Αν περνάτε χρόνο στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, είναι πιθανό να έχετε συναντήσει αναρτήσεις από ιδιοκτήτες και εργαζομένους σε κέντρα αισθητικής και ευεξίας, οι οποίοι παρουσιάζουν τις ενέσεις βιταμίνης Β12 ως έναν αποτελεσματικό τρόπο τόνωσης του οργανισμού. Όπως υποστηρίζουν, όταν αισθάνονται κουρασμένοι ή έχουν μπροστά τους μια ιδιαίτερα απαιτητική εβδομάδα, μια γρήγορη ένεση τους βοηθά να ανταπεξέλθουν. Μάλιστα, ορισμένα κέντρα αναφέρουν ότι πολλοί άνθρωποι αισθάνονται αύξηση της ενέργειάς τους μέσα σε μία ή δύο ημέρες και προτείνουν επαναλαμβανόμενες ενέσεις κάθε λίγες εβδομάδες.
Η βιταμίνη Β12 είναι απαραίτητη για την υγεία μας και η ανεπαρκής πρόσληψή της μπορεί να προκαλέσει έντονη κόπωση και άλλα προβλήματα. Ωστόσο, οι περισσότεροι άνθρωποι διαθέτουν ήδη επαρκή αποθέματα της συγκεκριμένης βιταμίνης, επομένως η επιπλέον λήψη της δεν είναι πιθανό να τους προσφέρει περισσότερη ενέργεια.
Ας δούμε τι ακριβώς προσφέρει η βιταμίνη Β12, ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο να παρουσιάσουν έλλειψη και πότε είναι απαραίτητος ο έλεγχος των επιπέδων της.
Τι είναι η βιταμίνη Β12;
Η βιταμίνη Β12 βρίσκεται φυσικά σε τρόφιμα ζωικής προέλευσης, όπως το κρέας, τα ψάρια, τα αυγά και τα γαλακτοκομικά προϊόντα. Παράλληλα, προστίθεται σε ορισμένα δημητριακά πρωινού και διατροφικές μαγιές.
Συμβάλλει στην παραγωγή των ερυθρών αιμοσφαιρίων και του DNA, ενώ είναι απαραίτητη για τη σωστή λειτουργία του νευρικού συστήματος. Παίζει επίσης σημαντικό ρόλο στη μετατροπή της τροφής σε ενέργεια, γεγονός που εξηγεί τη φήμη της ως βιταμίνης που ενισχύει την ενεργητικότητα.
Όταν ο οργανισμός δεν λαμβάνει επαρκείς ποσότητες Β12, μπορεί να εμφανιστούν αναιμία, προβλήματα μνήμης, κατάθλιψη και έντονη κούραση, εξηγεί η Andrea Dean, αιματολόγος στο Ιατρικό Κέντρο του Πανεπιστημίου Loyola στο Σικάγο. Σε περιπτώσεις σοβαρής ανεπάρκειας, ενδέχεται επίσης να παρουσιαστούν μουδιάσματα και μυρμηγκιάσματα στα χέρια και τα πόδια.
Γιατί μπορεί να έχετε χαμηλά επίπεδα βιταμίνης Β12;
Η κατανάλωση τροφίμων πλούσιων σε βιταμίνη Β12 δεν εγγυάται απαραίτητα ότι ο οργανισμός σας θα διατηρεί επαρκή επίπεδα. Για να απορροφηθεί σωστά η συγκεκριμένη βιταμίνη, το στομάχι πρέπει να παράγει επαρκή ποσότητα γαστρικού οξέος, καθώς και μια πρωτεΐνη που ονομάζεται ενδογενής παράγοντας (intrinsic factor).
Όταν κάποιος εμφανίζει έλλειψη Β12 παρά το γεγονός ότι ακολουθεί μια ισορροπημένη διατροφή, η αιτία συχνά σχετίζεται με κάποια πάθηση που περιορίζει την παραγωγή γαστρικού οξέος, όπως η γαστρίτιδα, ή με την κακοήθη αναιμία. Πρόκειται για ένα αυτοάνοσο νόσημα κατά το οποίο το στομάχι σταματά να παράγει τον ενδογενή παράγοντα, με αποτέλεσμα να δυσκολεύεται η απορρόφηση της βιταμίνης.
Περίπου το 4% των ενηλίκων στις ΗΠΑ παρουσιάζει χαμηλά επίπεδα Β12, ενώ η ανεπάρκεια είναι συχνότερη σε άτομα ηλικίας 60 ετών και άνω.
Άλλοι παράγοντες που αυξάνουν τον κίνδυνο είναι:
- Η απώλεια βάρους ή οι χειρουργικές επεμβάσεις στο στομάχι.
- Οι παθήσεις του πεπτικού συστήματος, όπως η κοιλιοκάκη και η νόσος του Crohn.
- Η υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ.
- Η μακροχρόνια λήψη του αντιδιαβητικού φαρμάκου μετφορμίνη.
- Η παρατεταμένη χρήση φαρμάκων που μειώνουν την παραγωγή γαστρικού οξέος.
Επιπλέον, όσοι ακολουθούν αυστηρά χορτοφαγική διατροφή (vegan), αλλά και ορισμένοι χορτοφάγοι, ενδέχεται να εμφανίσουν ανεπάρκεια, εάν δεν καταναλώνουν εμπλουτισμένα τρόφιμα ή δεν λαμβάνουν κάποιο συμπλήρωμα βιταμίνης Β12.
Μπορεί η λήψη βιταμίνης Β12 να αυξήσει τα επίπεδα ενέργειάς σας;
Για όσους αισθάνονται κούραση ή παρουσιάζουν μειωμένη πνευματική διαύγεια εξαιτίας χαμηλών επιπέδων Β12, η αντιμετώπιση της ανεπάρκειας μπορεί να συμβάλει στην αποκατάσταση της ενέργειας και της ευεξίας τους.
Ωστόσο, εάν τα επίπεδα της βιταμίνης στον οργανισμό σας είναι ήδη επαρκή, η επιπλέον πρόσληψή της δεν πρόκειται να σας κάνει να αισθάνεστε λιγότερο κουρασμένοι ούτε να βελτιώσει τις αθλητικές σας επιδόσεις.
Ορισμένοι άνθρωποι που αναφέρουν ότι αισθάνονται περισσότερη ενέργεια μετά από μια ένεση Β12 ενδέχεται να βιώνουν το φαινόμενο placebo, δηλαδή μια θετική επίδραση που σχετίζεται με την προσδοκία ότι η θεραπεία θα τους βοηθήσει.
Υπάρχει, βέβαια, και η οικονομική διάσταση του ζητήματος. Σύμφωνα με το δημοσίευμα, οι ενέσεις κοστίζουν στα κέντρα αισθητικής στις ΗΠΑ λιγότερο από 1 δολάριο η καθεμία, ενώ προσφέρονται στους καταναλωτές έναντι 25 έως 75 δολαρίων. Τα κέρδη μπορούν να αυξηθούν σημαντικά όταν οι πελάτες προχωρούν σε εβδομαδιαίες ενέσεις.
Η βιταμίνη Β12 θεωρείται γενικά ασφαλής, ακόμη και σε υψηλές δόσεις, καθώς ο οργανισμός αποβάλλει την ποσότητα που δεν χρειάζεται. Ωστόσο, όταν τα επίπεδά της είναι φυσιολογικά, οι ενέσεις δύσκολα δικαιολογούν το κόστος τους.
Πότε πρέπει να ελέγξετε τα επίπεδα της βιταμίνης Β12;
Η κόπωση μπορεί να οφείλεται σε πολλές διαφορετικές αιτίες, όπως η ανεπαρκής ποιότητα ύπνου, τα χαμηλά επίπεδα θυρεοειδικών ορμονών ή η έλλειψη σιδήρου. Δεν ευθύνεται πάντα η βιταμίνη Β12...Επομένως, εάν αισθάνεστε κουρασμένοι τις περισσότερες ημέρες, είναι σημαντικό να απευθυνθείτε σε έναν γιατρό, ο οποίος θα διερευνήσει την πιθανή αιτία των συμπτωμάτων σας.
Ο έλεγχος των επιπέδων Β12 πραγματοποιείται με μια απλή εξέταση αίματος. Τα περισσότερα εργαστήρια θεωρούν χαμηλές τις τιμές κάτω από 200 ή 250 pg/mL.
Εάν οι τιμές σας βρίσκονται στα κατώτερα όρια και παρουσιάζετε σχετικά συμπτώματα, ο γιατρός μπορεί να ζητήσει δύο επιπλέον εξετάσεις αίματος, τον προσδιορισμό του μεθυλομαλονικού οξέος (MMA) και της ομοκυστεΐνης. Οι συγκεκριμένοι δείκτες συμβάλλουν στην επιβεβαίωση ή τον αποκλεισμό της ανεπάρκειας Β12.
Πώς αντιμετωπίζεται η έλλειψη βιταμίνης Β12;
Η ανεπάρκεια βιταμίνης Β12 μπορεί να αντιμετωπιστεί είτε με τη λήψη συμπληρωμάτων από το στόμα είτε με ενέσεις. Οι ενέσεις χορηγούν τη βιταμίνη απευθείας στον μυ ή κάτω από το δέρμα, παρακάμπτοντας έτσι εντελώς το πεπτικό σύστημα. Για τον λόγο αυτό, αποτελούν την προτιμώμενη επιλογή σε περιπτώσεις σοβαρής ανεπάρκειας, εμφάνισης νευρολογικών συμπτωμάτων ή παθήσεων όπως η κακοήθης αναιμία, οι οποίες εμποδίζουν την απορρόφηση της βιταμίνης.
Για πολλούς άλλους ανθρώπους, ωστόσο, τα συμπληρώματα από το στόμα είναι εξίσου αποτελεσματικά. Μάλιστα, η λήψη υψηλών δόσεων βιταμίνης Β12 από το στόμα μπορεί να αυξήσει τα επίπεδά της στο αίμα σε παρόμοιο βαθμό με τις ενέσεις, ενώ αποτελεί και οικονομικότερη επιλογή.
Αυτός όμως που έχει τον τελικό λόγο είναι ο γιατρός σας. Εσείς απλά δείξτε τεράστια προσοχή στα όποια κέντρα ευεξίας και δώστε βάρος στον παθολόγο και τον αιματολόγο σας.
