Ερευνητική ομάδα από το Κέντρο Εμβολιολογίας του Πανεπιστημίου της Γενεύης και τα Πανεπιστημιακά Νοσοκομεία της Γενεύης, στην Ελβετία, διερεύνησε πρόσφατα γιατί ορισμένοι άνθρωποι εμφανίζουν πιο έντονες παρενέργειες μετά τον εποχικό εμβολιασμό, ενώ στις περισσότερες περιπτώσεις οι παρενέργειες είναι ήπιες ή δεν εμφανίζονται καθόλου.

Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι η εξήγηση μπορεί να κρύβεται σε μικρές διαφορές στη λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος κάθε ατόμου, οι οποίες επηρεάζουν τον τρόπο με τον οποίο το σώμα ανταποκρίνεται στο εμβόλιο.

Οι ερευνητές από το Πανεπιστήμιο της Γενεύης και τα Πανεπιστημιακά Νοσοκομεία της Γενεύης δημοσίευσαν τα ευρήματά τους στο Science Translational Medicine. Μέρος της χρηματοδότησης της μελέτης προήλθε από τη φαρμακευτική και βιοτεχνολογική εταιρεία Moderna.

Ο Arnaud Didierlaurent, αναπληρωτής καθηγητής στο Κέντρο Εμβολιολογίας του Πανεπιστημίου της Γενεύης και των Πανεπιστημιακών Νοσοκομείων της Γενεύης και κύριος συγγραφέας της μελέτης, εξήγησε σε δελτίο Τύπου:

«Αν και γνωρίζουμε ότι οι μεγαλύτεροι σε ηλικία άνθρωποι τείνουν να εμφανίζουν λιγότερες αντιδράσεις στον εμβολιασμό λόγω της εξασθένησης της λειτουργίας του ανοσοποιητικού συστήματος με την ηλικία και ότι η δόση του εμβολίου μπορεί να επηρεάσει τη σοβαρότητα των παρενεργειών, οι βιολογικοί μηχανισμοί που εξηγούν αυτές τις διαφορές στα συμπτώματα από άνθρωπο σε άνθρωπο παρέμεναν σε μεγάλο βαθμό άγνωστοι».

Η δραστηριότητα μιας πρωτεΐνης σηματοδότησης επηρεάζει την ανοσολογική απόκριση

Για τη μελέτη, η ερευνητική ομάδα συμπεριέλαβε 51 υγιείς ενήλικες με διάμεση ηλικία 43,5 ετών, οι οποίοι έλαβαν δύο δόσεις εμβολίου mRNA κατά του κορωνοϊού.

Οι ερευνητές παρακολούθησαν στενά τους συμμετέχοντες για μία εβδομάδα μετά από κάθε δόση, ώστε να καταγράψουν τυχόν παρενέργειες.

Όπως διαπίστωσαν, «ένα αντιικό αμυντικό σύστημα που σχετίζεται με την ιντερφερόνη πιθανότατα εξηγεί γιατί οι παρενέργειες διαφέρουν από άνθρωπο σε άνθρωπο», επισήμανε σε δελτίο Τύπου η Natacha Madelon, πρώτη συγγραφέας της μελέτης.

Όταν τα κύτταρα ανιχνεύουν έναν ιό, απελευθερώνουν ιντερφερόνη, έναν τύπο πρωτεΐνης σηματοδότησης, προκειμένου να ειδοποιήσουν τα υπόλοιπα κύτταρα να προετοιμαστούν για να αντιμετωπίσουν το παθογόνο. Ωστόσο, αυτή η ικανότητα απελευθέρωσης των συγκεκριμένων πρωτεϊνών δεν είναι ίδια σε όλους.

Και «όσο πιο ενεργή είναι η φυσική απόκριση ιντερφερόνης ενός ατόμου, ακόμη και πριν από τον εμβολιασμό, τόσο πιο έντονες είναι πιθανό να είναι και οι αντιδράσεις του στο εμβόλιο», υπογράμμισε η Madelon.

Όταν κάνετε ένα εμβόλιο, το σώμα σας ουσιαστικά μαθαίνει πώς να αναγνωρίζει και να αντιμετωπίζει το παθογόνο κατά του οποίου εμβολιάζεστε.

Κατά τη διαδικασία αυτή ενεργοποιείται το ανοσοποιητικό σύστημα, γεγονός που εξηγεί γιατί ορισμένοι άνθρωποι εμφανίζουν μετά τον εμβολιασμό συμπτώματα που μοιάζουν με εκείνα του κρυολογήματος ή της γρίπης.

Οι πιο έντονες αντιδράσεις στα εμβόλια μπορεί να προκαλέσουν πιο έντονες παρενέργειες

Για να κατανοήσουν καλύτερα γιατί οι ανοσολογικές αποκρίσεις διαφέρουν μετά τον εμβολιασμό, οι ερευνητές πραγματοποίησαν επιπλέον πειράματα σε ποντίκια.

Επιβεβαίωσαν ότι μετά την πρώτη δόση του εμβολίου τα ποντίκια ανέπτυξαν αντισώματα, δηλαδή πρωτεΐνες που βοηθούν στην καταπολέμηση των ασθενειών, ενώ τα Τ λεμφοκύτταρα, ένας τύπος λευκών αιμοσφαιρίων, εκπαιδεύτηκαν ώστε να αναγνωρίζουν αυτά τα αντιγόνα.

Μετά τη δεύτερη δόση του εμβολίου, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι αυτή η επίκτητη ανοσία μπορεί να ενισχύσει πολύ γρήγορα την απόκριση άλλων λευκών αιμοσφαιρίων, των μονοκυττάρων. Αυτό, με τη σειρά του, μπορεί να οδηγήσει σε πιο έντονη αντίδραση στο εμβόλιο.

Σχολιάζοντας τα ευρήματα της μελέτης, η Clare Thompson, γενική γιατρός στην Cadogan Clinic στο Λονδίνο, η οποία δεν συμμετείχε στην έρευνα, είπε στο Medical News Today ότι «η νέα αυτή μελέτη δείχνει ότι ορισμένοι άνθρωποι είναι από τη φύση τους πιο επιρρεπείς σε βραχυπρόθεσμες αντιδράσεις στα εμβόλια, επειδή το έμφυτο ανοσοποιητικό τους σύστημα εμφανίζει πιο έντονη απόκριση ιντερφερόνης».

«Τα γονίδια, το μικροβίωμα και προηγούμενες φλεγμονώδεις διεργασίες μπορεί να παίζουν ρόλο, αν και χρειάζεται περισσότερη έρευνα. Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι στις περισσότερες περιπτώσεις επρόκειτο για ήπιες και παροδικές αντιδράσεις και όχι για σοβαρές επιπλοκές», τόνισε η ίδια.

Μπορείτε να κάνετε κάτι για να προλάβετε ή να περιορίσετε τις παρενέργειες;

«Αυτή τη στιγμή δεν υπάρχει τρόπος να προβλέψουμε ή να αποτρέψουμε αυτές τις ανοσολογικές αποκρίσεις. Οι περισσότερες παρενέργειες των εμβολίων υποχωρούν μέσα σε λίγες ημέρες, επομένως η ξεκούραση, η επαρκής ενυδάτωση και απλά μέτρα, όπως η λήψη παρακεταμόλης [ακεταμινοφαίνης], όταν ενδείκνυται, μπορούν να βοηθήσουν στην αντιμετώπιση των συμπτωμάτων», επισήμανε η Thompson.

«Η μελέτη δείχνει επίσης ότι το να εμφανίζετε πιο έντονες παρενέργειες δεν σημαίνει ότι το εμβόλιο λειτουργεί καλύτερα, ενώ το να έχετε ήπια ή καθόλου αντίδραση δεν σημαίνει ότι είναι λιγότερο αποτελεσματικό», πρόσθεσε η γιατρός.

Υπάρχει κάποιος που θα πρέπει να αποφεύγει εντελώς τα εμβόλια κατά τoυ κορωνοϊού και της γρίπης λόγω του κινδύνου παρενεργειών;

«Η μελέτη δεν εντοπίζει κάποια ομάδα που θα πρέπει να αποφεύγει τον εμβολιασμό. Τα ευρήματά της αφορούν κυρίως προσωρινά συμπτώματα μετά από εμβολιασμό με mRNA εμβόλιο κατά του κορωνοϊού, ενώ οι ερευνητές εξακολουθούν να εξετάζουν αν οι ίδιοι μηχανισμοί ισχύουν και για άλλα εμβόλια, μεταξύ αυτών και τα εμβόλια κατά της γρίπης», επισήμανε η Thompson.

Η Thompson συμβούλεψε ότι, προς το παρόν, ιατρική συμβουλή πριν από τον εποχικό εμβολιασμό χρειάζεται να ζητήσουν όσοι ανησυχούν ότι μπορεί να εμφανίσουν σοβαρή αλλεργική αντίδραση σε κάποιο συστατικό του εμβολίου.