Τα εγκεφαλικά επεισόδια αποτελούν μία από τις κύριες αιτίες θανάτου στη δύση. Κατά μέσο όρο, συμβαίνει ένα εγκεφαλικό κάθε 40 δευτερόλεπτα.
Τα στοιχεία αυτά είναι ανησυχητικά, ειδικά για όσους έχουν οικογενειακό ιστορικό ή παράγοντες κινδύνου όπως υψηλή αρτηριακή πίεση και καρδιολογικά προβλήματα. Ωστόσο, η σωστή ενημέρωση μπορεί να βοηθήσει στην αναγνώριση των συμπτωμάτων και στη μείωση του κινδύνου.
Σύμφωνα με τον Δρ. Brandon Giglio, διευθυντή αγγειακής νευρολογίας στο NYU Langone Hospital—Brooklyn, περίπου το 85% των εγκεφαλικών είναι ισχαιμικά, δηλαδή προκαλούνται από μειωμένη ροή αίματος στον εγκέφαλο και περίπου το 15% είναι αιμορραγικά (συμβαίνουν όταν σπάσει κάποιο αγγείο στον εγκέφαλο).
Πολλοί άνθρωποι που παθαίνουν εγκεφαλικό έχουν νωρίτερα ένα «προειδοποιητικό» επεισόδιο. Αυτά τα επεισόδια είναι γνωστά ιατρικά ως παροδικά ισχαιμικά επεισόδια (Transient Ischemic Attacks – TIA).
Τι είναι το παροδικό ισχαιμικό επεισόδιο
Το παροδικό ισχαιμικό επεισόδιο προκαλεί ξαφνικά νευρολογικά συμπτώματα που υποχωρούν από μόνα τους. Τα συμπτώματα μοιάζουν με εκείνα ενός εγκεφαλικού, αλλά δεν αφήνουν μόνιμη βλάβη στον εγκέφαλο. Παρόλο που τα συμπτώματα περνούν, η κατάσταση δεν πρέπει να αγνοείται. Μπορεί να αποτελεί σοβαρή προειδοποίηση ότι επίκειται εγκεφαλικό ακόμη και μέσα στις επόμενες 48 ώρες ή τις επόμενες εβδομάδες.
Ο όρος «μίνι εγκεφαλικό» χρησιμοποιείται συχνά, αλλά οι ειδικοί θεωρούν ότι υποβαθμίζει τη σοβαρότητα της κατάστασης. Προτιμούν τον όρο «προειδοποιητικό εγκεφαλικό», καθώς δείχνει ότι πρόκειται για επείγουσα κατάσταση.
Τα σημάδια που πρέπει να γνωρίζετε – BE FAST
Τα συμπτώματα ενός TIA είναι τα ίδια με εκείνα ενός εγκεφαλικού. Οι ειδικοί χρησιμοποιούν το ακρωνύμιο BE FAST για να τα θυμόμαστε εύκολα:
- Balance (Ισορροπία): ζάλη ή απώλεια ισορροπίας
- Eyes (Όραση): θολή όραση, διπλωπία ή απώλεια όρασης
- Face (Πρόσωπο): πτώση ή ασυμμετρία στο πρόσωπο
- Arm (Χέρι): αδυναμία στο ένα χέρι
- Speech (Ομιλία): δυσκολία στην ομιλία ή μπέρδεμα λέξεων
- Time (Χρόνος): καλέστε άμεσα βοήθεια: το «Τ» μπορεί επίσης να σημαίνει έντονο ξαφνικό πονοκέφαλο
Μπορεί να εμφανιστεί ένα μόνο σύμπτωμα ή συνδυασμός τους. Ακόμη και αν είναι ήπιο, δεν πρέπει να το αγνοήσετε.
Τα συμπτώματα μπορεί να κρατήσουν λίγο
Πολλοί υποτιμούν τα παροδικά ισχαιμικά επεισόδια επειδή τα συμπτώματα εξαφανίζονται γρήγορα. Συνήθως διαρκούν λίγα λεπτά και σχεδόν πάντα λιγότερο από μία ώρα, μερικές φορές μόνο 30 έως 60 δευτερόλεπτα.
Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι είναι ακίνδυνα. Δεν υπάρχει τρόπος να γνωρίζει κανείς αν τα συμπτώματα θα υποχωρήσουν ή αν θα εξελιχθούν σε σοβαρό εγκεφαλικό.
Τι πρέπει να κάνετε αν εμφανίσετε συμπτώματα
Αν παρατηρήσετε οποιοδήποτε από τα παραπάνω σημάδια, καλέστε άμεσα τις υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης ή πηγαίνετε στο πλησιέστερο νοσοκομείο. Μην περιμένετε να περάσουν τα συμπτώματα. Είναι σημαντικό να ενημερώσετε ξεκάθαρα το ιατρικό προσωπικό ότι πιστεύετε πως ίσως έχετε υποστεί εγκεφαλικό, ώστε να εξεταστείτε γρήγορα. Αν δεν μπορείτε να πάτε στα επείγοντα, επικοινωνήστε άμεσα με τον γιατρό ή τον καρδιολόγο σας, όχι μετά από μέρες.
Μπορείτε να μειώσετε τον κίνδυνο;
Παράγοντες όπως η υψηλή χοληστερίνη και ο μη ελεγχόμενος διαβήτης αυξάνουν τον κίνδυνο εγκεφαλικού. Η σωστή διαχείριση αυτών των προβλημάτων, μαζί με αλλαγές στον τρόπο ζωής, όπως περισσότερη άσκηση, διακοπή καπνίσματος, υγιεινή διατροφή και κατάλληλη φαρμακευτική αγωγή, μπορούν να βοηθήσουν σημαντικά.
Η γνώση των συμπτωμάτων και η άμεση αντίδραση μπορούν να σώσουν ζωές. Αν εσείς ή κάποιο αγαπημένο σας πρόσωπο εμφανίσει σημάδια παροδικού ισχαιμικού επεισοδίου, ζητήστε ιατρική βοήθεια χωρίς καθυστέρηση.
