Η κρεατινίνη είναι μια ουσία που παράγεται φυσιολογικά στον οργανισμό και αποβάλλεται μέσω των νεφρών. Όταν τα επίπεδά της στο αίμα είναι αυξημένα, μπορεί να υπάρχει πρόβλημα στη λειτουργία των νεφρών. Ο γιατρός σας ενδέχεται να σας συστήσει αλλαγές στη διατροφή, ώστε να βοηθήσετε τα νεφρά σας να λειτουργούν καλύτερα και να προλάβετε ή να καθυστερήσετε την εμφάνιση επιπλοκών. Σε γενικές γραμμές, ο περιορισμός της πρωτεΐνης, εφόσον χρειάζεται, και η κατανάλωση περισσότερων φυτικών ινών μέσα από ελάχιστα επεξεργασμένες τροφές μπορούν να συμβάλουν στη διαχείριση της υψηλής κρεατινίνης.

Τι είναι η κρεατινίνη;

Η κρεατίνη είναι μια ουσία που παράγει ο οργανισμός από αμινοξέα, τα βασικά συστατικά των πρωτεϊνών, και χρησιμοποιείται από τους μύες για την παραγωγή ενέργειας. Κατά τη φυσιολογική λειτουργία και ανανέωση του μυϊκού ιστού, η κρεατίνη διασπάται και παράγεται κρεατινίνη. Πρόκειται για ένα προϊόν του μεταβολισμού που ο οργανισμός δεν χρειάζεται και το οποίο οι νεφροί απομακρύνουν από το αίμα.

Όταν οι νεφροί δεν λειτουργούν σωστά, δεν απομακρύνουν αποτελεσματικά την κρεατινίνη, με αποτέλεσμα τα επίπεδά της στο αίμα να αυξάνονται. Η διαταραχή της νεφρικής λειτουργίας μπορεί να συνοδεύεται από τα ακόλουθα συμπτώματα, σύμφωνα με την Cleveland Clinic:

• Κόπωση

• Ναυτία

• Μυϊκές κράμπες

• Αλλαγές στην ποσότητα των ούρων

Ο γιατρός σας μπορεί να ζητήσει διάφορες εξετάσεις για να διαπιστώσει αν η κρεατινίνη σας είναι αυξημένη και να ελέγξει συνολικά τη λειτουργία των νεφρών σας.

Υψηλή κρεατινίνη: Τι να τρώτε και ποιες τροφές να περιορίσετε

Εάν οι εξετάσεις δείξουν ότι έχετε αυξημένη κρεατινίνη, μπορεί να χρειαστεί να κάνετε αλλαγές στη διατροφή σας. Ένας διαιτολόγος με εξειδίκευση στις νεφρικές παθήσεις μπορεί να σας βοηθήσει να επιλέξετε τις τροφές που είναι κατάλληλες για εσάς, ανάλογα με την κατάστασή σας. Μπορεί επίσης να σας καθοδηγήσει σχετικά με τις ποσότητες και τις μερίδες που μπορείτε να καταναλώνετε.

Η κατανάλωση μεγάλων ποσοτήτων ζωικής πρωτεΐνης μπορεί να συμβάλει στην αύξηση της κρεατινίνης. Ζωική πρωτεΐνη περιέχουν το κόκκινο κρέας, τα ψάρια, τα θαλασσινά, όπως οι γαρίδες, το κοτόπουλο και τα υπόλοιπα πουλερικά, τα αυγά, το τυρί και το γιαούρτι. Εάν η κρεατινίνη σας είναι υψηλή, ζητήστε τη βοήθεια ειδικού για να καθορίσετε πόση πρωτεΐνη χρειάζεστε καθημερινά. Στόχος είναι να διατηρείτε τη μυϊκή σας μάζα και να καλύπτετε τις ανάγκες του οργανισμού σας, χωρίς να επιβαρύνετε περισσότερο τα νεφρά σας.

Αντίθετα, σύμφωνα με μελέτες, η πρωτεΐνη φυτικής προέλευσης φαίνεται να έχει προστατευτική δράση για τους νεφρούς. Σε συνεργασία με έναν διαιτολόγο, μπορείτε να δείτε πώς θα καλύπτετε μεγαλύτερο μέρος των καθημερινών σας αναγκών σε πρωτεΐνη από φυτικές τροφές, όπως τα φασόλια και τα υπόλοιπα όσπρια.

Εκτός από τον περιορισμό της υπερβολικής κατανάλωσης ζωικής πρωτεΐνης, συστήνεται να τρώτε πιο συχνά τροφές πλούσιες σε φυτικές ίνες και, σε πολλές περιπτώσεις, να αυξήσετε την ποσότητά τους. Οι φυτικές ίνες βοηθούν το πεπτικό σύστημα και το έντερο να λειτουργούν σωστά, ενώ μπορούν να συμβάλουν και στη μείωση της κρεατινίνης στο αίμα. Μια διατροφή πλούσια σε φυτικές ίνες μπορεί επίσης να βοηθήσει στην πρόληψη προβλημάτων υγείας που αυξάνουν τον κίνδυνο νεφρικής νόσου.

Καλές πηγές φυτικών ινών στο πλαίσιο μιας ισορροπημένης διατροφής είναι οι ακόλουθες.

• Φρούτα και λαχανικά

• Προϊόντα ολικής άλεσης, όπως το ψωμί ολικής άλεσης

• Όσπρια

• Ξηροί καρποί και σπόροι

Εάν η υψηλή κρεατινίνη οφείλεται σε χρόνια νεφρική νόσο, χρειάζεται να προσέχετε πόσα υγρά πίνετε, καθώς και την ποσότητα ορισμένων θρεπτικών συστατικών που λαμβάνετε από τη διατροφή σας. Στόχος είναι να καλύπτετε τις ανάγκες του οργανισμού σας, χωρίς να επιβαρύνετε τα νεφρά σας με μεγαλύτερες ποσότητες από όσες μπορούν να διαχειριστούν.

Σύμφωνα με το Εθνικό Ίδρυμα Νεφρών, χρειάζεται να προσέχετε τα παρακάτω:

• Υγρά. Όταν τα νεφρά δεν λειτουργούν καλά και αποβάλλετε λιγότερα ούρα, η υπερβολική κατανάλωση υγρών μπορεί να προκαλέσει πρήξιμο, να αυξήσει την αρτηριακή πίεση και να επιβαρύνει την καρδιά.

• Αλάτι. Αντίστοιχα, όταν τα νεφρά δυσκολεύονται να απομακρύνουν το περιττό αλάτι, η αυξημένη πρόσληψή του μπορεί να προκαλέσει πρήξιμο, υψηλή αρτηριακή πίεση και επιβάρυνση της καρδιάς.

• Πρωτεΐνη. Εάν καταναλώνετε περισσότερη πρωτεΐνη από όση χρειάζεστε, ιδιαίτερα από ζωικές τροφές, η κρεατινίνη στο αίμα μπορεί να αυξηθεί περισσότερο.

• Φώσφορος. Όταν τα νεφρά έχουν υποστεί βλάβη, δεν απομακρύνουν αποτελεσματικά τον περιττό φώσφορο. Η συσσώρευσή του στον οργανισμό μπορεί να αποδυναμώσει τα οστά.

• Κάλιο. Είναι απαραίτητο για τη σωστή λειτουργία των μυών και των νεύρων. Όταν, όμως, τα νεφρά δεν λειτουργούν καλά, μπορεί να συσσωρευτεί στο αίμα και να προκαλέσει επικίνδυνα καρδιακά προβλήματα.