Τα άτομα με διαταραχή ελλειμματικής προσοχής και υπερκινητικότητας (ΔΕΠΥ) έχουν σημαντικά αυξημένες πιθανότητες να εμφανίσουν διάφορα γαστρεντερικά συμπτώματα, σύμφωνα με νέα συστηματική ανασκόπηση που βασίστηκε σε δεδομένα από περισσότερους από 1,9 εκατομμύρια ανθρώπους.
Τα ευρήματα δείχνουν ότι η ΔΕΠΥ συνδέεται με συχνότερη εμφάνιση λειτουργικών γαστρεντερικών συμπτωμάτων. Πρόκειται για ενοχλήσεις που σχετίζονται με τον τρόπο λειτουργίας του πεπτικού συστήματος, χωρίς να οφείλονται απαραίτητα σε κάποια οργανική βλάβη ή πάθηση που μπορεί να εντοπιστεί στις εξετάσεις.
Οι ερευνητές εξέτασαν περισσότερες από 9.000 επιστημονικές δημοσιεύσεις και συμπεριέλαβαν στην ανασκόπηση 23 μελέτες. Όπως διαπίστωσαν, η ΔΕΠΥ συνδεόταν με αυξημένη πιθανότητα εμφάνισης όλων των γαστρεντερικών συμπτωμάτων που μελετήθηκαν, όπως το σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου, η δυσκοιλιότητα, ο πόνος στην κοιλιά, η διάρροια, η δυσπεψία και η εγκόπριση.
«Σχεδόν κάθε γαστρεντερικό σύμπτωμα που εξετάσαμε φάνηκε να συνδέεται με τη ΔΕΠΥ», εξήγησε η Σάρα Μπλέικ, φοιτήτρια Ιατρικής στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου του Warwick και μία από τους επικεφαλής συγγραφείς της μελέτης. «Αυτά τα συμπτώματα μπορούν να επηρεάσουν ουσιαστικά την καθημερινή ζωή, αλλά είναι εύκολο να περάσουν απαρατήρητα όταν η προσοχή επικεντρώνεται στην ίδια τη ΔΕΠΥ».
Συνολικά, τα άτομα με ΔΕΠΥ είχαν κατά 48% μεγαλύτερη πιθανότητα να εμφανίσουν γαστρεντερικά συμπτώματα. Η σχέση ήταν ιδιαίτερα ισχυρή στην περίπτωση της δυσκοιλιότητας, για την οποία η πιθανότητα ήταν σχεδόν διπλάσια. Ακόμη μεγαλύτερη ήταν η διαφορά στην εγκόπριση, δηλαδή στην ακούσια απώλεια κοπράνων, καθώς η πιθανότητα εμφάνισής της ήταν υπερτετραπλάσια.
Πού μπορεί να οφείλεται αυτή η σχέση
Οι ερευνητές αναφέρουν αρκετές πιθανές εξηγήσεις, διευκρινίζουν όμως ότι η μελέτη δεν αποδεικνύει πως η ΔΕΠΥ προκαλεί προβλήματα στο γαστρεντερικό σύστημα.
Μία πιθανή εξήγηση αφορά τη συμπεριφορά. Η δυσκολία στη διαχείριση των συναισθημάτων και η μεγαλύτερη ευαισθησία στο στρες, που συχνά παρατηρούνται στα άτομα με ΔΕΠΥ, ενδέχεται να αυξάνουν την ευαισθησία του εντέρου και να συμβάλλουν στην εμφάνιση λειτουργικού κοιλιακού πόνου. Παράλληλα, τα ακανόνιστα γεύματα, η παράλειψη γευμάτων και τα επεισόδια υπερφαγίας μπορεί να επηρεάζουν συμπτώματα όπως η δυσπεψία, το φούσκωμα, η δυσκοιλιότητα και ο πόνος στην κοιλιά.
Ρόλο μπορεί να παίζουν και οι αισθητηριακές ευαισθησίες που σχετίζονται με το φαγητό. Τα άτομα με ΔΕΠΥ ενδέχεται να είναι περισσότερο ευαίσθητα σε ορισμένες υφές ή μυρωδιές τροφίμων, με αποτέλεσμα να περιορίζουν τις διατροφικές επιλογές τους. Μια τέτοια διατροφή μπορεί να περιέχει λιγότερες φυτικές ίνες και, κατά συνέπεια, να επηρεάζει τη λειτουργία του εντέρου.
Οι ερευνητές εξετάζουν επίσης τον πιθανό ρόλο της ενδοδεκτικότητας, δηλαδή της ικανότητας να αντιλαμβάνεστε τα σήματα που προέρχονται από το εσωτερικό του σώματός σας. Εάν, για παράδειγμα, ένα άτομο δεν αντιλαμβάνεται έγκαιρα την ανάγκη για κένωση, αυτό θα μπορούσε να συμβάλει στην εμφάνιση δυσκοιλιότητας ή εγκόπρισης.
Ένας ακόμη παράγοντας μπορεί να είναι η φαρμακευτική αγωγή. Τα διεγερτικά φάρμακα, όπως η μεθυλφαινιδάτη, είναι γνωστό ότι μπορεί να προκαλέσουν ανεπιθύμητες ενέργειες όπως μειωμένη όρεξη, πόνο στην κοιλιά, ναυτία και δυσκοιλιότητα. Οι διαταραχές του ύπνου, οι οποίες είναι συχνές στα άτομα με ΔΕΠΥ, μπορεί παράλληλα να επηρεάζουν την κινητικότητα και την ευαισθησία του πεπτικού συστήματος.
Η σύνδεση μεταξύ εντέρου και εγκεφάλου
Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι το μικροβίωμα του εντέρου θα μπορούσε να αποτελεί έναν ακόμη βιολογικό μηχανισμό πίσω από αυτή τη σχέση.
Προηγούμενες μελέτες έχουν εντοπίσει διαφορές στη σύνθεση του μικροβιώματος του εντέρου μεταξύ ενηλίκων με ΔΕΠΥ και ενηλίκων χωρίς τη διαταραχή. Άλλες έρευνες έχουν συνδέσει τις αλλαγές στο εντερικό μικροβίωμα με την εμφάνιση γαστρεντερικών συμπτωμάτων.
Μία από τις πιθανές εξηγήσεις είναι ότι αυτές οι διαφορές επηρεάζουν τη φλεγμονή και την επικοινωνία μεταξύ εντέρου και εγκεφάλου. Δεν αποκλείεται, μάλιστα, να εμπλέκονται γενετικοί παράγοντες.
«Δεν μπορούμε ακόμη να πούμε ότι η ΔΕΠΥ προκαλεί αυτά τα γαστρεντερικά προβλήματα ούτε γνωρίζουμε τι ακριβώς βρίσκεται πίσω από αυτή τη σχέση. Ωστόσο, το μοτίβο είναι αρκετά έντονο ώστε να αξίζει την προσοχή μας», ανέφερε ο Σαράν Σαντικουμάρ, αναπληρωτής καθηγητής Κλινικής Ιατρικής στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου του Warwick.
«Οι επαγγελματίες υγείας που παρακολουθούν άτομα με ΔΕΠΥ θα ήταν καλό να τα ρωτούν εάν αντιμετωπίζουν γαστρεντερικά συμπτώματα, ιδιαίτερα όταν αυτά ενδέχεται να επηρεάζουν την ποιότητα ζωής τους», κατέληξε.
