Η βιταμίνη Β12 είναι ένα απαραίτητο θρεπτικό συστατικό που βοηθά το σώμα σας να παράγει ερυθρά αιμοσφαίρια, να διατηρεί υγιή τα νεύρα και να παράγει DNA. Όταν τα επίπεδά της πέσουν πολύ χαμηλά, μπορεί να εμφανιστούν πολλά διαφορετικά συμπτώματα, ορισμένα από τα οποία φαίνονται στο πρόσωπο, στο στόμα και γύρω από τα μάτια σας.

Χλωμό δέρμα ή και χλωμό εσωτερικό των βλεφάρων

Η βιταμίνη Β12 είναι απαραίτητη για την παραγωγή υγιών ερυθρών αιμοσφαιρίων. Όταν τα επίπεδά της είναι χαμηλά, το σώμα μπορεί να μην παράγει αρκετά φυσιολογικά ερυθρά αιμοσφαίρια, με αποτέλεσμα να εμφανιστεί ένας τύπος αναιμίας που λέγεται μεγαλοβλαστική αναιμία. Εξαιτίας της αναιμίας, λιγότερο οξυγόνο φτάνει στους ιστούς σε όλο το σώμα, κάτι που μπορεί να κάνει το δέρμα να δείχνει πιο χλωμό από το συνηθισμένο.

Το εσωτερικό του κάτω βλεφάρου μπορεί να δώσει ενδείξεις για την υγεία σας. Οι επαγγελματίες υγείας μερικές φορές τραβούν απαλά προς τα κάτω το κάτω βλέφαρο για να δουν αν υπάρχει ωχρότητα στον επιπεφυκότα, δηλαδή αν ο ιστός φαίνεται ασυνήθιστα χλωμός. Αυτό το εύρημα μπορεί να δείχνει αναιμία, μεταξύ άλλων και αναιμία που οφείλεται σε έλλειψη βιταμίνης Β12.

Από μόνο του, το χλωμό εσωτερικό των βλεφάρων δεν αρκεί για να διαγνωστεί έλλειψη. Μπορεί, όμως, να είναι ένα από τα στοιχεία που λαμβάνονται υπόψη όταν συνυπάρχουν κόπωση, αδυναμία ή άλλα συμπτώματα.

Σκασμένες γωνίες του στόματος

Η γωνιακή χειλίτιδα, δηλαδή οι επώδυνες ρωγμές στις γωνίες του στόματος, μπορεί να συνδέεται με έλλειψη βιταμίνης Β12. Τα σημεία αυτά μπορεί να κοκκινίσουν, να ξεραθούν, να πονάνε ή να ανοίξουν. Το φαγητό, η ομιλία ή το χαμόγελο μπορεί να κάνουν την ενόχληση πιο έντονη.

Οι σκασμένες γωνίες του στόματος μπορεί επίσης να εμφανιστούν λόγω έλλειψης σιδήρου, μυκητιασικών λοιμώξεων ή άλλων ελλείψεων σε θρεπτικά συστατικά. Γι’ αυτό, μπορεί να χρειαστούν εξετάσεις για να εντοπιστεί η αιτία.

Λεία, κόκκινη ή πρησμένη γλώσσα

Οι αλλαγές στη γλώσσα είναι από τα κλασικά σημάδια έλλειψης βιταμίνης Β12. Ορισμένοι εμφανίζουν γλωσσίτιδα, δηλαδή φλεγμονή της γλώσσας, που μπορεί να την κάνει να φαίνεται κόκκινη, πρησμένη, λεία ή γυαλιστερή. Τα μικρά εξογκώματα στην επιφάνεια της γλώσσας, που λέγονται θηλές, μπορεί να μικρύνουν ή να εξαφανιστούν, δίνοντας στη γλώσσα πιο λεία όψη.

Άλλα συμπτώματα μπορεί να είναι:

• Αίσθημα καύσου
• Μεγαλύτερη ευαισθησία στα πικάντικα τρόφιμα
• Πόνος στο φαγητό ή στην κατάποση
• Αλλαγές στη γεύση
• Πληγές στο στόμα και κόκκινες κηλίδες

Τα επαναλαμβανόμενα στοματικά έλκη ή οι έντονες κόκκινες κηλίδες μέσα στο στόμα μπορεί μερικές φορές να δείχνουν έλλειψη βιταμίνης Β12. Αυτές οι πληγές μπορεί να εμφανιστούν στη γλώσσα, στα ούλα, στο εσωτερικό των μάγουλων ή στα χείλη.

Αν και τα περιστασιακά στοματικά έλκη είναι συχνά και συνήθως αθώα, οι πληγές που επανέρχονται συχνά ή δεν επουλώνονται θα πρέπει να συζητούνται με επαγγελματία υγείας.

Αλλαγές στην όραση

Σε πολύ σπάνιες περιπτώσεις, η έλλειψη βιταμίνης Β12 μπορεί να επηρεάσει το οπτικό νεύρο, το οποίο μεταφέρει τις οπτικές πληροφορίες από τα μάτια στον εγκέφαλο.

Η κατάσταση αυτή, που μερικές φορές ονομάζεται οπτική νευροπάθεια, μπορεί να προκαλέσει:

• Θολή όραση
• Μειωμένη οπτική οξύτητα
• Δυσκολία στην αντίληψη των χρωμάτων
• Τυφλά σημεία
• Διπλωπία σε ορισμένες περιπτώσεις

Οι ειδικοί πιστεύουν ότι αυτά τα συμπτώματα εμφανίζονται επειδή η βιταμίνη Β12 είναι απαραίτητη για τη διατήρηση του προστατευτικού περιβλήματος γύρω από τα νεύρα. Όταν δεν υπάρχει αρκετή Β12, μπορεί με την πάροδο του χρόνου να προκληθεί βλάβη στα νεύρα.

Οι αλλαγές στην όραση πρέπει πάντα να αξιολογούνται άμεσα, ανεξάρτητα από την αιτία.

Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο

Οποιοσδήποτε μπορεί να εμφανίσει έλλειψη βιταμίνης Β12, όμως ορισμένες ομάδες έχουν μεγαλύτερο κίνδυνο, όπως:

• Άτομα που ακολουθούν αυστηρή vegan διατροφή χωρίς συμπλήρωμα Β12
• Άτομα με κοιλιοκάκη ή φλεγμονώδη νόσο του εντέρου, όπως η νόσος Crohn
• Άτομα που έχουν κάνει χειρουργική επέμβαση απώλειας βάρους ή επέμβαση στο στομάχι
• Άτομα που λαμβάνουν ορισμένα φάρμακα που επηρεάζουν την απορρόφηση της Β12, όπως αναστολείς αντλίας πρωτονίων για μεγάλο χρονικό διάστημα ή μετφορμίνη.

Πότε να επισκεφθείτε γιατρό

Οι αλλαγές στο πρόσωπο ή στα μάτια δεν σημαίνουν απαραίτητα από μόνες τους ότι έχετε έλλειψη βιταμίνης Β12. Ωστόσο, αν παρατηρήσετε επίμονα συμπτώματα, όπως χλωμό δέρμα, σκασμένα χείλη, αλλαγές στη γλώσσα, προβλήματα όρασης, μούδιασμα, μυρμήγκιασμα, κόπωση ή αδυναμία, συζητήστε τα με το γιατρό σας.

Μια εξέταση αίματος μπορεί να δείξει αν τα επίπεδα βιταμίνης Β12 είναι χαμηλά και αν χρειάζεται θεραπεία. Η έγκαιρη διάγνωση είναι σημαντική, επειδή ορισμένες επιπλοκές που σχετίζονται με τα νεύρα μπορεί να είναι πιο δύσκολο να αναστραφούν αν η έλλειψη μείνει χωρίς θεραπεία για μεγάλο χρονικό διάστημα.