Τα αέρια είναι μια απολύτως φυσιολογική λειτουργία του οργανισμού, που προκαλείται όταν αποβάλλεται ο αέρας που έχει συσσωρευτεί στο έντερο.
Σύμφωνα με την κλινική του Cleveland, κατά μέσο όρο οι άνθρωποι αερίζονται από 14 έως 23 φορές την ημέρα, πολλές φορές χωρίς να το αντιλαμβάνονται και οι ίδιοι (π.χ. στον ύπνο τους).
Ορισμένοι άνθρωποι έχουν περισσότερα αέρια από άλλους. Αν ανησυχείτε ότι αποβάλλετε υπερβολικά συχνά αέρια, η Christine Lee, γαστρεντερολόγος, εξήγησε ότι υπάρχουν τρόποι να διαπιστώσετε τι ακριβώς συμβαίνει στο έντερό σας.
«Αν τα αέρια είναι τόσο πολλά ώστε να σας προκαλούν δυσφορία, απευθυνθείτε σε έναν γαστρεντερολόγο για αξιολόγηση και συμβουλές», ανέφερε η Lee. «Αν το πρόβλημα επηρεάζει αρνητικά τη ζωή σας, θα πρέπει να το ελέγξετε».
Αν τα αέρια σας προκαλούν πόνο ή σας φέρνουν συχνά σε δύσκολη θέση, θα πρέπει να ζητήσετε ιατρική βοήθεια, επισήμανε.
Τι προκαλεί τα αέρια;
Η κατάποση αέρα μπορεί να προκαλέσει φούσκωμα και αέρια. Μπορεί να καταπίνετε αέρα ενώ κοιμάστε, τρώτε, μιλάτε ή πίνετε, αλλά και όταν βρίσκεστε σε κατάσταση άγχους. Μπορείτε ακόμη και να καταπιείτε αέρα όταν γελάτε.
Εκτός από την κατάποση αέρα, οι τροφές που είναι πλούσιες σε πρεβιοτικά και φυτικές ίνες είναι γνωστό ότι αυξάνουν την παραγωγή αερίων.
Αν η τροφή προχωρά πολύ αργά μέσα στο έντερο, δηλαδή αν η κινητικότητα του εντέρου είναι μειωμένη, μπορεί να συσσωρευτούν περισσότερα αέρια. Όσο περισσότερο παραμένουν οι τροφές και τα απόβλητα στο γαστρεντερικό σύστημα, τόσο περισσότερο αυξάνονται τα βακτήρια που παράγουν αέρια, προκαλώντας ενόχληση στην κοιλιά.
Η παραγωγή αερίων αυξάνεται επίσης καθώς μεγαλώνετε, επειδή επιβραδύνεται τόσο ο μεταβολισμός όσο και η διέλευση της τροφής από το παχύ έντερο. Με άλλα λόγια, ακόμη και το έντερο λειτουργεί πιο αργά με την πάροδο του χρόνου.
Τι μπορεί να προκαλέσει περισσότερα αέρια από το φυσιολογικό
Τροφές που χωνεύονται δύσκολα
• Όσπρια, όπως οι φακές, τα φασόλια και τα ρεβίθια.
• Γαλακτοκομικά προϊόντα, όπως το αγελαδινό γάλα, το τυρί, το γιαούρτι και το παγωτό.
• Αμυλούχες τροφές, όπως το σιτάρι, το καλαμπόκι και οι πατάτες.
• Σταυρανθή λαχανικά, όπως τα λαχανάκια Βρυξελλών, το μπρόκολο και το λάχανο.
• Τροφές με υψηλή περιεκτικότητα σε θείο, όπως τα κρεμμύδια, το σκόρδο και τα πράσα.
• Τροφές που περιέχουν γλυκαντικές αλκοόλες, όπως η σορβιτόλη, η ξυλιτόλη και η ερυθριτόλη.
Δυσανεξίες σε τροφές
Οι ευαισθησίες σε συγκεκριμένες τροφές εμφανίζονται όταν το πεπτικό σύστημα δεν μπορεί να διασπάσει κάποιο συστατικό τους και μπορούν να προκαλέσουν διάφορα δυσάρεστα γαστρεντερικά συμπτώματα. Καταστάσεις όπως η δυσανεξία στη λακτόζη, η δυσανεξία στη γλουτένη και η κοιλιοκάκη είναι γνωστό ότι προκαλούν αυξημένη παραγωγή αερίων.
Παθήσεις του πεπτικού συστήματος
Το γαστρεντερικό σύστημα καταλαμβάνει μεγάλο μέρος του σώματος, παρότι τα όργανά του βρίσκονται πολύ κοντά μεταξύ τους. Αν ο γαστρεντερικός σωλήνας ενός μέσου ενήλικα απλωνόταν σε ευθεία γραμμή, θα είχε μήκος περίπου 9 μέτρα. Ένα πρόβλημα σε οποιοδήποτε σημείο αυτής της διαδρομής, από τον οισοφάγο έως το παχύ έντερο, μπορεί να οδηγήσει σε αυξημένη παραγωγή αερίων. Η Lee ανέφερε ότι ορισμένες παθήσεις, όπως ο διαβήτης, το σκληρόδερμα, ο υποθυρεοειδισμός, η βακτηριακή υπερανάπτυξη στο λεπτό έντερο, το σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου και η εκκολπωμάτωση, είναι γνωστό ότι προκαλούν υπερβολικά αέρια.
Αλλαγές στη διατροφή
Μήπως αρχίσατε πρόσφατα να ακολουθείτε αυστηρά χορτοφαγική διατροφή; Μήπως καταναλώνετε ξαφνικά πολλά προϊόντα χωρίς ζάχαρη; Ακολουθείτε κάποια δίαιτα καθαρισμού, πίνετε πολλούς χυμούς ή κάνετε αποτοξίνωση; Όταν αλλάζετε τον τρόπο με τον οποίο τρώτε, αλλάζει και ο τρόπος με τον οποίο το σώμα επεξεργάζεται τις τροφές, καθώς και η ταχύτητα της πέψης. Αν ακολουθείτε διατροφή που σας συνέστησε γιατρός, ενημερώστε τον επαγγελματία υγείας που σας παρακολουθεί για τις ενοχλητικές ανεπιθύμητες ενέργειες.
Φάρμακα
Το φούσκωμα και τα υπερβολικά αέρια συγκαταλέγονται στις συχνές ανεπιθύμητες ενέργειες ορισμένων φαρμάκων. Αν υποψιάζεστε ότι κάποιο φάρμακο επηρεάζει το πεπτικό σας σύστημα, μιλήστε με τον γιατρό που σας το συνταγογράφησε. Στα φάρμακα που είναι γνωστό ότι μπορούν να προκαλέσουν πεπτικές ενοχλήσεις περιλαμβάνονται:
• Τα οπιοειδή παυσίπονα
• Τα αποσυμφορητικά
• Τα αντιχολινεργικά φάρμακα
• Τα αντιβιοτικά
• Τα αντιρετροϊκά φάρμακα
• Τα αντικαταθλιπτικά και τα φάρμακα για τη διαταραχή ελλειμματικής προσοχής και υπερκινητικότητας
• Τα φάρμακα για τη μείωση της αρτηριακής πίεσης
• Οι πολυβιταμίνες
Τοκετός
Ο τοκετός καταπονεί σημαντικά το σώμα. Από την αιμορραγία και την ακράτεια μέχρι τα προβλήματα με τις κενώσεις, είναι αναμενόμενο ότι ο οργανισμός θα χρειαστεί χρόνο για να επανέλθει. Αν έχετε περισσότερα αέρια από το συνηθισμένο μετά τον τοκετό, συνήθως δεν υπάρχει λόγος ανησυχίας. Το πρόβλημα αναμένεται να υποχωρήσει μέσα στους επόμενους μήνες. Αν, ωστόσο, σας ανησυχεί, συζητήστε το με τον γυναικολόγο σας.
Υπνική άπνοια
Σε ορισμένες περιπτώσεις, ακόμη και ο τρόπος με τον οποίο κοιμάστε μπορεί να συμβάλει στη συσσώρευση αερίων. «Τα άτομα με υπνική άπνοια αναπνέουν συχνά από το στόμα και καταπίνουν αέρα όταν ροχαλίζουν», σημείωσε η Lee. «Έτσι, ξυπνούν με πόνο στην κοιλιά εξαιτίας των αερίων, επειδή κατάπιναν αέρα όλη τη νύχτα». Αν υποψιάζεστε ότι έχετε υπνική άπνοια, θα πρέπει να μιλήσετε με τον γιατρό σας.
Καρκίνος του παχέος εντέρου
Αν και πρόκειται για σπάνιο ενδεχόμενο, τα υπερβολικά αέρια, όταν συνοδεύονται από άλλα συμπτώματα όπως ανεξήγητη απώλεια βάρους, αναιμία και αιμορραγία από το ορθό, μπορεί να αποτελούν ένδειξη όγκου στο παχύ έντερο.
Πώς να μειώσετε τα αέρια
Η Lee πρότεινε τις παρακάτω πρακτικές για να περιορίσετε τα υπερβολικά αέρια:
Ασκηθείτε
Όσο περισσότερο κινείστε, τόσο συχνότερα και πιο διακριτικά αποβάλλονται τα αέρια από το έντερο. Δώστε έμφαση στις ασκήσεις που ενδυναμώνουν τους κοιλιακούς μυς, καθώς μπορούν να βοηθήσουν στην κινητικότητα του πεπτικού συστήματος. Προσπαθήστε να ασκείστε για τουλάχιστον 30 λεπτά, 3 ή 4 ημέρες την εβδομάδα, και αποφύγετε να μένετε καθιστοί για πολλές ώρες.
Περιορίστε τα σταυρανθή λαχανικά
Το λάχανο, το κουνουπίδι, το μπρόκολο, τα λαχανάκια Βρυξελλών και τα σπαράγγια προκαλούν περισσότερα αέρια από άλλα λαχανικά. Είναι, όμως, ιδιαίτερα θρεπτικά, επομένως δεν χρειάζεται να τα αποκλείσετε εντελώς από τη διατροφή σας.
Αποφύγετε τα γαλακτοκομικά αν έχετε δυσανεξία στη λακτόζη
Αν καταναλώνετε γάλα, τυρί ή γιαούρτι, η Lee συνέστησε να παίρνετε προηγουμένως Lactaid®, ένα συμπλήρωμα του ενζύμου λακτάση που βοηθά στην πέψη της λακτόζης. Εναλλακτικά, μπορείτε να αφαιρέσετε εντελώς τα γαλακτοκομικά από τη διατροφή σας.
Αντιμετωπίστε τη δυσκοιλιότητα
Οτιδήποτε από 3 κενώσεις την ημέρα μέχρι μία κένωση κάθε δύο ημέρες θεωρείται φυσιολογικό. Οι τακτικές κενώσεις περιορίζουν τη συσσώρευση των βακτηρίων που παράγουν αέρια. Η επαρκής ενυδάτωση και η άσκηση μπορούν επίσης να βοηθήσουν το έντερο να λειτουργεί ομαλά.
Ελέγξτε τα φάρμακά σας
Αν πιστεύετε ότι χρειάζεται να αλλάξετε κάποιο φάρμακο, συζητήστε το με τον γιατρό σας.
Περιορίστε τα ανθρακούχα ποτά και τις τροφές που έχουν υποστεί ζύμωση
Τα συγκεκριμένα προϊόντα αυξάνουν τα αέρια και τροφοδοτούν τα βακτήρια του πεπτικού συστήματος. Το ίδιο μπορεί να συμβεί και με τα ποτά που περιέχουν σιρόπι καλαμποκιού με υψηλή περιεκτικότητα σε φρουκτόζη, επομένως περιορίστε τα όσο μπορείτε.
Οι παραπάνω συμβουλές μπορούν να σας βοηθήσουν να περιορίσετε τα αέρια και, ενδεχομένως, να αισθάνεστε λιγότερη αμηχανία όταν βρίσκεστε με άλλους.
Πότε πρέπει να επισκεφθείτε γιατρό
Είναι σημαντικό να ενημερώνετε τον γιατρό σας για οποιαδήποτε αλλαγή στην υγεία σας. «Συμβουλευτείτε τον γιατρό σας αν παρατηρήσετε κάποια αλλαγή στις κενώσεις σας, ιδιαίτερα αν εμφανίστηκε ξαφνικά ή αν αισθάνεστε ότι κάτι δεν πάει καλά», ανέφερε η Lee.
Αν, εκτός από τα υπερβολικά αέρια, έχετε και άλλα γαστρεντερικά συμπτώματα, θα πρέπει επίσης να ενημερώσετε τον γιατρό σας. Στα συμπτώματα που χρειάζονται προσοχή περιλαμβάνονται:
• Επίμονος πόνος στην κοιλιά
• Φούσκωμα
• Ναυτία
• Εμετός
• Συχνά επεισόδια διάρροιας ή δυσκοιλιότητας
• Συνεχές αίσθημα πίεσης στην κοιλιά
• Ξαφνική και ανεξήγητη απώλεια βάρους
• Αιμορραγία από το ορθό
• Αίσθημα ότι δεν ολοκληρώθηκε η κένωση μετά την επίσκεψη στην τουαλέτα
• Αναιμία
