Το φαινόμενο του μικροϋπνου συμβαίνει συνήθως λόγω έλλειψης ύπνου ή κόπωση. Διαρκεί πολύ λίγο, περίπου 15 δευτερόλεπτα ή και λιγότερο. Ο μικροϋπνος είναι μία σύντομη, ακούσια περίοδος ύπνου, η οποία συμβαίνει κατά τη διάρκεια της εγρήγορσης. Κατά τη διάρκεια του μικροϋπνου, ο εγκέφαλος δεν επεξεργάζεται εξωτερικές πληροφορίες, με αποτέλεσμα την απώλεια επαφής με το περιβάλλον.
Το φαινόμενο αυτό μπορεί να γίνει εξαιρετικά επικίνδυνο εάν συμβεί για παράδειγμα κατά τη διάρκεια της οδήγησης, εγκυμονώντας αυξημένο κίνδυνο ατυχήματος.
Σύμφωνα με σχετική έκθεση, τρεις στους τέσσερις Ευρωπαίους πιλότους αεροπορικών εταιρειών έχουν βιώσει στιγμές μικροϋπνου (microsleeps) μέσα στο πιλοτήριο, ενώ σχεδόν το ένα τέταρτο συνεχίζει να εκτελεί πτήσεις παρόλο που είναι υπερβολικά κουρασμένοι για να εργαστούν. Τα ευρήματα της έκθεσης δημοσιεύει ο Guardian.
Τα ευρήματα, τα οποία βασίζονται σε έρευνα της Ευρωπαϊκής Ένωσης Πιλότων (European Cockpit Association - ECA) σε σχεδόν 7.200 κυβερνήτες και συγκυβερνήτες αεροσκαφών, περιλαμβάνουν αναφορές πιλότων για ανεπαρκή ανάπαυση, πίεση για επέκταση του ωραρίου εργασίας, καθώς και φόβους ότι θα υποστούν κυρώσεις εάν δηλώσουν ότι δεν είναι σε κατάσταση να πετάξουν.
Σχεδόν το ένα τέταρτο (24%) των πιλότων παραδέχτηκε ότι, λόγω κόπωσης, συνήθως συνεχίζει να εκτελεί πτήσεις αντί να δηλώσει ακαταλληλότητα για πτήση, ενώ ένα άλλο 16,8% δήλωσε ότι, σε τέτοιες περιπτώσεις, αναφέρει ασθένεια.
Η έρευνα, η οποία διεξήχθη τον Αύγουστο, διαπίστωσε ότι τα τρία τέταρτα των συμμετεχόντων είχαν βιώσει τουλάχιστον ένα επεισόδιο «μικροϋπνου» κατά τη διάρκεια χειρισμού αεροσκάφους, μέσα στις προηγούμενες τέσσερις εβδομάδες. Οι πιλότοι που εργάζονται σε αεροπορικές εταιρείες με έδρα την Ιρλανδία και τη Μάλτα ανέφεραν τα υψηλότερα ποσοστά εμφάνισης μικροϋπνου.
Περισσότεροι από το ένα τρίτο δήλωσαν ότι δεν ξεκουράζονταν επαρκώς, με αποτέλεσμα να συσσωρεύεται κόπωση με την πάροδο του χρόνου. Παρά την εκτεταμένη εξάντληση, μόνο ένας στους τρεις πιλότους δήλωσε ότι, όταν ένιωθε κόπωση, συνήθως ανέφερε πως δεν ήταν σε κατάσταση να εκτελέσει τα καθήκοντά του.
Το 50% των πιλότων παραδέχτηκε ότι, κατά το τρίμηνο που προηγήθηκε της έρευνας, πραγματοποίησε πτήση ενώ θα έπρεπε να είχε δηλώσει ότι ήταν υπερβολικά κουρασμένο για να πετάξει. Σχεδόν οι μισοί από τους συμμετέχοντες δήλωσαν ότι φοβούνταν αρνητικές συνέπειες από τη διοίκηση, σε περίπτωση που ανέφεραν ότι δεν ήταν σε κατάσταση να εκτελέσουν τα καθήκοντά τους λόγω κόπωσης, ενώ μόλις το 11,9% εμπιστευόταν το σύστημα αναφοράς περιστατικών κόπωσης της αεροπορικής εταιρείας του.
Το ποσοστό των πιλότων που δήλωσαν ότι θα πετούσαν ενώ ήταν κουρασμένοι ήταν υψηλότερο στην Ισπανία, την Ιρλανδία και τη Γαλλία. Δύο στους πέντε πιλότους που εργάζονται για αεροπορικές εταιρείες με έδρα την Ισπανία, καθώς και το ένα τρίτο εκείνων που εργάζονται για αεροπορικές εταιρείες με έδρα την Ιρλανδία και τη Γαλλία, δήλωσαν ότι συνήθως πετούν ενώ είναι κουρασμένοι. Το αντίστοιχο ποσοστό για τους πιλότους που πετούν για αεροπορική εταιρεία με έδρα το Ηνωμένο Βασίλειο είναι μόλις ένας στους 10.
