Τα ψάρια είναι γνωστά εδώ και χρόνια για τα πολλά οφέλη τους στην υγεία, καθώς συμβάλλουν στην καλή λειτουργία της καρδιάς και περιέχουν ωμέγα 3 λιπαρά οξέα, τα οποία παίζουν σημαντικό ρόλο στην υγεία του εγκεφάλου. Παράλληλα, αποτελούν πλούσια πηγή πρωτεΐνης, βιταμινών και μετάλλων, ενώ οι διατροφικές οδηγίες των ΗΠΑ συνιστούν την τακτική κατανάλωση ψαριών και θαλασσινών στο πλαίσιο μιας ισορροπημένης διατροφής. Ωστόσο, αν και όλα τα είδη ψαριών και θαλασσινών μπορεί να φαίνονται εξίσου υγιεινές επιλογές, νέα έρευνα δείχνει ότι το είδος που επιλέγετε ενδέχεται να επηρεάζει τον κίνδυνο θανάτου.
Σε νέα μελέτη που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό The Journal of Nutrition, οι ερευνητές εξέτασαν αν η κατανάλωση διαφορετικών ειδών ψαριών σχετίζεται με τον κίνδυνο θανάτου στους ενήλικες στην Ιαπωνία.
Πώς έγινε η μελέτη
Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν στοιχεία από τη μεγάλη ιαπωνική μελέτη Japan Public Health Center-Based Prospective Study, η οποία παρακολουθεί την υγεία ενηλίκων στην Ιαπωνία.
Το ερωτηματολόγιο εξέταζε πόσο συχνά κατανάλωναν οι συμμετέχοντες 138 διαφορετικά τρόφιμα και ποτά κατά τη διάρκεια του προηγούμενου έτους. Οι συμμετέχοντες ανέφεραν τη συχνότητα κατανάλωσης κάθε τροφίμου, από ποτέ έως αρκετές φορές την ημέρα, καθώς και το μέγεθος της μερίδας που συνήθως έτρωγαν. Το ερωτηματολόγιο περιλάμβανε παράλληλα 19 κατηγορίες ψαριών και οστρακοειδών, όπως αλατισμένα ψάρια, σολομό, τόνο σε κονσέρβα και σαρδέλες.
Από αυτές τις 19 κατηγορίες, οι τέσσερις αφορούσαν αλατισμένα προϊόντα, ενώ οι υπόλοιπες 15 περιλάμβαναν ψάρια και οστρακοειδή χωρίς πρόσθετο αλάτι. Από τις τελευταίες, πέντε κατηγορίες χαρακτηρίστηκαν ως πλούσιες σε ωμέγα 3 λιπαρά οξέα και περιλάμβαναν ψάρια όπως ο σολομός, η πέστροφα, η τσιπούρα, οι σαρδέλες και το χέλι.
Οι ερευνητές παρακολούθησαν επίσης την υγεία των συμμετεχόντων για αρκετά χρόνια, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στους θανάτους από οποιαδήποτε αιτία, αλλά και σε συγκεκριμένες αιτίες θανάτου. Μεταξύ αυτών ήταν οι εγκεφαλοαγγειακές παθήσεις, δηλαδή παθήσεις που επηρεάζουν την κυκλοφορία του αίματος στον εγκέφαλο, όπως τα εγκεφαλικά επεισόδια, τα ανευρύσματα και οι αγγειακές δυσπλασίες.
Τι διαπίστωσαν οι ερευνητές
Αναλύοντας τα δεδομένα από 90.944 ενήλικες στην Ιαπωνία, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι η μέτρια κατανάλωση ψαριών και οστρακοειδών συνδεόταν με χαμηλότερο κίνδυνο θανάτου από οποιαδήποτε αιτία στις γυναίκες. Μάλιστα, η σχέση μεταξύ της κατανάλωσης ψαριών και της θνησιμότητας διέφερε ανάλογα με το είδος του ψαριού, την αιτία θανάτου, αλλά και το φύλο των συμμετεχόντων.
Πιο συγκεκριμένα, στις γυναίκες, η μεγαλύτερη κατανάλωση ψαριών πλούσιων σε ωμέγα 3 λιπαρά οξέα συνδεόταν με χαμηλότερο κίνδυνο θανάτου τόσο από οποιαδήποτε αιτία όσο και από εγκεφαλοαγγειακές παθήσεις. Στους άνδρες, αντίθετα, η μεγαλύτερη κατανάλωση ψαριών και οστρακοειδών χωρίς πρόσθετο αλάτι συνδεόταν με χαμηλότερο κίνδυνο θανάτου από εγκεφαλοαγγειακές παθήσεις. Αυτό σημαίνει ότι διαφορετικά είδη ψαριών ενδέχεται να σχετίζονται με διαφορετικά οφέλη όσον αφορά τη θνησιμότητα.
Οι ερευνητές δεν κατάφεραν να εξηγήσουν γιατί παρατηρήθηκαν αυτές οι διαφορές μεταξύ ανδρών και γυναικών. Όμως, εκτίμησαν ότι ενδέχεται να παίζουν ρόλο οι διαφορετικές συνήθειες καπνίσματος και κατανάλωσης αλκοόλ, αν και η ανάλυσή τους δεν έδειξε ξεκάθαρα ότι αυτοί οι παράγοντες ευθύνονται για τις διαφορές.
Παρότι τα αποτελέσματα είναι ενθαρρυντικά και ενισχύουν τα ήδη υπάρχοντα στοιχεία για τα πιθανά οφέλη των ψαριών και των θαλασσινών στην υγεία, η μελέτη έχει ορισμένους περιορισμούς. Αρχικά, οι ερευνητές αξιολόγησαν τις διατροφικές συνήθειες των συμμετεχόντων μόνο μία φορά. Επομένως, δεν ήταν δυνατό να καταγραφούν τυχόν αλλαγές στη διατροφή τους κατά τα επόμενα χρόνια. Επιπλέον, αν και στην ανάλυση ελήφθησαν υπόψη αρκετοί παράγοντες που θα μπορούσαν να επηρεάσουν τα αποτελέσματα, δεν αποκλείεται να υπήρχαν και άλλοι παράγοντες που δεν εξετάστηκαν.
Τι σημαίνουν τα ευρήματα για την καθημερινότητά σας
Όπως δείχνει τόσο η συγκεκριμένη μελέτη όσο και προηγούμενες έρευνες, τα ψάρια μπορούν να έχουν σημαντική θέση σε μια ισορροπημένη διατροφή. Αν όμως δεν τα καταναλώνετε συχνά, ίσως αναρωτιέστε πώς μπορείτε να τα εντάξετε πιο εύκολα στο εβδομαδιαίο σας μενού.
Εκτός από το ψήσιμο στον φούρνο ή στη σχάρα και το σοτάρισμα, υπάρχουν αρκετοί τρόποι να μαγειρέψετε τα ψάρια ώστε να γίνουν πιο νόστιμα, ακόμη και για όσους δεν τα συμπαθούν ιδιαίτερα. Ακολουθούν μερικές ιδέες:
• Μην παραβλέπετε τα ψάρια σε κονσέρβα. Τα φρέσκα ψάρια μπορεί να κοστίζουν αρκετά, αλλά δεν είναι απαραίτητο να τα αγοράζετε φρέσκα για να επωφεληθείτε από τη θρεπτική τους αξία. Ο τόνος, ο σολομός και οι σαρδέλες σε κονσέρβα είναι οικονομικές επιλογές, διατηρούνται για μεγάλο χρονικό διάστημα και μπορούν εύκολα να προστεθούν σε διάφορα γεύματα.
• Δοκιμάστε διαφορετικές μαρινάδες και σάλτσες. Αν σας ενοχλεί η έντονη γεύση ή μυρωδιά του ψαριού, δοκιμάστε να το μαγειρέψετε με σκόρδο, λεμόνι, μυρωδικά ή μπαχαρικά.
• Έχετε πάντα κατεψυγμένα ψάρια και θαλασσινά. Τα κατεψυγμένα φιλέτα ψαριού και οι γαρίδες είναι πρακτικές εναλλακτικές των φρέσκων προϊόντων. Διατηρήστε μερικές μερίδες στην κατάψυξη, ώστε να έχετε πάντα διαθέσιμη μια πηγή πρωτεΐνης όταν θέλετε να ετοιμάσετε κάτι γρήγορο.
