Νέα μελέτη ενισχύει τα στοιχεία που δείχνουν ότι τα εμβόλια mRNA, όπως αυτό του κορωνοϊού, μπορούν να παρατείνουν την επιβίωση.

Ειδικότερα, οι ασθενείς που εμβολιάστηκαν εντός 100 ημερών πριν υποβληθούν σε βιοψία ή χειρουργική αφαίρεση του όγκου έζησαν δύο φορές περισσότερο από εκείνους που δεν είχαν κάνει το εμβόλιο, σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό medRxiv. Η συγκεκριμένη συσχέτιση παρατηρήθηκε μόνο με τα εμβόλια κατά της COVID-19 και όχι με άλλα εμβόλια που εξέτασε η ερευνητική ομάδα.

«Το εύρημα υποδηλώνει ότι το εμβόλιο κατά του κορωνοϊού μπορεί, με κάποιον τρόπο, να ενεργοποιεί την ικανότητα του ανοσοποιητικού συστήματος να καταπολεμά τον καρκίνο», εξήγησε ο James Markert, νευροχειρουργός στο Πανεπιστήμιο της Αλαμπάμα στο Μπέρμιγχαμ. Έσπευσε, ωστόσο, να διευκρινίσει ότι η εργασία της ομάδας του αποτελεί προκαταρκτική μελέτη, η οποία δεν έχει ακόμη αξιολογηθεί από ομότιμους επιστήμονες. Η μελέτη εντόπισε συσχέτιση μεταξύ του εμβολιασμού και της επιβίωσης, αλλά δεν απέδειξε ότι το εμβόλιο ήταν η αιτία για την παράταση της ζωής των ασθενών.

«Παρ’ όλα αυτά, πληθαίνουν τα στοιχεία που δείχνουν ότι τα εμβόλια mRNA κατά του κορωνοϊού μπορεί να ενισχύουν την αντικαρκινική δράση του ανοσοποιητικού συστήματος», ανέφερε ο Elias Sayour, παιδοογκολόγος στο Κολέγιο Ιατρικής του Πανεπιστημίου της Φλόριντα στο Γκέινσβιλ, ο οποίος δεν συμμετείχε στη νέα μελέτη.

Πέρυσι, η ομάδα του Sayour συνέδεσε τον εμβολιασμό με εμβόλια mRNA κατά της COVID-19 με μεγαλύτερη επιβίωση σε ασθενείς με άλλους τύπους καρκίνου. Οι ασθενείς με καρκίνο του πνεύμονα ή μελάνωμα που εμβολιάστηκαν λίγους μήνες πριν ή μετά την ανοσοθεραπεία έζησαν σχεδόν δύο φορές περισσότερο από όσους δεν είχαν εμβολιαστεί. Η νέα μελέτη προσθέτει ακόμη ένα στοιχείο στα ήδη υπάρχοντα δεδομένα.

Εξετάστηκαν 187 ασθενείς με γλοιοβλάστωμα

Η ομάδα του Markert εξέτασε δεδομένα από 187 ασθενείς με γλοιοβλάστωμα, έναν επιθετικό και ανίατο καρκίνο του εγκεφάλου. Από το 2022 έως το 2025, όλοι οι ασθενείς υποβλήθηκαν είτε σε βιοψία είτε σε χειρουργική αφαίρεση του όγκου. Οι μισοί από όσους είχαν εμβολιαστεί πριν από την επέμβαση έζησαν τουλάχιστον 743 ημέρες. Αντίθετα, στους ανεμβολίαστους ασθενείς η διάμεση επιβίωση ήταν μόλις 349 ημέρες. Για τους ασθενείς με γλοιοβλάστωμα, οι οποίοι διαθέτουν ελάχιστες θεραπευτικές επιλογές, η διαφορά αυτή αντιστοιχεί σε έναν επιπλέον χρόνο ζωής.

Οι ερευνητές προσπάθησαν να συνυπολογίσουν παράγοντες όπως η σοβαρότητα τυχόν λοιμώξεων από COVID 19, αλλά και το ενδεχόμενο οι εμβολιασμένοι ασθενείς να είχαν καλύτερη πρόσβαση σε υπηρεσίες υγείας από τους ανεμβολίαστους. Είναι, όμως, αδύνατο να ληφθούν υπόψη όλοι οι πιθανοί παράγοντες. Επομένως, δεν είναι ακόμη σαφές τι ακριβώς κρύβεται πίσω από αυτή τη συσχέτιση.

Τα εμβόλια κατά του κορωνοϊού μπορεί να ενεργοποιούν το ανοσοποιητικό σύστημα, ώστε να επιτεθεί στον καρκίνο. Προηγούμενες μελέτες είχαν δείξει ότι ειδικά τα εμβόλια που βασίζονται στην τεχνολογία mRNA ενδέχεται να προκαλούν αυτή την ανοσολογική αντίδραση. Τόσο στη μελέτη του Markert όσο και σε εκείνη του Sayour, εμβόλια που δεν χρησιμοποιούν τεχνολογία mRNA, όπως τα εμβόλια κατά της γρίπης και της πνευμονίας, δεν συνδέθηκαν με την ίδια αύξηση της επιβίωσης στους ασθενείς με καρκίνο.

Στην περίπτωση της μελέτης για το γλοιοβλάστωμα, οι ερευνητές εκτιμούν ότι μπορεί να συμβάλλει και η ίδια η χειρουργική επέμβαση στην ενεργοποίηση της ανοσολογικής αντίδρασης. Πριν από την επέμβαση, ο καρκίνος παραμένει κρυμμένος μέσα στον εγκέφαλο. Η τομή στον όγκο, όμως, μπορεί να απελευθερώνει στο αίμα τμήματα καρκινικών πρωτεϊνών, εκθέτοντάς τα στο ανοσοποιητικό σύστημα που έχει ήδη ενεργοποιηθεί από το εμβόλιο.

Εμβόλιο mRNA και άμυνα του οργανισμού

Η ομάδα θέλει να διαπιστώσει αν το εμβόλιο λειτουργεί σαν συναγερμός που κινητοποιεί συνολικά την άμυνα του ανοσοποιητικού συστήματος ή σαν δάσκαλος που εκπαιδεύει τα ανοσοκύτταρα να στοχεύουν ειδικά το γλοιοβλάστωμα. Τα προκαταρκτικά δεδομένα δείχνουν ότι πιθανόν να ισχύει το δεύτερο.

Τα εμβόλια mRNA κατά του κορωνοϊού εκπαιδεύουν το ανοσοποιητικό σύστημα να αναγνωρίζει ένα τμήμα πρωτεΐνης του κορονοϊού. Η ομάδα του Markert ανακάλυψε ότι στα κύτταρα του γλοιοβλαστώματος υπάρχει ένα μόριο με παρόμοιο σχήμα. Επομένως, η εκπαίδευση του ανοσοποιητικού συστήματος να εντοπίζει τον κορονοϊό μπορεί παράλληλα να το βοηθά να αναγνωρίζει και τον καρκίνο του εγκεφάλου.

Ο Markert και οι συνεργάτες του προσπαθούν τώρα να επιβεβαιώσουν τα ευρήματά τους σε διαφορετική ομάδα ασθενών. Αν τα αποτελέσματα επιβεβαιωθούν, ο Markert ενδιαφέρεται να πραγματοποιήσει μια κλινική δοκιμή που θα εξετάσει άμεσα την επίδραση του εμβολίου κατά του κορωνοϊού στους ασθενείς με καρκίνο του εγκεφάλου.

Ο Sayour και οι συνεργάτες του έχουν ήδη ξεκινήσει μια δοκιμή, η οποία εξετάζει αν ένα εμβόλιο mRNA κατά της COVID-19 μπορεί να ενισχύσει τα οφέλη της ανοσοθεραπείας σε ασθενείς με προχωρημένο μη μικροκυτταρικό καρκίνο του πνεύμονα. Αν μια μεγάλη, τυχαιοποιημένη κλινική δοκιμή αποδείκνυε κάποτε ότι ένα ευρέως διαθέσιμο και οικονομικά προσιτό εμβόλιο, όπως αυτό κατά του κορωνοϊού, παρατείνει την επιβίωση των ασθενών με καρκίνο, το εύρημα θα ήταν «κοσμοϊστορικό», επισήμανε.

«Προς το παρόν, οι επιστήμονες δεν μπορούν να γνωρίζουν αν αυτό ισχύει. Επίσης, κανείς δεν προτείνει στους ασθενείς με καρκίνο να αναβάλουν τη χειρουργική επέμβαση ή κάποια άλλη θεραπεία μέχρι να εμβολιαστούν», τόνισε ο Sivakrishna Uppalapati, ερευνητής του καρκίνου που συνεργάζεται με τον Markert.

Όσον αφορά το γλοιοβλάστωμα, πάντως, ο Markert είπε ότι είναι ευγνώμων για κάθε νέα πιθανή θεραπευτική κατεύθυνση: «Πιστεύουμε ότι αυτό το εύρημα προσφέρει ελπίδα».