Το πρήξιμο στην κοιλιά είναι ένα συχνό πεπτικό πρόβλημα που μπορεί να προκαλέσει έντονη δυσφορία και να επηρεάσει την καθημερινότητα. Συχνά συνοδεύεται από αίσθημα πληρότητας, αυξημένα αέρια και ρεψίματα, ενώ οι αιτίες του δεν είναι πάντα εύκολο να εντοπιστούν. Σύμφωνα με έρευνες, σχεδόν το 18% του παγκόσμιου πληθυσμού αντιμετωπίζει φούσκωμα, με τις γυναίκες να έχουν περίπου διπλάσιες πιθανότητες να εμφανίσουν το συγκεκριμένο σύμπτωμα σε σχέση με τους άνδρες. Παράλληλα, η συχνότητά του φαίνεται να μειώνεται με την ηλικία.

Αν και το πρήξιμο μπορεί να οφείλεται σε διάφορες παθήσεις ή διαταραχές του πεπτικού συστήματος, ορισμένες φορές η αιτία βρίσκεται σε καθημερινές διατροφικές συνήθειες που δεν θεωρούνται απαραίτητα επιβαρυντικές. Μάλιστα, σύμφωνα με γαστρεντερολόγο, υπάρχει ένα συγκεκριμένο προϊόν που καταναλώνεται ευρέως και μπορεί να ευθύνεται για το επίμονο πρήξιμο. Γι' αυτό και μία από τις πρώτες ερωτήσεις που κάνει στους ασθενείς του αφορά την κατανάλωσή του.

«Το πρήξιμο είναι ένα δύσκολο πρόβλημα, επειδή μπορεί να οφείλεται σε πολλούς διαφορετικούς παράγοντες», εξήγησε στο Parade ο Andrew H. Moore, επικεφαλής του γαστρεντερολογικού τμήματος στο Swedish Hospital. «Συνήθως δεν υπάρχει μία απλή αιτία ούτε μία απλή λύση. Το πρήξιμο μπορεί να οφείλεται σε πολλούς λόγους, όπως η δυσανεξία σε ορισμένα τρόφιμα, οι αλλαγές στην κινητικότητα του εντέρου, το σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου, η υπερβολική συγκέντρωση αερίων στο έντερο και πολλά άλλα».

Επειδή ο εντοπισμός της αιτίας δεν είναι εύκολη υπόθεση, ο γιατρός προετοιμάζει τους ασθενείς του για το ενδεχόμενο να χρειαστεί να δοκιμάσουν διαφορετικές λύσεις μέχρι να βρουν τι τους βοηθά.

«Πολλές από τις αιτίες του φουσκώματος μπορούν να αντιμετωπιστούν με αλλαγές στις καθημερινές συνήθειες ή με την κατάλληλη θεραπεία», ανέφερε ο ίδιος. «Η αντιμετώπιση της αιτίας, για παράδειγμα με αλλαγές στη διατροφή ή με τη θεραπεία της δυσκοιλιότητας, μπορεί πολύ συχνά να βελτιώσει τα συμπτώματα».

Η πρώτη ερώτηση που κάνει ο γαστρεντερολόγος σε όσους έχουν συνεχώς πρησμένη κοιλιά

Ο Moore θέλει να γνωρίζει περισσότερα για τη διατροφή των ασθενών του, αλλά δεν περιορίζεται μόνο στο τι τρώνε και τι πίνουν. Μία από τις ερωτήσεις που κάνει συστηματικά σε όσους παραπονιούνται για συνεχές φούσκωμα είναι αν μασούν τσίχλες χωρίς ζάχαρη. Μπορεί να ακούγεται παράξενο, αλλά, όπως εξήγησε, οι τσίχλες χωρίς ζάχαρη περιέχουν συστατικά, όπως οι αλκοόλες σακχάρων, που μπορούν να προκαλέσουν πρήξιμο.

Μάλιστα, ο γαστρεντερολόγος δεν ρωτά εξαρχής πόσο συχνά ή πόσες τσίχλες μασά κάποιος, επειδή η ποσότητα που μπορεί να προκαλέσει πρόβλημα διαφέρει από άνθρωπο σε άνθρωπο.

«Κάποιος που έχει σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου μπορεί να εμφανίσει συμπτώματα ακόμη και με μικρές ποσότητες τσίχλας χωρίς ζάχαρη», τόνισε ο γιατρός. «Ακόμη και 5 γρ. από ορισμένες αλκοόλες σακχάρων μπορεί να αρκούν για να προκαλέσουν πεπτικές ενοχλήσεις σε κάποιους ανθρώπους. Η ποσότητα αυτή αντιστοιχεί σε περίπου 3 με 4 τσίχλες την ημέρα. Άλλοι, όμως, μπορούν να καταναλώνουν πολύ μεγαλύτερες ποσότητες χωρίς να εμφανίζουν κανένα πρόβλημα».

Μπορούν οι τσίχλες χωρίς ζάχαρη να προκαλέσουν πρήξιμο;

Σύμφωνα με τον γαστρεντερολόγο, οι τσίχλες χωρίς ζάχαρη μπορούν πράγματι να προκαλέσουν πρήξιμο σε ορισμένους ανθρώπους. Αυτό οφείλεται εν μέρει στις αλκοόλες σακχάρων που ενδέχεται να περιέχουν, όπως η σορβιτόλη, η ξυλιτόλη και η μαννιτόλη.

«Οι αλκοόλες σακχάρων χρησιμοποιούνται συχνά στις τσίχλες χωρίς ζάχαρη για να τους δώσουν γλυκιά γεύση», επισήμανε ο ίδιος. «Οι ουσίες αυτές, που είναι επίσης γνωστές ως πολυόλες, δεν απορροφώνται πλήρως από το έντερο κατά την πέψη».

Όταν φτάνουν στο παχύ έντερο, τα βακτήρια αρχίζουν να τις διασπούν μέσω της ζύμωσης. Η διαδικασία αυτή μπορεί να οδηγήσει στην παραγωγή περισσότερων αερίων, προκαλώντας φούσκωμα και κράμπες στην κοιλιά. Επιπλέον, επειδή οι αλκοόλες σακχάρων δεν διασπώνται πλήρως, μπορούν να τραβήξουν νερό μέσα στο έντερο και να προκαλέσουν ωσμωτική διάρροια. Το καλό είναι ότι αυτού του είδους η διάρροια είναι προσωρινή και σταματά όταν απομακρυνθεί ο παράγοντας που την προκαλεί, όπως για παράδειγμα η τσίχλα χωρίς ζάχαρη.

Υπάρχει, πάντως, και ένας ακόμη λόγος για τον οποίο η τσίχλα μπορεί να σας προκαλέσει πρήξιμο. Πιθανότατα γνωρίζετε ότι δεν πρέπει να την καταπίνετε. Ωστόσο, ακόμη και όταν απλώς μασάτε τσίχλα, είτε με ζάχαρη είτε χωρίς, μπορεί να καταπίνετε περισσότερο αέρα.

«Όταν μασάμε τσίχλα, αυξάνεται η παραγωγή σάλιου», υπογράμμισε ο γαστρεντερολόγος. «Με τις συνεχείς κινήσεις της μάσησης, μπορεί να παγιδευτεί αέρας στο σάλιο, ο οποίος στη συνέχεια περνά από τον οισοφάγο στο στομάχι, όπου και συγκεντρώνεται».

Σύμφωνα με τον ίδιο, εάν ο αέρας αυτός δεν αποβληθεί με το ρέψιμο, προχωρά προς το έντερο. Εκεί προστίθεται στα αέρια που ήδη παράγονται από τη ζύμωση των αλκοολών σακχάρων που περιέχει η τσίχλα.

Μια παλαιότερη, μικρή μελέτη του 2015, στην οποία συμμετείχαν 16 άτομα, διαπίστωσε ότι το μάσημα τσίχλας μπορεί να αυξήσει την ποσότητα αέρα που καταπίνουμε και τη συχνότητα των ρεψιμάτων σε άτομα που ήδη ρεύονται συχνά, όχι όμως σε όσους δεν έχουν αυτή τη συνήθεια.

Τι συμβαίνει, ωστόσο, εάν μασάτε πολλές τσίχλες χωρίς ζάχαρη για μεγάλο χρονικό διάστημα;

«Δεν υπάρχουν επιστημονικά στοιχεία που να δείχνουν ότι η υπερβολική κατανάλωση τσίχλας χωρίς ζάχαρη μπορεί να προκαλέσει σοβαρή ή μη αναστρέψιμη βλάβη στο έντερο», είπε ο Moore.

Παρ' όλα αυτά, ο γαστρεντερολόγος σημείωσε ότι έχουν καταγραφεί ορισμένες περιπτώσεις ανθρώπων που κατανάλωναν πολύ μεγάλες ποσότητες τσίχλας με σορβιτόλη, δηλαδή 16 ή περισσότερες την ημέρα, και εμφάνισαν διάρροια, μειωμένη απορρόφηση θρεπτικών συστατικών και απώλεια βάρους.

«Εντούτοις, αυτό είναι εξαιρετικά σπάνιο. Συνήθως, οι τσίχλες χωρίς ζάχαρη προκαλούν μόνο συμπτώματα που μοιάζουν με εκείνα του συνδρόμου ευερέθιστου εντέρου, όπως αέρια, φούσκωμα και διάρροια, χωρίς να επηρεάζουν την απορρόφηση των θρεπτικών συστατικών», τόνισε ο ίδιος.

Τι να κάνετε αν οι τσίχλες χωρίς ζάχαρη σας προκαλούν πρήξιμο

Εάν υποψιάζεστε ότι οι τσίχλες χωρίς ζάχαρη ευθύνονται για το συνεχές πρήξιμο που αντιμετωπίζετε, ο Moore προτείνει ορισμένες απλές κινήσεις για να διαπιστώσετε αν πράγματι ισχύει κάτι τέτοιο και να περιορίσετε τις ενοχλήσεις.

• Δοκιμάστε να σταματήσετε τις τσίχλες χωρίς ζάχαρη για δύο εβδομάδες. Αποφύγετέ τις εντελώς για αυτό το διάστημα και παρατηρήστε εάν το φούσκωμα υποχωρεί.
• Μειώστε την ποσότητα. Εάν διαπιστώσετε ότι το πρήξιμο βελτιώθηκε όταν σταματήσατε τις τσίχλες χωρίς ζάχαρη, τότε, σύμφωνα με τον γαστρεντερολόγο, πιθανότατα έχετε βρει την αιτία του προβλήματος. «Εάν αποφασίσετε να αρχίσετε ξανά να μασάτε τσίχλες χωρίς ζάχαρη, δοκιμάστε να μειώσετε την ποσότητα για να δείτε εάν αυτό βοηθά με το φούσκωμα», ανέφερε ο Moore. «Εάν μασούσατε 4 με 5 τσίχλες την ημέρα, δοκιμάστε να περιοριστείτε σε 1 με 2».
• Ελέγχετε τις ετικέτες και τα συστατικά. «Δοκιμάστε να επιλέξετε μια διαφορετική τσίχλα χωρίς ζάχαρη, που περιέχει άλλο γλυκαντικό, καθώς μπορεί να έχετε μεγαλύτερη ευαισθησία σε κάποιο συγκεκριμένο γλυκαντικό σε σύγκριση με άλλα», κατέληξε ο γιατρός.