Το μικροβίωμα του εντέρου διαμορφώνει την υγεία μας με διάφορους τρόπους αφού πέρα από την πέψη μπορεί να επηρεάσει τη λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος, τη διάθεση, τη γνωστική λειτουργία, τον μεταβολισμό και άλλα.

Ας δούμε μερικές χρήσιμες πληροφορίες για το μικροβίωμα του εντέρου.

- Είναι δύσκολο να ορίσουμε τι εννοούμε με τον όρο «υγιές» μικροβίωμα εντέρου

Σε υγιείς ανθρώπους, η σύνθεση του μικροβιώματος του εντέρου μπορεί να ποικίλλει σημαντικά ανάλογα με την τοποθεσία διαμονής τους, τον τρόπο ζωής, τη διατροφή, τη γενετική και άλλους παράγοντες.

Παρόλο που η ιατρική έχει κάνει σημαντικά βήματα, «δεν υπάρχει κλινική ή επιστημονική συναίνεση σχετικά με το τι συνιστά ένα υγιές μικροβίωμα», λέει η Hannah Holscher, καθηγήτρια διατροφής στο Πανεπιστήμιο του Ιλινόις στην Urbana-Champaign. Γι' αυτό δεν υπάρχει μία μόνο μέτρηση που να μπορεί να παρέχει μία αρκετά απλή αξιολόγηση της υγείας του εντέρου, όπως υπάρχει για τη χοληστερόλη ή την αρτηριακή πίεση, προσθέτει η ίδια.

Ωστόσο, σε γενικές γραμμές, οι επιστήμονες έχουν ενδείξεις σχετικά με τα επιθυμητά χαρακτηριστικά του μικροβιώματος. Η έρευνα δείχνει ότι η μεγαλύτερη ποικιλομορφία μικροοργανισμών μπορεί να είναι ένας δείκτης. Μπορείτε επίσης να εξετάσετε πόσο καλά αντιστέκεται το μικροβίωμα στις αλλαγές απέναντι σε διαταραχές όπως είναι οι ασθένειες ή η λήψη αντιβιοτικών, και την ικανότητα ανάκαμψης μετά από αυτό.

Οι επιστήμονες έχουν επίσης εντοπίσει ορισμένες ομάδες βακτηρίων που συσχετίζονται με την υγεία. Αν και κανένα από τα παραπάνω δεν είναι καθολικοί δείκτες - επειδή σε ορισμένες περιπτώσεις, η μεγαλύτερη ποικιλομορφία μπορεί στην πραγματικότητα να σχετίζεται με ορισμένες ασθένειες - συνολικά, όλες αυτές οι ενδείξεις μπορεί να είναι δείκτες του «πόσο καλά τα πάει το μικροβίωμα», τονίζουν οι ειδικοί.

- Δεν έχει να κάνει μόνο με το ποια βακτήρια υπάρχουν αλλά και με το τι κάνουν

Σε μια σημαντική μελέτη που δημοσιεύθηκε πρόσφατα, μία ομάδα ερευνητών του εντέρου εξέτασε περισσότερα από 40.000 ανθρώπινα μικροβιώματα του εντέρου από δεκάδες χώρες και κατέταξε διαφορετικές ομάδες βακτηρίων που φαίνεται να αποτελούν «θεμέλιους λίθους» υγείας και ανθεκτικότητας, όπως τα Roseburia, Eubacterium, Faecalibacterium, Allistipes και Bacteroides.

Αν και η μελέτη δεν μπόρεσε να αποδείξει την αιτιώδη συνάφεια, η καθηγήτρια διατροφής στο Πανεπιστήμιο του Ιλινόις στην Ουρμπάνα-Σαμπέιν Hannah Holscher επισημαίνει ότι υπάρχουν ορισμένα κοινά χαρακτηριστικά μεταξύ των μικροβίων με την υψηλότερη κατάταξη, γεγονός που εξηγεί γιατί είναι ωφέλιμα, συμπεριλαμβανομένης της ικανότητάς τους να προκαλούν ζύμωση στις φυτικές ίνες, να παράγουν υγιείς μεταβολίτες και λιπαρά οξέα βραχείας αλυσίδας.

- Το σύγχρονο μικροβίωμα έχει προβλήματα

Αν αφιερώνετε αρκετό χρόνο στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, είναι εύκολο να σκεφτείτε ότι το σύγχρονο μικροβίωμα είναι «κατεστραμμένο». Ο Δρ. Fergus Shanahan, ερευνητής και ομότιμος καθηγητής ιατρικής στο Εθνικό Πανεπιστήμιο της Ιρλανδίας στο Κορκ, λέει ότι η αλήθεια είναι πιο λεπτή. «Υπάρχουν πολλά χαρακτηριστικά του βιομηχανοποιημένου μικροβιώματός μας που δεν είναι τα καλύτερα, αλλά μπορεί να είναι τα καλύτερα που έχουμε επειδή το μικροβίωμά μας έχει αλλάξει και προσαρμοστεί στο περιβάλλον μας», ξεκαθαρίζει.

Κανένας δεν μπορεί να αμφισβητήσει το γεγονός ότι η ζωή σε βιομηχανοποιημένες κοινωνίες έχει επηρεάσει την υγεία του εντέρου μας. Η ευρεία χρήση αντιβιοτικών, μια διατροφή πλούσια σε επεξεργασμένα τρόφιμα και χαμηλή σε φυτικές ίνες, ο καθιστικός τρόπος ζωής και άλλοι περιβαλλοντικοί παράγοντες δεν βοηθούν το μικροβίωμά μας.

- Προβιοτικά

Στην αγορά υπάρχουν πολλά προβιοτικά, τα οποία μπορούν να βοηθήσουν το έντερο. Οι ειδικοί έχουν περιγράψει τρεις βασικές απαιτήσεις για ένα προβιοτικό: Τα μικρόβια πρέπει να είναι ζωντανά, να υπάρχουν σε επαρκείς ποσότητες και να έχουν αποδεδειγμένο όφελος για την υγεία. Ο Δρ. Fergus Shanahan λέει ότι αυτό το τελευταίο κριτήριο είναι συνήθως εκείνο που τα εμπορικά προϊόντα παρακάμπτουν ισχυριζόμενα ότι έχουν «δοκιμαστεί κλινικά», αλλά παραλείπουν το γεγονός ότι τα πραγματικά ευρήματα ήταν απογοητευτικά. «Φοβάμαι ότι ο καταναλωτής πρέπει να είναι πολύ προσεκτικός σε αυτό», ξεκαθαρίζει.

- Φυτικές ίνες και τροφές που έχουν υποστεί ζύμωση

Οι ειδικοί λένε ότι η κατανάλωση περισσότερων φυτικών ινών από ξηρούς καρπούς, φρούτα και λαχανικά είναι μια πρακτική των προγόνων μας που θα πρέπει να μιμηθούμε. Είναι ίσως ο πιο ισχυρός — και απλούστερος — τρόπος για να ενισχύσουμε το μικροβίωμα του εντέρου μας.

Υπάρχουν επίσης ενδείξεις ότι η προσθήκη τροφών που έχουν υποστεί ζύμωση στη διατροφή, όπως το kimchi, το κεφίρ και το ξινολάχανο, μπορεί να είναι ιδιαίτερα αποτελεσματική.