Αν αναζητάτε ένα συμπλήρωμα διατροφής, το οποίο να «τα κάνει όλα», η ρίζα μάκα (maca) μπορεί να φαντάζει ως η ιδανική λύση. Άλλωστε, στις συσκευασίες αναφέρεται ότι μπορεί να προσφέρει τα πάντα: από την εξισορρόπηση των ορμονών μέχρι τη βελτίωση των επιπέδων ενέργειας, όπως αναφέρει η Cleveland Clinic.
Ωστόσο, τα επιστημονικά δεδομένα που στηρίζουν αυτούς τους ισχυρισμούς δεν είναι ιδιαίτερα ισχυρά. Γι’ αυτόν τον λόγο, οι επαγγελματίες υγείας αντιμετωπίζουν τη ρίζα μάκα με μια δόση επιφύλαξης. «Θα χαρακτήριζα τη ρίζα μάκα ως πολλά υποσχόμενη, αλλά δεν διαθέτουμε ακόμη επαρκή ερευνητικά στοιχεία για να πούμε ότι μπορεί να θεραπεύσει συγκεκριμένες παθήσεις», λέει στην ιστοσελίδα της Cleveland Clinic, ο Jacob Hill ειδικός στη φυσιοπαθητική ιατρική. Ο Δρ. Hill μοιράζεται τις απόψεις του σχετικά με αυτό το δημοφιλές συμπλήρωμα.
Τι είναι η μάκα
Η μάκα είναι ένα ριζώδες λαχανικό που προέρχεται από το Περού. Όπως το λάχανο, το kale, και το γογγύλι, ανήκει στην οικογένεια των σταυρανθών. «Η ρίζα μάκα χρησιμοποιείται εδώ και αιώνες ως θεραπευτική τροφή, η οποία συχνά προετοιμάζεται με τον κατάλληλο τρόπο», εξηγεί ο Δρ. Hill. «Ωστόσο, στις Ηνωμένες Πολιτείες και σε άλλα μέρη του κόσμου, συναντάται συχνότερα σε μορφή σκόνης ή σε κάψουλες», προσθέτει.
Πιθανά οφέλη της ρίζας μάκα για την υγεία
Οι συσκευασίες συμπληρωμάτων με ρίζα μάκα συνοδεύονται από σημαντικούς ισχυρισμούς. Ίσως έχετε ακούσει ότι η ρίζα μάκα μπορεί να:
- Ενισχύσει τη γονιμότητα, συμπεριλαμβανομένης της βελτίωσης της παραγωγής σπέρματος
- Αυξήσει τη λίμπιντο
- Εξισορροπήσει τις ορμόνες
- Αντιμετωπίσει τα συμπτώματα της εμμηνόπαυσης και της περιεμμηνόπαυσης
- Βελτιώσει την αντοχή και την αθλητική απόδοση
Ωστόσο, υπάρχει μια λεπτομέρεια: Οι περισσότεροι από αυτούς τους ισχυρισμούς —καθώς και άλλοι— δεν έχουν ακόμη επιβεβαιωθεί από μελέτες σε ανθρώπους.
«Υπάρχουν ενδιαφέροντα στοιχεία από εργαστηριακές μελέτες, αλλά δεν μπορούμε να υποστηρίξουμε με βεβαιότητα ότι τα αποτελέσματα αυτά μεταφράζονται σε οφέλη για τον άνθρωπο», λέει ο Δρ. Hill. Μάλιστα, μια βιβλιογραφική ανασκόπηση του 2024 εντόπισε 57 προκλινικές μελέτες (όχι σε ανθρώπους) για τη ρίζα μάκα και μόλις 22 μελέτες σε ανθρώπους. Αν και ορισμένες από τις μελέτες σε ανθρώπους φαίνονται ελπιδοφόρες, πολλές από αυτές είχαν περιορισμένο αριθμό συμμετεχόντων. Επιπλέον, οι μελέτες διέφεραν ως προς τον σχεδιασμό και την επιστημονική τους αυστηρότητα, καθώς και ως προς τις δοσολογίες, τη διάρκεια της παρέμβασης και τον τύπο της μάκα που χρησιμοποιήθηκε. Απαιτείται περαιτέρω έρευνα για να κατανοήσουμε αν και πώς η μάκα μπορεί να βοηθήσει σε συγκεκριμένα προβλήματα υγείας.
Πόση ποσότητα ρίζας μάκα πρέπει να λαμβάνετε;
Δεδομένου ότι η κλινική έρευνα για τη ρίζα μάκα είναι περιορισμένη, δεν υπάρχει συγκεκριμένη σύσταση σχετικά με το ποια ποσότητα θεωρείται ασφαλής ή ποια δόση απαιτείται για την επίτευξη κάποιου οφέλους για την υγεία.
Στις έρευνες που έχουν διεξαχθεί σε ανθρώπους, χρησιμοποιούνται συνήθως ποσότητες που κυμαίνονται από 500 χιλιοστόγραμμα έως 3 γραμμάρια ημερησίως, όταν πρόκειται για κάψουλες. Στην περίπτωση της σκόνης, η ποσότητα αυτή αντιστοιχεί σε περίπου 1,5 κουταλάκι του γλυκού την ημέρα.
«Ορισμένες μελέτες έχουν δείξει ότι η μάκα ενδέχεται να προκάλεσε ήπιες γαστρεντερικές διαταραχές, πονοκέφαλο ή/και ευερεθιστότητα, ωστόσο οι περισσότερες μελέτες που χρησιμοποίησαν αυτές τις δόσεις αναφέρουν ότι το σκεύασμα είναι καλά ανεκτό», επισημαίνει ο Δρ. Hill.
«Είναι φρόνιμο να διατηρείτε μια επιφυλακτική στάση, καθώς απαιτείται περαιτέρω έρευνα και υπάρχουν ακόμη πολλά άγνωστα στοιχεία. Αν ενδιαφέρεστε να εντάξετε τη μάκα στο διατροφικό σας πρόγραμμα, το καλύτερο είναι να συμβουλευτείτε το γιατρό σας», καταλήγει.
