Ο ρυθμός με τον οποίο περπατάτε μπορεί να αποκαλύψει σημαντικές πληροφορίες για την υγεία σας. Μια νέα μελέτη έδειξε ότι η ταχύτητα βάδισης, είτε αξιολογείται σε μια ιατρική εξέταση είτε καταγράφεται στις καθημερινές σας δραστηριότητες, μπορεί να βοηθήσει στην εκτίμηση του κινδύνου θανάτου από οποιαδήποτε αιτία.
Οι ερευνητές συνέκριναν δύο τρόπους αξιολόγησης του περπατήματος. Ο πρώτος ήταν μια σύντομη δοκιμασία μέτρησης της ταχύτητας σε κλινικό περιβάλλον και ο δεύτερος η καταγραφή των βημάτων ανά λεπτό στην καθημερινότητα, με μια συσκευή που φοριέται στον καρπό.
Και οι δύο μετρήσεις συνδέθηκαν με τον κίνδυνο θανάτου και αποδείχθηκαν εξίσου χρήσιμες στην πρόβλεψή του.
Τα ευρήματα, που δημοσιεύθηκαν στο επιστημονικό περιοδικό JAMA Network Open, θα μπορούσαν να βοηθήσουν γιατρούς και ερευνητές να επιλέγουν την καταλληλότερη μέθοδο εκτίμησης των κινδύνων για την υγεία, ανάλογα με τις συνθήκες.
Πώς μετρήθηκε το περπάτημα στην εξέταση και στην καθημερινότητα
Η έρευνα πραγματοποιήθηκε στο Ηνωμένο Βασίλειο και συμμετείχαν 4.067 άτομα, με μέση ηλικία περίπου 69 ετών.
Για να μετρηθεί η ταχύτητα βάδισης κατά την εξέταση, οι συμμετέχοντες περπάτησαν με τον συνηθισμένο τους ρυθμό σε μια σηματοδοτημένη διαδρομή μήκους 2,44 μέτρων. Η δοκιμασία έγινε τρεις φορές και οι ερευνητές χρησιμοποίησαν στην ανάλυσή τους τη μέση ταχύτητα, σε μέτρα ανά δευτερόλεπτο. Όσοι χρησιμοποιούσαν μπαστούνι στην καθημερινότητά τους μπορούσαν να το χρησιμοποιήσουν και στη δοκιμασία.
Με βάση αυτές τις καταγραφές, οι ερευνητές υπολόγισαν δύο βασικούς δείκτες. Ο πρώτος ήταν ο διάμεσος αριθμός βημάτων ανά λεπτό, δηλαδή η μεσαία τιμή των μετρήσεων στα διαστήματα κατά τα οποία οι συμμετέχοντες περπατούσαν. Ο δεύτερος ήταν ο αριθμός βημάτων ανά λεπτό. Υπολογίστηκε επίσης ο μέσος ημερήσιος αριθμός βημάτων.
Παράλληλα, συγκεντρώθηκαν πληροφορίες για παράγοντες που είναι γνωστό ότι επηρεάζουν τη θνησιμότητα, όπως η ηλικία, το φύλο, το βάρος, η οικογενειακή κατάσταση, το μορφωτικό επίπεδο, ο τρόπος ζωής (διατροφή, κάπνισμα, κατανάλωση αλκοόλ κ.τ.λ.) και τυχόν χρόνια νοσήματα.
Με τη βοήθεια ενός στατιστικού δείκτη αξιολογήθηκε παράλληλα πόσο καλά μπορούσε κάθε μέτρηση του περπατήματος να προβλέψει τη θνησιμότητα. Εξετάστηκε ακόμη αν υπήρχαν διαφορές μεταξύ ανδρών και γυναικών.
Το γρηγορότερο περπάτημα συνδέθηκε με 23% χαμηλότερο κίνδυνο θανάτου
Στη διάρκεια της παρακολούθησης, η διάμεση διάρκεια της οποίας πλησίαζε τα 12 χρόνια, πέθαναν 739 συμμετέχοντες.
Η μέση ταχύτητα βάδισης στη δοκιμασία ήταν 1,2 μέτρα ανά δευτερόλεπτο. Στην καθημερινότητα, ο διάμεσος ρυθμός ήταν περίπου 75 βήματα ανά λεπτό.
Η σχέση μεταξύ της ταχύτητας στη δοκιμασία και των βημάτων ανά λεπτό στην καθημερινότητα ήταν ασθενής. Αυτό δείχνει ότι οι δύο μετρήσεις αποτυπώνουν διαφορετικές πτυχές του περπατήματος. Παρ’ όλα αυτά, καθεμία συνδέθηκε ανεξάρτητα με χαμηλότερο κίνδυνο θανάτου.
Αφού λήφθηκαν υπόψη η ηλικία, το φύλο, οι συνήθειες του τρόπου ζωής και η κατάσταση της υγείας, κάθε αύξηση της ταχύτητας βάδισης στη δοκιμασία κατά μία τυπική απόκλιση συνδέθηκε με 23% χαμηλότερο κίνδυνο θανάτου.
Όταν εξετάστηκε χωριστά, κάθε μέτρηση είχε μέτρια ικανότητα πρόβλεψης της θνησιμότητας.
Η προσθήκη της ταχύτητας βάδισης σε ένα μοντέλο που περιλάμβανε ήδη άλλους γνωστούς παράγοντες κινδύνου βελτίωσε ελαφρώς την ακρίβεια της πρόβλεψης. Παρόμοια βελτίωση προέκυψε όταν προστέθηκαν οι μετρήσεις του ρυθμού βάδισης από την καθημερινότητα.
Η ταχύτητα βάδισης και τα βήματα ανά λεπτό είχαν παρόμοια προγνωστική αξία στους άνδρες και στις γυναίκες, αν και συνολικά τα μοντέλα πρόβλεψης απέδιδαν λίγο καλύτερα στις γυναίκες.
Οι πρόσθετοι έλεγχοι επιβεβαίωσαν τα βασικά ευρήματα. Τα αποτελέσματα παρέμειναν σταθερά όταν εξαιρέθηκαν οι θάνατοι στην αρχή της παρακολούθησης, όταν εξετάστηκαν υγιέστεροι ή μεγαλύτεροι σε ηλικία συμμετέχοντες και όταν χρησιμοποιήθηκαν διαφορετικοί ορισμοί του ρυθμού βάδισης.
Συνολικά, η μελέτη δείχνει ότι τόσο μια σύντομη δοκιμασία βάδισης όσο και η καταγραφή των βημάτων ανά λεπτό μπορούν να βοηθήσουν στην πρόβλεψη του κινδύνου θανάτου από οποιαδήποτε αιτία. Η χρησιμότητά τους είναι παρόμοια, παρότι καταγράφουν διαφορετικές πλευρές του περπατήματος.
Όσοι περπατούν γρηγορότερα μπορεί να ζουν περισσότερο επειδή είναι πιο υγιείς
Η Neha Sabharwal, διευθύντρια αποκατάστασης στο Vintage Faire Nursing and Rehabilitation Center της Καλιφόρνιας, εξήγησε ότι η ταχύτητα βάδισης μπορεί να βοηθήσει στην πρόβλεψη της μακροζωίας επειδή αντανακλά τη συνολική κατάσταση της υγείας. Η ίδια ειδικεύεται στην κινητικότητα των ηλικιωμένων και στη μείωση της ικανότητάς τους να ανταποκρίνονται στις καθημερινές δραστηριότητες.
«Συνήθως περπατάτε χωρίς να το σκέφτεστε, όμως για να γίνει αυτό πρέπει να συνεργαστούν πολλά συστήματα του οργανισμού. Η καρδιά και οι πνεύμονές σας πρέπει να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις, οι μύες σας να παράγουν την απαραίτητη δύναμη και ο εγκέφαλός σας να συντονίσει κάθε βήμα, διατηρώντας παράλληλα την ισορροπία σας», δήλωσε στο Healthline.
Η Sabharwal, η οποία δεν συμμετείχε στη μελέτη, ανέφερε ότι στην επαγγελματική της πρακτική προσέχει ιδιαίτερα αν κάποιος αρχίζει να περπατά πιο αργά από πριν.
«Είναι εύκολο να θεωρήσετε ότι αυτή η αλλαγή οφείλεται απλώς στο ότι μεγαλώνετε, όμως μπορεί να υπάρχει άλλη αιτία», εξήγησε. Για παράδειγμα, μπορεί να ευθύνονται η μυϊκή αδυναμία, ο πόνος, η μειωμένη αντοχή, τα προβλήματα ισορροπίας ή κάποια υποκείμενη πάθηση.
Η ίδια χαρακτήρισε τη μελέτη χρήσιμη, επειδή δείχνει ότι μπορούν να συγκεντρωθούν σημαντικές πληροφορίες για την κίνηση ενός ανθρώπου και έξω από το περιβάλλον μιας ιατρικής εξέτασης.
Διευκρίνισε, όμως, ότι τα ευρήματα δεν σημαίνουν πως αρκεί να επιταχύνετε το βήμα σας για να ζήσετε περισσότερο.
«Όσοι περπατούν από τη φύση τους πιο γρήγορα μπορεί να βρίσκονται ήδη σε καλύτερη κατάσταση υγείας. Θα με ενδιέφερε λιγότερο αν κάποιος περπατά πιο γρήγορα από τον γείτονά του και περισσότερο αν περπατά πιο αργά από ό,τι πριν από έξι μήνες», δήλωσε.
Τι να κάνετε αν παρατηρήσετε ότι περπατάτε πιο αργά
Ο Theodore Strange, γιατρός και επικεφαλής του τμήματος Παθολογίας στο Northwell Staten Island University Hospital, έδωσε ορισμένες συμβουλές για όσους διαπιστώνουν ότι η ταχύτητα με την οποία περπατούν έχει μειωθεί.
«Αν πριν από μία ή δύο εβδομάδες ανεβαίνατε έναν όροφο από τις σκάλες χωρίς δυσκολία, ενώ τώρα λαχανιάζετε και έχετε αρχίσει να περπατάτε πιο αργά, θεωρώ ότι πρέπει να το ελέγξετε», επισήμανε στο Healthline.
Πρόσθεσε ότι, αν εμφανίσετε πόνους ή ενοχλήσεις που δεν είχατε στο παρελθόν, θα πρέπει να απευθυνθείτε σε επαγγελματία υγείας, καθώς αυτά τα συμπτώματα μπορεί να δυσκολεύουν την άσκηση.
Εξίσου σημαντικό, όπως εξήγησε, είναι να αντιμετωπίζετε σωστά τυχόν χρόνια νοσήματα, ώστε να μπορείτε να ασκείστε όσο σας επιτρέπει η κατάστασή σας.
«Εδώ μετράει η σταδιακή και σταθερή πρόοδος», ανέφερε. Συνέστησε να χρησιμοποιείτε μια συσκευή, όπως ένα έξυπνο ρολόι που μετρά τα βήματα, για να παρακολουθείτε πόσο περπατάτε και να αυξάνετε προοδευτικά τα βήματά σας.
«Όλοι μιλούν για 10.000 βήματα την ημέρα. Οι πιο πρόσφατες μελέτες δείχνουν πως πιθανότατα αρκούν 7.000 έως 8.000», τόνισε. Μπορείτε να ξεκινήσετε από τον αριθμό βημάτων που κάνετε ήδη και να τον αυξάνετε σταδιακά.
Ο Strange επισήμανε ότι η φυσικοθεραπεία μπορεί να βοηθήσει σε ορισμένες περιπτώσεις, εάν αντιμετωπίζετε προβλήματα στη βάδιση, στην ισορροπία ή στη μυϊκή δύναμη. Μπορεί ακόμη να ωφεληθείτε από ένα πρόγραμμα άσκησης προσαρμοσμένο στις ανάγκες σας, για παράδειγμα αν έχετε υποστεί εγκεφαλικό επεισόδιο.
Τέλος, συνέστησε διατάσεις πριν και μετά την άσκηση, ώστε να διατηρείτε την κινητικότητα των μυών σας.
«Χρειάζεται επίσης να τονιστεί η σημασία της επαρκούς διατροφής και ενυδάτωσης», είπε. Όπως κατέληξε, στόχος είναι να παρέχετε στον οργανισμό σας όσα χρειάζεται για να μπορεί να ανταποκριθεί στην άσκηση.
