Η έλλειψη σιδήρου δεν επηρεάζει μόνο τα επίπεδα ενέργειας, καθώς σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να προκαλέσει αλλαγές στο πρόσωπο και τα μάτια που γίνονται εύκολα αντιληπτές. Ωστόσο, επειδή αυτές οι αλλαγές μπορεί να οφείλονται σε πολλές διαφορετικές αιτίες, η παρουσία τους δεν αρκεί από μόνη της για να επιβεβαιώσει ότι έχετε έλλειψη σιδήρου.

1. Ωχρότητα στο εσωτερικό των κάτω βλεφάρων

Η εσωτερική πλευρά των κάτω βλεφάρων έχει συνήθως ροζ ή έντονο κόκκινο χρώμα, καθώς στην περιοχή υπάρχει ένα πυκνό δίκτυο μικροσκοπικών αιμοφόρων αγγείων, τα οποία μεταφέρουν οξυγονωμένο αίμα πλούσιο σε αιμοσφαιρίνη. Η αιμοσφαιρίνη είναι η χρωστική ουσία που μεταφέρει το οξυγόνο στο αίμα και περιέχει σίδηρο.

Όταν μειώνονται τα επίπεδα σιδήρου στο αίμα, μπορεί να μειωθούν και τα επίπεδα της αιμοσφαιρίνης. Στα άτομα με έλλειψη σιδήρου, το εσωτερικό των κάτω βλεφάρων μπορεί να χάσει το φυσιολογικό ροζ χρώμα του και να γίνει λευκό ή πολύ ανοιχτό ροδακινί. Η κατάσταση αυτή ονομάζεται ωχρότητα του επιπεφυκότα και αποτελεί κλινικό εύρημα που μπορεί να αναζητήσει ο γιατρός κατά την εξέταση για πιθανή έλλειψη σιδήρου.

2. Μαύροι κύκλοι

Οι μαύροι κύκλοι κάτω από τα μάτια μπορεί να έχουν πολλές αιτίες, όπως η έλλειψη ύπνου, τα γονίδια, οι ορμονικές αλλαγές και ορισμένες παθήσεις. Σε κάποιους ανθρώπους, η έλλειψη σιδήρου μπορεί να κάνει την περιοχή κάτω από τα μάτια να φαίνεται πιο σκούρα, επειδή μειώνει την ποσότητα οξυγόνου που φτάνει στους ιστούς. Ωστόσο, οι μαύροι κύκλοι από μόνοι τους δεν αποτελούν αξιόπιστη ένδειξη χαμηλών επιπέδων σιδήρου.

3. Ξηροφθαλμία ή φαγούρα στα μάτια

Οι δακρυϊκοί αδένες παράγουν τα δάκρυα που διατηρούν τα μάτια υγρά. Η έλλειψη σιδήρου μπορεί να επηρεάσει τη λειτουργία τους και να περιορίσει την παραγωγή δακρύων, προκαλώντας ξηροφθαλμία, φαγούρα και αίσθημα καύσου στα μάτια.

4. Ωχρό δέρμα

Η αιμοσφαιρίνη δίνει στο αίμα το έντονο κόκκινο χρώμα του, ενώ η κυκλοφορία οξυγονωμένου αίματος μέσα στα αιμοφόρα αγγεία συμβάλλει στο φυσικό χρώμα και στην υγιή όψη του δέρματος. Όταν υπάρχει έλλειψη σιδήρου, το σώμα δεν μπορεί να παράγει αρκετή αιμοσφαιρίνη, με αποτέλεσμα το δέρμα και τα χείλη να φαίνονται πιο ανοιχτόχρωμα ή ωχρά.

• Εάν η έλλειψη σιδήρου είναι σοβαρή, μειώνεται η κυκλοφορία του αίματος στα αγγεία του δέρματος, καθώς ο οργανισμός κατευθύνει περισσότερο αίμα προς τα ζωτικά όργανα. Έτσι, το δέρμα μπορεί να αποκτήσει κιτρινωπή και ωχρή όψη, ένα σύμπτωμα που είναι γνωστό ως ωχρότητα.

5. Σκασίματα και πληγές στις γωνίες του στόματος

Η γωνιακή χειλίτιδα είναι μια συχνή φλεγμονή που εμφανίζεται στις γωνίες του στόματος και μπορεί να επηρεάσει τη μία ή και τις δύο πλευρές, προκαλώντας ερεθισμό, σκασίματα και πληγές. Αποτελεί ακόμη ένα κλινικό σημάδι που παρατηρείται σε αρκετά άτομα με έλλειψη σιδήρου.

Ο σίδηρος είναι απαραίτητος για την ανανέωση των κυττάρων και την ομαλή λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος. Όταν τα επίπεδά του είναι χαμηλά, οι επιθηλιακοί ιστοί στα χείλη και το στόμα γίνονται λεπτότεροι, ξηραίνονται και σκίζονται πιο εύκολα. Παράλληλα, οι εξασθενημένοι ή τραυματισμένοι ιστοί και οι ανοιχτές πληγές είναι πιο ευάλωτοι σε βακτηριακές και μυκητιασικές λοιμώξεις, οι οποίες μπορούν να προκαλέσουν επιπλέον πληγές και βλάβες στο δέρμα.

Πότε πρέπει να απευθυνθείτε σε γιατρό

Απευθυνθείτε σε γιατρό εάν εμφανίζετε συχνά κάποιο από αυτά τα συμπτώματα, ιδιαίτερα όταν συνυπάρχουν κόπωση, δύσπνοια ή ζάλη.

Μην αρχίσετε να παίρνετε συμπληρώματα σιδήρου χωρίς ιατρική συμβουλή και χωρίς να έχει διαπιστωθεί ότι τα χρειάζεστε, καθώς η λήψη μεγάλης ποσότητας σιδήρου μέσω συμπληρωμάτων μπορεί να προκαλέσει τοξικότητα. Ο γιατρός θα αξιολογήσει τα συμπτώματά σας και θα ζητήσει τις απαραίτητες εξετάσεις, ώστε να εντοπίσει την αιτία της έλλειψης σιδήρου.

Η ήπια έλλειψη σιδήρου μπορεί να αντιμετωπιστεί με φυσικές ή εμπλουτισμένες τροφές που είναι πλούσιες σε σίδηρο ή με συμπληρώματα χαμηλής δόσης. Σε ορισμένες περιπτώσεις, ο γιατρός μπορεί να συστήσει θεραπεία με ενδοφλέβια χορήγηση σιδήρου, ιδιαίτερα όταν οι ανάγκες του οργανισμού είναι αυξημένες ή όταν η έλλειψη είναι πολύ σοβαρή, όπως στις ακόλουθες περιπτώσεις:

• Εγκυμοσύνη ή θηλασμός
• Σιδηροπενική αναιμία
• Έντονη έμμηνος ρύση