Τα τρισεκατομμύρια μικροοργανισμών που ζουν μέσα και πάνω στο σώμα, γνωστά ως μικροβίωμα, έχουν παρουσιαστεί ως «κλειδί» για καλύτερη άμυνα του οργανισμού. «Πολλές μελέτες συσχετίζουν τα είδη βακτηρίων στο μικροβίωμα με την υγεία και την ασθένεια σε σχεδόν κάθε ψυχική και σωματική κατάσταση. Όμως τα περισσότερα από αυτά τα δεδομένα δείχνουν απλώς συσχετίσεις και δεν αποδεικνύουν αιτία. Χρειάζεται ακόμη να κατανοήσουμε ακριβώς πώς το μικροβίωμα του εντέρου επηρεάζει την υγεία », εξήγησε στον Guardian ο Daniel M Davis, καθηγητής επιστημών ζωής στο Imperial College London.

Οι επιστήμονες συχνά εστιάζουν σε έναν βασικό δείκτη: την ποικιλομορφία. Δηλαδή, πόσα διαφορετικά είδη μικροοργανισμών υπάρχουν στο έντερο. «Όσο μεγαλύτερη είναι η ποικιλία στο μικροβίωμα, τόσο φαίνεται να σχετίζεται με μικρότερη πιθανότητα να αρρωστήσετε».

Ωστόσο, τα δεδομένα δείχνουν ότι η εικόνα είναι πιο σύνθετη.

«Νεότερες έρευνες δείχνουν ότι αυτό που έχει μεγαλύτερη σημασία είναι ο ανταγωνισμός», εξήγησε ο Davis. «Αν ομάδες βακτηρίων ‘τρέφονται’ μεταξύ τους και συνεργάζονται με τρόπους που τα βοηθούν να πολλαπλασιάζονται γρήγορα, αυτό μπορεί να είναι αρνητικό».

Αυτό μπορεί να συμβάλει στην εμφάνιση ασθενειών ή να κάνει τα συμπτώματα πιο έντονα. «Αντίθετα, όταν τα βακτήρια ανταγωνίζονται μεταξύ τους για τους διαθέσιμους πόρους, η κατάσταση τείνει να ισορροπεί. Ένα μικροβίωμα με πολλά είδη που ανταγωνίζονται μεταξύ τους μπορεί να βοηθήσει στη διατήρηση αυτής της ισορροπίας».

Τι σημαίνουν όλα αυτά στην πράξη;

«Ναι, το μικροβίωμα είναι σημαντικό και επηρεάζει την ικανότητα του ανοσοποιητικού συστήματος να καταπολεμά τις λοιμώξεις. Όμως δεν γνωρίζουμε ακόμη τι ακριβώς θεωρείται ‘υγιές’ μικροβίωμα. Ούτε έχουμε βρει τρόπους να το αλλάζουμε με αξιόπιστο τρόπο ώστε να βελτιώνεται η υγεία. Προς το παρόν, αυτό σημαίνει ότι χρειάζεται προσοχή απέναντι σε έντονους εμπορικούς ισχυρισμούς. Να είστε ιδιαίτερα επιφυλακτικοί με προϊόντα που υπόσχονται ‘θα αλλάξουν το μικροβίωμά σας και θα το κάνουν πιο υγιές’. Η επιστήμη δεν έχει φτάσει ακόμη εκεί», κατέληξε ο Davis.

Σε κάθε περίπτωση, ο Davis τόνισε ότι « θα πρέπει να είστε ιδιαίτερα επιφυλακτικοί με προϊόντα που υπόσχονται θα αλλάξουν το μικροβίωμά σας και θα το κάνουν πιο υγιές».