιστική ζωή. Οι συμμετέχουσες χωρίστηκαν σε δύο ηλικιακές ομάδες: 30 έως 40 ετών και 50 έως 60 ετών. Όλες ακολούθησαν ένα τυποποιημένο, επιβλεπόμενο πρόγραμμα Pilates, σχεδιασμένο ώστε να προκαλέσει σταδιακή φυσιολογική προσαρμογή. Η παρέμβαση διήρκεσε 4 εβδομάδες, με 3 συνεδρίες την εβδομάδα, διάρκειας 50 έως 60 λεπτών η καθεμία.
Οι ερευνητές αξιολόγησαν τον καρδιακό ρυθμό ηρεμίας, τη συστολική και διαστολική αρτηριακή πίεση, τον δείκτη μάζας σώματος, την περίμετρο κοιλιάς, τη γλυκόζη νηστείας στο αίμα και την κορτιζόλη ορού, δηλαδή την ορμόνη του στρες, στην αρχή της μελέτης και μετά την ολοκλήρωση της παρέμβασης.
Το Pilates βελτίωσε πολλούς δείκτες υγείας στις γυναίκες
Το πρόγραμμα Pilates διάρκειας 4 εβδομάδων συνδέθηκε με βελτιώσεις σε καρδιαγγειακούς, μεταβολικούς, ανθρωπομετρικούς και νευροενδοκρινικούς δείκτες, αν και δεν ήταν όλες οι αλλαγές στατιστικά σημαντικές μέσα σε κάθε ηλικιακή ομάδα.
Στη νεότερη ηλικιακή ομάδα, μετά την παρέμβαση των 4 εβδομάδων παρατηρήθηκαν σημαντικές μειώσεις στον καρδιακό ρυθμό, την αρτηριακή πίεση, τον δείκτη μάζας σώματος και τη γλυκόζη νηστείας στο αίμα. Η μείωση της αρτηριακής πίεσης μετά την παρέμβαση ήταν σημαντικά μεγαλύτερη στην ομάδα μεγαλύτερης ηλικίας σε σχέση με τη νεότερη ομάδα. Οι συμμετέχουσες μεγαλύτερης ηλικίας είχαν επίσης μεγαλύτερη μείωση στα επίπεδα γλυκόζης και κορτιζόλης μετά την παρέμβαση, σε σύγκριση με τις νεότερες συμμετέχουσες.
Η ανάλυση συσχέτισης έδειξε σημαντικές σχέσεις ανάμεσα στις καρδιαγγειακές, μεταβολικές και νευροενδοκρινικές προσαρμογές. Οι συσχετίσεις αυτές ήταν ιδιαίτερα εμφανείς ανάμεσα στις αποκρίσεις του καρδιακού ρυθμού και της αρτηριακής πίεσης στη νεότερη ομάδα, καθώς και ανάμεσα στις αλλαγές στον δείκτη μάζας σώματος και στη γλυκόζη νηστείας στην ομάδα μεγαλύτερης ηλικίας.
Το Pilates μπορεί να βοηθά την καρδιομεταβολική υγεία και τη ρύθμιση του στρες
Η μελέτη αναδεικνύει ευρήματα που υποστηρίζουν το Pilates ως μια πιθανώς χρήσιμη πολυδιάστατη μορφή άσκησης για την καρδιομεταβολική υγεία και τη ρύθμιση του στρες. Συγκεκριμένα, δείχνει ότι ένα πρόγραμμα Pilates διάρκειας 4 εβδομάδων συνδέεται με ευνοϊκές καρδιαγγειακές, μεταβολικές, ανθρωπομετρικές και νευροενδοκρινικές προσαρμογές σε γυναίκες που προηγουμένως έκαναν καθιστική ζωή.
Ανάμεσα στις ηλικιακές ομάδες 30 έως 40 ετών και 50 έως 60 ετών, η μείωση της αρτηριακής πίεσης ήταν σημαντικά μεγαλύτερη στην ομάδα μεγαλύτερης ηλικίας. Αυτό μπορεί να οφείλεται στο ότι οι μεγαλύτερες συμμετέχουσες είχαν υψηλότερη καρδιομεταβολική επιβάρυνση στην αρχή της μελέτης, άρα και μεγαλύτερο περιθώριο βελτίωσης μετά την παρέμβαση.
Αντίστοιχα, η μεγαλύτερη μείωση της γλυκόζης νηστείας και της κορτιζόλης που παρατηρήθηκε στις μεγαλύτερες συμμετέχουσες δείχνει ότι τα άτομα με μεγαλύτερη αρχική μεταβολική και νευροενδοκρινική δυσλειτουργία μπορεί να ωφελούνται περισσότερο από δομημένες μορφές άσκησης, όπως το Pilates.
Αν και είναι γνωστό ότι το Pilates μπορεί να βελτιώσει τη σύσταση σώματος, αυξάνοντας την ενεργειακή δαπάνη και τη νευρομυϊκή ενεργοποίηση και βοηθώντας στην υιοθέτηση πιο υγιεινών συμπεριφορών, οι ερευνητές εκτίμησαν ότι το μέγεθος της μείωσης του δείκτη μάζας σώματος που καταγράφηκε σε 4 εβδομάδες δύσκολα μπορεί να εξηγηθεί μόνο από την προπόνηση Pilates. Αντίθετα, θεωρούν ότι η αλλαγή αυτή οφείλεται στον συνδυασμό Pilates και διατροφικών αλλαγών, καθώς οι συμμετέχουσες είχαν λάβει οδηγία να αποφεύγουν το αλκοόλ, τα προϊόντα που περιέχουν ζάχαρη και τα ροφήματα με ζάχαρη κατά τη διάρκεια της παρέμβασης.
Στη νεότερη ηλικιακή ομάδα, η συσχέτιση ανάμεσα στον καρδιακό ρυθμό και την αρτηριακή πίεση δείχνει συντονισμένες καρδιαγγειακές αποκρίσεις μετά την παρέμβαση με Pilates. Αντίστοιχα, η αρνητική συσχέτιση ανάμεσα στην κορτιζόλη και την αρτηριακή πίεση, αλλά και η θετική συσχέτιση ανάμεσα στην κορτιζόλη και τον δείκτη μάζας σώματος, δείχνουν ότι η νευροενδοκρινική προσαρμογή μπορεί να συνδέεται στενά με την καρδιαγγειακή και ανθρωπομετρική ρύθμιση μετά την παρέμβαση.
Στην ομάδα μεγαλύτερης ηλικίας, η θετική συσχέτιση ανάμεσα στον δείκτη μάζας σώματος και τη γλυκόζη νηστείας αναδεικνύει τη σχέση ανάμεσα στο σωματικό λίπος και τη μεταβολική ρύθμιση. Αντίστοιχα, η θετική συσχέτιση ανάμεσα στην αρτηριακή πίεση και τον δείκτη μάζας σώματος δείχνει ότι οι βελτιώσεις στην αγγειακή ρύθμιση μπορεί να συνδέονται με μειώσεις στη σωματική μάζα.
Συνολικά, τα ευρήματα της μελέτης δείχνουν ότι οι φυσιολογικές προσαρμογές που προκαλεί το Pilates περιλαμβάνουν αλληλένδετους καρδιαγγειακούς, ανθρωπομετρικούς, μεταβολικούς και νευροενδοκρινικούς μηχανισμούς, με διαφορετικά μοτίβα απόκρισης ανάλογα με την ηλικία.
Τα βραχυπρόθεσμα ευρήματα χρειάζονται επιβεβαίωση σε βάθος χρόνου
Η μελέτη έχει περιορισμένη εσωτερική εγκυρότητα και δεν επιτρέπει οριστικά συμπεράσματα για σχέση αιτίας και αποτελέσματος, επειδή δεν υπήρχε μη πειραματική ομάδα ελέγχου. Επιπλέον, το σχετικά μικρό δείγμα μειώνει τη στατιστική ισχύ και περιορίζει τη δυνατότητα γενίκευσης των ευρημάτων. Οι συγγραφείς σημείωσαν επίσης ότι η κορτιζόλη αξιολογήθηκε με μία μόνο πρωινή μέτρηση νηστείας, κάτι που περιορίζει τα συμπεράσματα για την ευρύτερη ρύθμιση του άξονα υποθαλάμου, υπόφυσης και επινεφριδίων.
Στο μέλλον χρειάζονται μεγαλύτερες μελέτες, με μεγαλύτερη διάρκεια παρακολούθησης, ώστε να τεκμηριωθεί πιο καθαρά η αιτιώδης σχέση ανάμεσα στην προπόνηση Pilates και τη φυσιολογική προσαρμογή.
