Η περιοδοντίτιδα θεωρείται συχνά μια νόσος που περιορίζεται στη στοματική κοιλότητα, με κύρια χαρακτηριστικά την αιμορραγία στα ούλα, την προοδευτική καταστροφή των ιστών και, τελικά, την απώλεια δοντιών.
Ωστόσο, όλο και περισσότερα στοιχεία δείχνουν ότι οι επιπτώσεις της μπορεί να ξεπερνούν κατά πολύ το στόμα. Το χρόνιο φλεγμονώδες φορτίο που σχετίζεται με την περιοδοντίτιδα έχει συνδεθεί με αρκετές συστηματικές παθήσεις, όπως η καρδιαγγειακή νόσος και ο διαβήτης, οδηγώντας τους ερευνητές να εξετάσουν τον πιθανό ρόλο της στη χρόνια νεφρική νόσο. Αν και προηγούμενες μελέτες έχουν αναφέρει συσχετίσεις ανάμεσα στην περιοδοντίτιδα και την προχωρημένη χρόνια νεφρική νόσο, παραμένει λιγότερο σαφές αν η σχέση αυτή εμφανίζεται ήδη από τα πρώτα στάδια της νεφρικής δυσλειτουργίας.
Για να απαντήσουν σε αυτό το ερώτημα, ερευνητές από το University Medical Center Hamburg Eppendorf, με επικεφαλής τον Christian Schmidt Lauber, γιατρό, και την Ghazal Aarabi, καθηγήτρια, πραγματοποίησαν μια μεγάλη πληθυσμιακή μελέτη, εξετάζοντας τη σχέση ανάμεσα στην περιοδοντική νόσο και τους πρώιμους δείκτες νεφρικής βλάβης.
Ο Christian Schmidt Lauber εξήγησε το σκεπτικό της μελέτης: «Στόχος μας ήταν να αξιολογήσουμε τη σχέση ανάμεσα στην περιοδοντίτιδα και τους δείκτες πρώιμης νεφρικής δυσλειτουργίας, μεταξύ των οποίων η μειωμένη νεφρική λειτουργία και η λευκωματουρία, καθώς και να διερευνήσουμε τον πιθανό διαμεσολαβητικό ρόλο των συστηματικών φλεγμονωδών δεικτών». Τα ευρήματα δημοσιεύθηκαν στον τόμο 18 του επιστημονικού περιοδικού International Journal of Oral Science.
Η μελέτη περιέλαβε 6.179 συμμετέχοντες οι οποίοι υποβλήθηκαν σε λεπτομερείς περιοδοντικές εξετάσεις. Στη συνέχεια, ταξινομήθηκε η σοβαρότητα της νόσου, αξιολογήθηκε η υγεία των νεφρών και μετρήθηκαν τα κυκλοφορούντα επίπεδα της C αντιδρώσας πρωτεΐνης υψηλής ευαισθησίας (hsCRP) και της ιντερλευκίνης 6 (IL 6), ώστε να αξιολογηθεί η συμβολή της συστηματικής φλεγμονής.
Η ανάλυση έδειξε σταθερή συσχέτιση ανάμεσα στη χειρότερη περιοδοντική υγεία και την επιδείνωση της νεφρικής λειτουργίας. Ο επιπολασμός της σοβαρής περιοδοντίτιδας αυξήθηκε από 14% στα άτομα με φυσιολογική νεφρική λειτουργία σε 36% στα άτομα με μέτρια μειωμένη νεφρική λειτουργία. Παρόμοια εικόνα παρατηρήθηκε και στη λευκωματουρία, καθώς η πιο προχωρημένη περιοδοντική νόσος γινόταν όλο και συχνότερη όσο αυξάνονταν τα επίπεδα λευκωματίνης στα ούρα. Οι δείκτες συνολικής περιοδοντικής βλάβης, όπως η απώλεια κλινικής πρόσφυσης και η απώλεια δοντιών, επιδεινώνονταν επίσης όσο προχωρούσαν τα στάδια νεφρικής δυσλειτουργίας.
Αξιοσημείωτο είναι ότι οι συσχετίσεις αυτές παρέμειναν ακόμη και μετά την προσαρμογή για βασικούς συγχυτικούς παράγοντες, όπως η ηλικία, το φύλο, ο διαβήτης και το κάπνισμα. Η σοβαρή περιοδοντίτιδα παρέμεινε ανεξάρτητα συνδεδεμένη με χαμηλότερο eGFR και υψηλότερο uACR, ενώ η μεγαλύτερη απώλεια κλινικής πρόσφυσης συνδέθηκε τόσο με τη μείωση της νεφρικής λειτουργίας όσο και με την αυξημένη λευκωματουρία. Τα ευρήματα αυτά δείχνουν ότι η σχέση που παρατηρήθηκε δεν εξηγείται απλώς από κοινούς παράγοντες κινδύνου.
Η συστηματική φλεγμονή φάνηκε να συμβάλλει σε αυτή τη σχέση, αλλά μόνο εν μέρει. Τα επίπεδα της hsCRP και της IL 6 αυξάνονταν τόσο όσο επιδεινωνόταν η περιοδοντική νόσος όσο και όσο υποχωρούσε η υγεία των νεφρών. Ωστόσο, οι αναλύσεις διαμεσολάβησης έδειξαν ότι η hsCRP εξηγούσε περίπου το 35% της συσχέτισης ανάμεσα στη σοβαρή περιοδοντίτιδα και το μειωμένο eGFR, αλλά μόνο περίπου το 10% της συσχέτισης με τη λευκωματουρία. Τα αποτελέσματα αυτά δείχνουν ότι πιθανότατα εμπλέκονται και άλλοι βιολογικοί μηχανισμοί, όπως η διασπορά μικροβίων από τους περιοδοντικούς ιστούς, η ενδοθηλιακή δυσλειτουργία, το οξειδωτικό στρες και οι μεταβολικές αλλαγές.
Επειδή η χρόνια νεφρική νόσος συχνά εξελίσσεται χωρίς συμπτώματα μέχρι να έχει προκληθεί σημαντική βλάβη στα νεφρά, ο εντοπισμός πρώιμων δεικτών κινδύνου παραμένει μεγάλη κλινική πρόκληση. «Δείχνοντας ότι υπάρχει συσχέτιση ανάμεσα στην περιοδοντίτιδα και τους δείκτες πρώιμης νεφρικής δυσλειτουργίας, η μελέτη αυτή αναδεικνύει τη στοματική υγεία ως ένα πιθανό παράθυρο στην υγεία των νεφρών», ανέφερε η Ghazal Aarabi.
Τα ευρήματα μπορεί να συμβάλουν στη διαμόρφωση μελλοντικών προσεγγίσεων προσυμπτωματικού ελέγχου και να δώσουν βάση για παρεμβατικές μελέτες που θα εξετάσουν αν η θεραπεία της περιοδοντίτιδας μπορεί να βοηθήσει στη διατήρηση της νεφρικής λειτουργίας. Το μεγάλο δείγμα της μελέτης, οι τυποποιημένες περιοδοντικές αξιολογήσεις και η ολοκληρωμένη αξιολόγηση των νεφρικών βιοδεικτών ενισχύουν ακόμη περισσότερο την αξιοπιστία των αποτελεσμάτων.
Συμπερασματικά, η μελέτη παρέχει ισχυρά στοιχεία ότι η περιοδοντίτιδα συνδέεται ανεξάρτητα με μειωμένη νεφρική λειτουργία και αυξημένη λευκωματουρία, ακόμη και στα αρχικά στάδια της χρόνιας νεφρικής νόσου. Αν και η συστηματική φλεγμονή φαίνεται να εξηγεί μέρος αυτής της σχέσης, μεγάλο μέρος της συσχέτισης πιθανότατα αφορά και άλλες βιολογικές οδούς. Συνολικά, τα ευρήματα ενισχύουν την αυξανόμενη αναγνώριση ότι η στοματική υγεία και η υγεία των νεφρών είναι στενά συνδεδεμένες και υπογραμμίζουν τη σημασία του να εξετάζεται η περιοδοντική νόσος μέσα στο ευρύτερο πλαίσιο της συστηματικής υγείας.
