Η φετινή περίοδος της εποχικής γρίπης ξεκίνησε νωρίτερα από το συνηθισμένο στην Ελλάδα, με τα πρώτα σοβαρά περιστατικά να έχουν ήδη καταγραφεί.

Ειδικότερα, σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία του ΕΟΔΥ, την εβδομάδα 12 έως 18 Οκτωβρίου σημειώθηκαν 52 νέες εισαγωγές ασθενών με γρίπη στα νοσοκομεία, έναντι 27 την προηγούμενη εβδομάδα. Από την αρχή της περιόδου επιτήρησης έχουν καταγραφεί συνολικά 6 σοβαρά περιστατικά που χρειάστηκαν νοσηλεία σε ΜΕΘ και ένας θάνατος.

Από την πλευρά της, η Θεοδώρα Ψαλτοπούλου, παθολόγος και καθηγήτρια Επιδημιολογίας και Προληπτικής Ιατρικής στο ΕΚΠΑ, επισήμανε πρόσφατα ότι η γρίπη έκανε φέτος νωρίτερα την εμφάνισή της, τονίζοντας ότι οι επόμενες 3 εβδομάδες θα είναι κρίσιμες, καθώς το επόμενο διάστημα θα δείξει αν η πρώιμη αύξηση της δραστηριότητας θα υποχωρήσει ή αν θα ακολουθήσει νέο κύμα περιστατικών.

Ποιος τύπος γρίπης επικρατεί αυτή τη στιγμή στην Ελλάδα

Τα εργαστηριακά δεδομένα του ΕΟΔΥ δείχνουν ότι στα πρόσφατα θετικά δείγματα επικρατεί η γρίπη τύπου Α. Ωστόσο, η εποχική γρίπη μπορεί να προκληθεί τόσο από τον ιό τύπου Α όσο και από τον τύπο Β, οι οποίοι εμφανίζουν παρόμοια συμπτώματα, αλλά διαφέρουν ως προς τη σοβαρότητα της νόσου, τις επιπλοκές και τις ομάδες που επηρεάζουν περισσότερο.

Τι είναι η γρίπη τύπου Α;

Η γρίπη τύπου Α είναι ο συχνότερος τύπος γρίπης και ευθύνεται για τις μεγαλύτερες εποχικές εξάρσεις. Ο ιός μπορεί να μολύνει τόσο ανθρώπους όσο και ζώα, όπως πτηνά και χοίρους. Γι' αυτό και συνδέεται με στελέχη που έχουν τη δυνατότητα να προκαλέσουν πανδημίες, όπως τα H1N1 και H3N2. Επειδή ο ιός της γρίπης τύπου Α μπορεί να μεταδίδεται μεταξύ διαφορετικών ειδών και μεταλλάσσεται γρήγορα, το ανοσοποιητικό σύστημα δυσκολεύεται περισσότερο να τον αναγνωρίσει από τη μια χρονιά στην άλλη. Παράλληλα, οι συνεχείς μεταλλάξεις δυσκολεύουν την προσαρμογή των εμβολίων.

Τα κρούσματα της γρίπης τύπου Α συνήθως κορυφώνονται κατά το πρώτο μισό της περιόδου της εποχικής γρίπης, δηλαδή το φθινόπωρο και στις αρχές του χειμώνα. Η γρίπη τύπου Α τείνει να προκαλεί σοβαρότερη νόσηση στους ενήλικες, με υψηλότερα ποσοστά νοσηλείας και επιπλοκών, όπως η πνευμονία. Σε μια συνηθισμένη περίοδο εποχικής γρίπης, ευθύνεται για τη μεγάλη πλειονότητα των καταγεγραμμένων κρουσμάτων.

Τι είναι η γρίπη τύπου Β;

Ο ιός της γρίπης τύπου Β μολύνει μόνο ανθρώπους. Επειδή δεν μεταδίδεται μεταξύ διαφορετικών ειδών, μεταλλάσσεται πιο αργά και παρουσιάζει μικρότερες αλλαγές από χρονιά σε χρονιά. Αυτό σημαίνει ότι το ανοσοποιητικό σύστημα μπορεί να τον αναγνωρίζει ευκολότερα. Γενικά, η γρίπη τύπου Β θεωρείται ηπιότερη από τη γρίπη τύπου Α, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι είναι ακίνδυνη. Μπορεί επίσης να προκαλέσει σοβαρή νόσηση, ιδιαίτερα σε παιδιά και εφήβους, οι οποίοι φαίνεται να είναι πιο ευάλωτοι σε αυτήν σε σύγκριση με τους ενήλικες.

Η γρίπη τύπου Β εμφανίζεται συνήθως αργότερα μέσα στην περίοδο της εποχικής γρίπης, δηλαδή στα τέλη του χειμώνα και στις αρχές της άνοιξης. Σε αντίθεση με τη γρίπη τύπου Α, δεν μπορεί να προκαλέσει πανδημίες. Ωστόσο, μπορεί να ευθύνεται για σημαντικές τοπικές εξάρσεις και δεν πρέπει να υποτιμάται.

Γρίπη τύπου Α και γρίπη τύπου Β: Ποιες είναι οι διαφορές στα συμπτώματα

Στην πραγματικότητα, είναι σχεδόν αδύνατο να καταλάβετε ποιον τύπο γρίπης έχετε μόνο από τα συμπτώματά σας. Και οι δύο τύποι προκαλούν παρόμοια συμπτώματα, με τη βασική διαφορά να εντοπίζεται συνήθως στην έντασή τους. Υπάρχουν, ωστόσο, ορισμένες διαφορές που αξίζει να γνωρίζετε.

Τα κοινά συμπτώματα της γρίπης τύπου Α και της γρίπης τύπου Β

• Πυρετός, που συχνά εμφανίζεται ξαφνικά και μπορεί να είναι υψηλός

• Ρίγη και έντονη εφίδρωση

• Έντονοι μυϊκοί πόνοι και πόνοι σε όλο το σώμα

• Πονοκέφαλος

• Κόπωση και αδυναμία

• Ξηρός και επίμονος βήχας

• Πονόλαιμος

• Καταρροή ή βουλωμένη μύτη

Σε τι διαφέρουν οι δύο τύποι γρίπης

• Η γρίπη τύπου Α προκαλεί γενικά υψηλότερο πυρετό, που μερικές φορές μπορεί να φτάσει τους 39,4 έως 40 βαθμούς Κελσίου, εντονότερους πόνους στο σώμα και μεγαλύτερο κίνδυνο επιπλοκών, όπως η πνευμονία και οι δευτερογενείς βακτηριακές λοιμώξεις.

• Η γρίπη τύπου Β τείνει να προκαλεί κάπως ηπιότερα συμπτώματα στους περισσότερους ενήλικες, αν και ο χρόνος ανάρρωσης μπορεί να είναι παρόμοιος. Στα παιδιά συνδέεται συχνότερα με εμετούς, διάρροια και, σε σπάνιες περιπτώσεις, πυρετικούς σπασμούς.

• Η γρίπη τύπου Α έχει μεγαλύτερη πιθανότητα να προκαλέσει σοβαρές επιπλοκές στους ηλικιωμένους και στα άτομα με χρόνια προβλήματα υγείας.

• Χωρίς διαγνωστική εξέταση, είναι σχεδόν αδύνατο να ξεχωρίσετε τη γρίπη τύπου Α από τη γρίπη τύπου Β. Γι' αυτό είναι σημαντικό το γρήγορο τεστ γρίπης, το οποίο μπορεί να γίνει σε μια δομή υγείας.

Επομένως, αν εμφανίσετε ξαφνικά υψηλό πυρετό, έντονη εξάντληση και πόνους σε όλο το σώμα, είναι πιθανότερο να έχετε γρίπη τύπου Α. Αν τα συμπτώματά σας είναι κάπως ηπιότερα, αλλά εξακολουθείτε να αισθάνεστε αρκετά άρρωστοι, ενδέχεται να πρόκειται για γρίπη τύπου Β. Σε κάθε περίπτωση, μόνο ένα διαγνωστικό τεστ μπορεί να δείξει με βεβαιότητα από ποιον τύπο γρίπης έχετε προσβληθεί.

Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο από σοβαρές επιπλοκές

Τόσο η γρίπη τύπου Α όσο και η γρίπη τύπου Β μπορούν να προκαλέσουν σοβαρές επιπλοκές, ιδιαίτερα στα άτομα που ανήκουν σε ομάδες υψηλού κινδύνου. Εάν ανήκετε σε κάποια από τις παρακάτω κατηγορίες, θα πρέπει να επικοινωνήσετε άμεσα με γιατρό μόλις εμφανίσετε συμπτώματα γρίπης, χωρίς να περιμένετε να δείτε πώς θα εξελιχθεί η κατάστασή σας.

• Ενήλικες ηλικίας 65 ετών και άνω

• Παιδιά κάτω των 5 ετών, ιδιαίτερα όσα είναι μικρότερα των δύο ετών

• Έγκυες και γυναίκες που έχουν γεννήσει τις τελευταίες δύο εβδομάδες

• Άτομα με χρόνια νοσήματα, όπως άσθμα, χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια (ΧΑΠ), καρδιοπάθειες, διαβήτη, παθήσεις των νεφρών ή του συκωτιού

• Άτομα με εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα

• Άτομα που διαμένουν σε οίκους ευγηρίας ή μονάδες μακροχρόνιας φροντίδας

Για όσους είναι κατά τα άλλα υγιείς, η γρίπη μπορεί να προκαλέσει έντονη ταλαιπωρία, αλλά συνήθως υποχωρεί από μόνη της μέσα σε 3 έως 7 ημέρες. Ωστόσο, ορισμένα συμπτώματα, κυρίως ο βήχας και η κόπωση, μπορεί να επιμείνουν έως και δύο εβδομάδες μετά τη γρίπη τύπου Α.

Θεραπεία: Αντιμετωπίζεται διαφορετικά η γρίπη τύπου Α από τη γρίπη τύπου Β;

Η αντιμετώπιση είναι σε μεγάλο βαθμό η ίδια και για τους δύο τύπους γρίπης. Αυτός είναι άλλος ένας λόγος για τον οποίο η διάκριση μεταξύ τους δεν επηρεάζει ιδιαίτερα τη θεραπεία των περισσότερων ασθενών.

Αντιιικά φάρμακα

Τα αντιιικά φάρμακα, όπως η οσελταμιβίρη (Tamiflu), είναι αποτελεσματικά τόσο κατά της γρίπης τύπου Α όσο και κατά της γρίπης τύπου Β. Η αποτελεσματικότητά τους είναι μεγαλύτερη όταν η θεραπεία ξεκινά μέσα στις πρώτες 48 ώρες από την εμφάνιση των συμπτωμάτων.

Στους υγιείς ενήλικες, τα αντιιικά μπορούν να μειώσουν τη διάρκεια της νόσου κατά μία έως δύο ημέρες και να περιορίσουν την ένταση των συμπτωμάτων. Για τα άτομα που ανήκουν σε ομάδες υψηλού κινδύνου, μπορούν να μειώσουν σημαντικά την πιθανότητα σοβαρών επιπλοκών. Ο γιατρός σας θα κρίνει αν χρειάζεται να λάβετε αντιιική θεραπεία.

Πώς να αντιμετωπίσετε τα συμπτώματα στο σπίτι

Είτε παίρνετε αντιιικά φάρμακα είτε όχι, η σωστή φροντίδα στο σπίτι παίζει σημαντικό ρόλο στην ανάρρωση από τη γρίπη.

• Ξεκούραση: Ο οργανισμός σας χρειάζεται ενέργεια για να καταπολεμήσει τη λοίμωξη, γι' αυτό είναι σημαντικό να ξεκουράζεστε όσο χρειάζεται.

• Ενυδάτωση: Ο πυρετός και η έντονη εφίδρωση προκαλούν απώλεια υγρών. Φροντίστε να πίνετε αρκετό νερό, ζωμούς ή ροφήματα με ηλεκτρολύτες για να παραμένετε ενυδατωμένοι.

• Αντιπυρετικά και παυσίπονα: Φάρμακα που χορηγούνται χωρίς ιατρική συνταγή, όπως η παρακεταμόλη (Tylenol) και η ιβουπροφαίνη (Advil/Motrin), μπορούν να βοηθήσουν στην αντιμετώπιση του πυρετού, του πονοκεφάλου και των πόνων στο σώμα.

• Αντιμετώπιση του βήχα: Ορισμένα μη συνταγογραφούμενα φάρμακα, όπως η γουαϊφενεσίνη (Mucinex), μπορούν να βοηθήσουν στην ανακούφιση από τη συμφόρηση στο στήθος.

• Παραμονή στο σπίτι: Μπορείτε να μεταδώσετε τον ιό περίπου μία ημέρα πριν εμφανίσετε συμπτώματα και για 5 έως 7 ημέρες μετά την εμφάνισή τους. Μείνετε στο σπίτι μέχρι να περάσουν τουλάχιστον 24 ώρες χωρίς πυρετό και χωρίς να έχετε πάρει αντιπυρετικά φάρμακα.

Τα αντιβιοτικά δεν θεραπεύουν τη γρίπη. Πρόκειται για ιογενή λοίμωξη, ενώ τα αντιβιοτικά δρουν μόνο κατά των βακτηρίων. Ο γιατρός μπορεί να σας χορηγήσει αντιβιοτικά αν εμφανίσετε κάποια δευτερογενή βακτηριακή λοίμωξη, όπως πνευμονία ή ιγμορίτιδα, αλλά όχι για την ίδια τη γρίπη.

Πότε πρέπει να επισκεφθείτε γιατρό για τη γρίπη

Σε πολλές περιπτώσεις, η γρίπη μπορεί να αντιμετωπιστεί στο σπίτι. Ωστόσο, υπάρχουν ορισμένες περιπτώσεις στις οποίες χρειάζεται να απευθυνθείτε άμεσα σε γιατρό ή σε κάποια δομή υγείας.

• Αν ανήκετε σε ομάδα υψηλού κινδύνου και χρειάζεται να αξιολογηθεί αν πρέπει να λάβετε αντιιική θεραπεία.

• Αν ο πυρετός σας ξεπερνά τους 39,4 βαθμούς Κελσίου ή διαρκεί περισσότερο από 3 ημέρες.

• Αν θέλετε να επιβεβαιώσετε αν έχετε γρίπη τύπου Α, γρίπη τύπου Β ή COVID-19, καθώς τα γρήγορα διαγνωστικά τεστ μπορούν να ξεχωρίσουν τις λοιμώξεις αυτές.

• Αν τα συμπτώματά σας άρχισαν να υποχωρούν, αλλά στη συνέχεια επιδεινώθηκαν ξαφνικά. Αυτό μπορεί να είναι ένδειξη δευτερογενούς βακτηριακής λοίμωξης.

• Αν παρουσιάζετε έντονη αφυδάτωση, με συμπτώματα όπως σκουρόχρωμα ούρα, ζάλη ή πολύωρη απουσία ούρησης.

• Αν ένα παιδί κάτω των δύο ετών εμφανίσει συμπτώματα γρίπης.

Πότε πρέπει να πάτε στα επείγοντα

Καλέστε αμέσως το 112 ή το 166 ή πηγαίνετε στο πλησιέστερο τμήμα επειγόντων περιστατικών, εάν εσείς ή κάποιο άτομο που βρίσκεται μαζί σας παρουσιάσει κάποιο από τα παρακάτω συμπτώματα:

• Δυσκολία στην αναπνοή ή δύσπνοια

• Επίμονο πόνο ή αίσθημα πίεσης στο στήθος

• Σύγχυση ή αλλαγές στο επίπεδο συνείδησης

• Έντονους ή συνεχείς εμετούς, που δεν επιτρέπουν την κατανάλωση και τη διατήρηση υγρών

• Σημάδια αφυδάτωσης σε μικρό παιδί, όπως πάνα που παραμένει στεγνή για 8 ώρες, απουσία δακρύων όταν κλαίει ή μάτια που φαίνονται βυθισμένα

• Σπασμούς

• Μπλε χρώμα στα χείλη ή στα νύχια