Νέα έρευνα από το Πανεπιστήμιο Υγείας και Επιστήμης του Όρεγκον (OHSU) υποδεικνύει ότι η κατανάλωση τροφής μετά το βραδινό ή λίγο πριν από τον ύπνο ενδέχεται να συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης ηπατικών παθήσεων.
Η μελέτη, η οποία δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Clinical Gastroenterology and Hepatology, ανέδειξε μια συσχέτιση ανάμεσα στο βραδινό φαγητό και τον αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης δύο μορφών ηπατικής νόσου: της στεατωτικής νόσου του ήπατος που σχετίζεται με μεταβολική δυσλειτουργία και της κίρρωσης του ήπατος.
Προηγούμενες έρευνες έχουν συνδέσει το τσιμπολόγημα αργά το βράδυ με την παχυσαρκία και τις καρδιαγγειακές παθήσεις. Στη νέα μελέτη, ωστόσο, οι ερευνητές επιχείρησαν να διερευνήσουν εάν υπάρχει αντίστοιχη συσχέτιση και με την υγεία του ήπατος. «Ορισμένες μελέτες είχαν ήδη υποδείξει αυτή την πιθανότητα, αλλά η συγκεκριμένη συγκαταλέγεται στις πρώτες μακροχρόνιες αναλύσεις που συνδέουν ρητά το συγκεκριμένο διατροφικό μοτίβο με τη λιπώδη νόσο του ήπατος», ανέφερε ο επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης, Robert Wilechansky, ηπατολόγος στο OHSU με εξειδίκευση στη μεταμόσχευση ήπατος.
Όπως εξήγησε, οι εργαζόμενοι σε νυχτερινές βάρδιες αντιμετωπίζουν συχνά διαταραχές στον φυσικό κύκλο εναλλαγής ημέρας και νύχτας του οργανισμού, ενώ παρουσιάζουν υψηλότερα ποσοστά παχυσαρκίας και καρδιαγγειακών παθήσεων. Δεδομένου ότι έως και το 30% του πληθυσμού των ΗΠΑ επηρεάζεται από τη λιπώδη νόσο του ήπατος, οι ερευνητές θέλησαν να εξετάσουν εάν ακόμη και μικρές αλλαγές στην ώρα των γευμάτων θα μπορούσαν να έχουν σημασία για την υγεία.
Τι έδειξαν τα ευρήματα της μελέτης
Για τις ανάγκες της έρευνας, οι επιστήμονες ανέλυσαν δεδομένα από τρεις μεγάλες, ήδη υπάρχουσες εθνικές μελέτες: τις Nurses' Health Study, Nurses' Health Study II και Health Professionals Follow-up Study. Συνολικά, εξέτασαν τις διατροφικές συνήθειες και τον τρόπο ζωής σχεδόν 200.000 συμμετεχόντων, οι οποίοι είχαν αναφέρει οι ίδιοι τις σχετικές πληροφορίες.
Οι ερευνητές κατηγοριοποίησαν τους συμμετέχοντες ανάλογα με τις διατροφικές τους συνήθειες και στη συνέχεια διερεύνησαν τη συσχέτισή τους με την εμφάνιση λιπώδους νόσου του ήπατος ή κίρρωσης. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι όσοι ανέφεραν πως έτρωγαν αργά το βράδυ εμφάνιζαν κατά 20% έως 30% υψηλότερα ποσοστά ηπατικών παθήσεων σε σύγκριση με όσους δεν είχαν αυτή τη συνήθεια.
Ωστόσο, είναι σημαντικό να διακρίνετε τη λιπώδη νόσο του ήπατος από τις σοβαρότερες επιπλοκές της. Όπως επισήμανε ο Wilechansky, μόνο ένα μικρό ποσοστό των ατόμων που εμφανίζουν λιπώδη νόσο του ήπατος αναπτύσσει σοβαρές μορφές της, όπως η κίρρωση.
Το βασικό μήνυμα των ευρημάτων είναι ότι ο περιορισμός της πρόσληψης θερμίδων τις τελευταίες ώρες πριν από τον ύπνο ενδέχεται να συμβάλλει στην καλύτερη διατήρηση της υγείας του ήπατος.
Γιατί έχει σημασία η ώρα που τρώτε
Η νέα μελέτη έρχεται να ενισχύσει προηγούμενα επιστημονικά ευρήματα σχετικά με τη σημασία του κιρκάδιου ρυθμού, δηλαδή του εσωτερικού βιολογικού ρολογιού που ρυθμίζει λειτουργίες του οργανισμού, όπως ο ύπνος και ο μεταβολισμός.
Ο Andrew McHill, αναπληρωτής καθηγητής στο OHSU και ερευνητής της φυσιολογίας του ύπνου και των κιρκάδιων ρυθμών, ο οποίος συμμετείχε στη μελέτη, εξήγησε ότι ο χρονισμός καθημερινών συμπεριφορών, όπως ο ύπνος, η διατροφή και η άσκηση, παίζει ουσιαστικό ρόλο στην υγεία.
Ειδικότερα, προηγούμενες έρευνες της ομάδας του έχουν δείξει ότι όταν τρώτε κατά τη διάρκεια της νύχτας, δηλαδή σε μια περίοδο κατά την οποία το εσωτερικό βιολογικό ρολόι προετοιμάζει τον οργανισμό για ύπνο, το σώμα δυσκολεύεται να μεταβολίσει τις τροφές με την ίδια αποτελεσματικότητα. Μακροπρόθεσμα, αυτή η διαταραχή ενδέχεται να συμβάλει στην εμφάνιση παχυσαρκίας, διαβήτη και, σύμφωνα με τα νεότερα ευρήματα, προβλημάτων στην υγεία του ήπατος.
Παράλληλα, μελέτες σε ζωικά μοντέλα έχουν δείξει ότι το ήπαρ συγκαταλέγεται στα όργανα που επηρεάζονται ιδιαίτερα όταν υπάρχει αναντιστοιχία ανάμεσα στον χρόνο σίτισης και στον χρόνο ύπνου.
Τι χρειάζεται να γνωρίζετε
Οι ερευνητές διευκρινίζουν ότι η συγκεκριμένη μελέτη είναι παρατηρητική και βασίζεται σε πληροφορίες που δήλωσαν οι ίδιοι οι συμμετέχοντες. Επομένως, τα αποτελέσματά της αναδεικνύουν μια συσχέτιση, χωρίς να αποδεικνύουν ότι το φαγητό αργά το βράδυ προκαλεί άμεσα ηπατική νόσο. Για να διερευνηθεί περαιτέρω αυτή η σχέση, ο Wilechansky συμμετέχει σε μια νέα ερευνητική προσπάθεια στο OHSU, στην οποία οι επιστήμονες παρακολουθούν άμεσα τις διατροφικές συνήθειες των συμμετεχόντων.
Στόχος είναι να εξετάσουν εάν η κατανάλωση τροφής νωρίτερα μέσα στην ημέρα μπορεί να βελτιώσει κλινικούς δείκτες που σχετίζονται με την υποκείμενη λιπώδη νόσο του ήπατος.
Μέχρι να υπάρξουν περισσότερα δεδομένα, μπορείτε να δώσετε μεγαλύτερη προσοχή όχι μόνο στο τι τρώτε, αλλά και στο πότε τρώτε. Η αποφυγή μεγάλων γευμάτων και συστηματικού τσιμπολογήματος τις τελευταίες ώρες πριν από τον ύπνο αποτελεί μια πρακτική που αξίζει να εξετάσετε στο πλαίσιο ενός ισορροπημένου τρόπου ζωής, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι ένα περιστασιακό βραδινό σνακ αποτελεί από μόνο του λόγο ανησυχίας.
