Νέα μελέτη διαπίστωσε ότι οι καλλιτεχνικές και πολιτιστικές δραστηριότητες συνδέονται με πιο αργή βιολογική γήρανση.
Το διάβασμα, η μουσική ή μια επίσκεψη σε έκθεση τέχνης μπορεί να κάνουν περισσότερα για τη μακροζωία σας απ’ όσα ίσως πιστεύετε. Νέα μελέτη που δημοσιεύθηκε στο Innovation in Aging συνέδεσε τις καλλιτεχνικές και πολιτιστικές δραστηριότητες με πιο αργή βιολογική γήρανση, ακόμη κι αν ασχολείστε με αυτές μόνο λίγες φορές τον χρόνο.
Πώς οι δραστηριότητες αυτές επηρεάζουν τη γήρανση
Οι καλλιτεχνικές και πολιτιστικές δραστηριότητες είναι ήδη γνωστό ότι ωφελούν την υγεία, όμως ελάχιστες μελέτες έχουν εξετάσει πώς επηρεάζουν τη βιολογική γήρανση, ανέφερε η Feifei Bu, ερευνήτρια στο University College London και συγγραφέας της νέας μελέτης. Η βιολογική ηλικία δείχνει πόσο καλά γερνά το σώμα σας σε κυτταρικό επίπεδο και μπορεί να δώσει πιο σαφή εικόνα της συνολικής υγείας σας σε σχέση με τη χρονολογική ηλικία.
Στη μελέτη, περίπου 3.500 ενήλικες από τη UK Household Longitudinal Study απάντησαν πόσο συχνά συμμετείχαν τον τελευταίο χρόνο σε διάφορες πολιτιστικές δραστηριότητες, όπως το τραγούδι, η ζωγραφική και οι επισκέψεις σε μουσεία, αλλά και σε σωματικές δραστηριότητες, όπως το τρέξιμο και το Pilates. Οι ερευνητές συνέκριναν τις απαντήσεις με τη βιολογική ηλικία των συμμετεχόντων, η οποία μετρήθηκε με επιγενετικά «ρολόγια», δηλαδή εργαλεία που εκτιμούν τη βιολογική ηλικία με βάση αλλαγές στο DNA.
Συνολικά, οι καλλιτεχνικές και πολιτιστικές δραστηριότητες συνδέθηκαν με πιο αργή βιολογική γήρανση. Ένα από τα επιγενετικά ρολόγια έδειξε ότι οι συμμετέχοντες που ασχολούνταν με αυτές τις δραστηριότητες τουλάχιστον 3 φορές τον χρόνο γερνούσαν κατά 2% πιο αργά σε σχέση με όσους συμμετείχαν μόνο μία ή δύο φορές τον χρόνο.
Όσο πιο συχνή ήταν η ενασχόληση, τόσο πιο αργή φαινόταν να είναι η γήρανση. Η μηνιαία συμμετοχή συνδέθηκε με 3% πιο αργή γήρανση, ενώ η εβδομαδιαία με 4% πιο αργή γήρανση. Οι συσχετίσεις παρέμειναν ακόμη και αφού οι ερευνητές έλαβαν υπόψη παράγοντες όπως ο δείκτης μάζας σώματος, το κάπνισμα, το μορφωτικό επίπεδο και το εισόδημα.
Τα αποτελέσματα υποδηλώνουν επίσης ότι η ενασχόληση με την τέχνη και τον πολιτισμό μπορεί να ωφελεί τη βιολογική γήρανση όσο και η άσκηση. «Αφήστε το λίγο να το σκεφτείτε: Μια συναυλία ή ένα βιβλίο μπορεί να κάνουν στη βιολογία σας ό,τι κάνει και μια προπόνηση», ανέφερε ο Kien Vuu, γιατρός μακροζωίας στο Λος Άντζελες, ο οποίος δεν συμμετείχε στην έρευνα.
Γιατί αυτές οι δραστηριότητες μπορεί να επιβραδύνουν τη βιολογική γήρανση
Σύμφωνα με τους συγγραφείς της μελέτης, ο βασικός τρόπος με τον οποίο οι καλλιτεχνικές και πολιτιστικές δραστηριότητες μπορεί να επιβραδύνουν τη βιολογική γήρανση είναι μέσω της μείωσης του στρες. Το στρες έχει συνδεθεί με φλεγμονή, η οποία προκαλεί φθορά στο σώμα και μπορεί να επιταχύνει τη βιολογική γήρανση.
Η ενασχόληση με την τέχνη και τον πολιτισμό προσφέρει κοινωνική επαφή, ενσυνειδητότητα και έναν τρόπο να επεξεργάζεστε όσα συμβαίνουν γύρω σας. Όλα αυτά μπορούν να μειώσουν το στρες και, κατ’ επέκταση, ενδέχεται να επιβραδύνουν τη βιολογική γήρανση.
Αυτές οι δραστηριότητες ενεργοποιούν επίσης περιοχές του εγκεφάλου με τρόπους που ίσως δεν μπορεί να πετύχει μόνο η άσκηση, ανέφερε η Angela Hsu, γηρίατρος στο Kaiser Permanente στη Βιρτζίνια. Για παράδειγμα, το διάβασμα, η ζωγραφική και ο χορός περιλαμβάνουν δεξιότητες όπως ο συντονισμός, η κατανόηση γλώσσας και η επεξεργασία πληροφοριών. Η ενίσχυση διαφορετικών γνωστικών λειτουργιών και νευρωνικών συνδέσεων μπορεί να βοηθήσει τον εγκέφαλο να γίνει πιο ανθεκτικός στις επιπτώσεις της γήρανσης.
Σύμφωνα με τη Sharon Brangman, γηρίατρο στο SUNY Upstate Medical University, η νέα μελέτη είναι η πρώτη που συνδέει την τέχνη με πιο αργή γήρανση σε βιολογικό επίπεδο. Ωστόσο, και προηγούμενες έρευνες έχουν δείξει αντιγηραντικά οφέλη από αυτές τις δραστηριότητες. Το 2019, ανασκόπηση του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας έδειξε ότι οι τέχνες μπορούν να συμβάλουν στη διατήρηση της υγείας και να προστατεύσουν από τη γνωστική έκπτωση και την ευθραυστότητα όσο γερνάτε.
Πρέπει να ξεκινήσετε κι εσείς αυτές τις δραστηριότητες;
Οι ειδικοί συστήνουν τις καλλιτεχνικές και πολιτιστικές δραστηριότητες ανεξάρτητα από τα νέα ευρήματα. Η τέχνη προσφέρει απλούς, ευχάριστους και ουσιαστικούς τρόπους για υγιή γήρανση, ανέφερε η Bu στο Health.
Οποιοσδήποτε μπορεί να ωφεληθεί από αυτά τα χόμπι, όμως η μελέτη έδειξε ότι τα μεγαλύτερα οφέλη παρατηρήθηκαν σε ενήλικες ηλικίας 40 ετών και άνω. Οι δραστηριότητες μπορεί επίσης να είναι ιδιαίτερα ωφέλιμες για άτομα με χρόνιο στρες, φροντιστές, ανθρώπους με γνωστική έκπτωση και άτομα που βιώνουν μοναξιά ή κοινωνική απομόνωση, σύμφωνα με τους ειδικούς.
Η Brangman συνέστησε να ασχολείστε με αυτές τις δραστηριότητες τουλάχιστον μία φορά την εβδομάδα. Όσο για το ίδιο το χόμπι, μπορεί να είναι το γράψιμο ημερολογίου, η ζωγραφική, ο χορός, το τραγούδι ή το διάβασμα. Σύμφωνα με την Hsu, μεγαλύτερη σημασία έχουν η συνέπεια, η ποικιλία και το να απολαμβάνετε πραγματικά αυτό που κάνετε.
Η Hsu πρόσθεσε επίσης ότι τα χόμπι που περιλαμβάνουν κοινωνική αλληλεπίδραση μπορούν να ενισχύσουν ακόμη περισσότερο τα οφέλη, ενώ η εκμάθηση κάτι καινούργιου είναι ιδιαίτερα ωφέλιμη για τον εγκέφαλο και μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο άνοιας. Ο συνδυασμός τους με άλλες συνήθειες, όπως η άσκηση, ο ποιοτικός ύπνος και η ισορροπημένη διατροφή, υποστηρίζει ακόμη περισσότερο την υγιή γήρανση.
