Τα τελευταία χρόνια, η ενδοφλέβια χορήγηση βιταμινών έχει γίνει μία από τις πιο δημοφιλείς τάσεις στον χώρο της ευεξίας. Πρόκειται για μια μέθοδο κατά την οποία βιταμίνες και μέταλλα χορηγούνται απευθείας στο αίμα, μέσω ορού. Διασημότητες και influencers, ανάμεσά τους η Madonna, η Gwyneth Paltrow και η Rihanna, έχουν συμβάλει σημαντικά στη διάδοσή της.

Όσοι προσφέρουν αυτή τη θεραπεία υπόσχονται πολλά οφέλη, ανέφερε ο Brent A. Bauer, διευθυντής ερευνών στο Τμήμα Ολοκληρωμένης Ιατρικής και Υγείας της Mayo Clinic. «Πολλοί υποστηρίζουν ότι η ενδοφλέβια χορήγηση βιταμινών προσφέρει επιπλέον οφέλη ακόμη και σε άτομα που έχουν φυσιολογικά επίπεδα βιταμινών και μετάλλων. Άλλοι ισχυρίζονται ότι μπορεί να ενισχύσει το ανοσοποιητικό σύστημα, να μειώσει την κόπωση, να βοηθήσει στην αντιμετώπιση του στρες και να θεραπεύσει διάφορες ασθένειες».

Ωστόσο, σύμφωνα με τον ίδιο, τα επιστημονικά στοιχεία που στηρίζουν αυτούς τους ισχυρισμούς είναι περιορισμένα. Πριν ξοδέψετε εκατοντάδες ευρώ για μια θεραπεία που πιθανότατα δεν προσφέρει περισσότερα από μια απλή πολυβιταμίνη, αξίζει να γνωρίζετε ότι τα οφέλη της για τους υγιείς ανθρώπους δεν έχουν αποδειχθεί, ενώ υπάρχουν και πιθανοί κίνδυνοι. Αντίθετα, πλήθος ερευνών δείχνει ότι ο καλύτερος τρόπος για να διατηρήσετε την υγεία σας είναι να τρέφεστε σωστά, να ασκείστε, να κοιμάστε καλά και να διατηρείτε κοινωνικές σχέσεις, περιορίζοντας παράλληλα το αλκοόλ και αποφεύγοντας το κάπνισμα.

Έχει πράγματι αποτελέσματα η ενδοφλέβια χορήγηση βιταμινών;

Όπως συμβαίνει με τις περισσότερες θεραπείες, η αποτελεσματικότητα της ενδοφλέβιας χορήγησης βιταμινών εξαρτάται από τον λόγο για τον οποίο χρησιμοποιείται και από την κατάσταση της υγείας του κάθε ατόμου.

«Η θεραπεία αυτή μπορεί να χρησιμοποιηθεί στο πλαίσιο της συμβατικής ιατρικής για άτομα που δεν μπορούν να καλύψουν τις διατροφικές τους ανάγκες επειδή αδυνατούν να φάνε ή αντιμετωπίζουν άλλα σοβαρά προβλήματα υγείας. Σε αυτές τις περιπτώσεις, η ενδοφλέβια χορήγηση βιταμινών είναι αποτελεσματική, καθώς καλύπτει πραγματικές ανάγκες του οργανισμού σε θρεπτικά συστατικά», τόνισε ο Bauer. Σε ορισμένες περιπτώσεις, μπορεί μάλιστα να χορηγηθούν ενδοφλέβια συμπληρώματα σε άτομα με χρόνια διαταραχή χρήσης αλκοόλ ή σε άτομα που βρίσκονται σε κατάσταση μέθης.

Ορισμένες μελέτες έχουν δείξει ότι η ενδοφλέβια χορήγηση βιταμίνης C μπορεί να βελτιώσει την ποιότητα ζωής των ασθενών με καρκίνο και να περιορίσει τις παρενέργειες που σχετίζονται με τη νόσο. Όμως, τα αποτελέσματα των ερευνών είναι αντικρουόμενα, ενώ οι περισσότερες μελέτες έχουν πραγματοποιηθεί σε σχετικά μικρό αριθμό ασθενών. Επιπλέον, ο Οργανισμός Τροφίμων και Φαρμάκων των ΗΠΑ (FDA) δεν έχει εγκρίνει την ενδοφλέβια χορήγηση βιταμίνης C για την αντιμετώπιση των παρενεργειών που σχετίζονται με τον καρκίνο.

Έχουν επίσης πραγματοποιηθεί ορισμένες μικρές μελέτες για την επίδραση της ενδοφλέβιας χορήγησης βιταμινών σε συγκεκριμένες παθήσεις, όπως η ινομυαλγία, μια πάθηση που προκαλεί χρόνιο πόνο. Για παράδειγμα, σε μελέτη του 2009, 34 ενήλικες με ινομυαλγία έλαβαν για αρκετές εβδομάδες το λεγόμενο «κοκτέιλ Myers», ένα μείγμα που περιέχει υψηλές δόσεις από διάφορες βιταμίνες και μέταλλα. Μετά από 8 εβδομάδες, οι συμμετέχοντες που έλαβαν την ενδοφλέβια θεραπεία παρουσίασαν σημαντική βελτίωση στον πόνο, τα συμπτώματα κατάθλιψης και την ποιότητα ζωής τους. Εντούτοις, σημαντική βελτίωση ανέφεραν και οι συμμετέχοντες που έλαβαν εικονική θεραπεία (placebo). Επομένως, λόγω της έντονης επίδρασης του placebo και του μικρού αριθμού συμμετεχόντων, δεν είναι σαφές κατά πόσο η ενδοφλέβια θεραπεία είναι πραγματικά αποτελεσματική.

Σύμφωνα με τον Bauer, δεν υπάρχουν επαρκή στοιχεία που να δείχνουν ότι η ενδοφλέβια χορήγηση βιταμινών ωφελεί άτομα που τρέφονται σωστά και έχουν φυσιολογικά επίπεδα βιταμινών και μετάλλων. Όσο για τους υπόλοιπους ισχυρισμούς, όπως ότι η θεραπεία ενισχύει το ανοσοποιητικό σύστημα, μειώνει το στρες ή αντιμετωπίζει διάφορες ασθένειες, η αλήθεια είναι ότι ελάχιστες μελέτες έχουν εξετάσει επιστημονικά αυτά τα πιθανά οφέλη. Μάλιστα, πολλές από τις μελέτες που έχουν πραγματοποιηθεί παρουσιάζουν σημαντικές αδυναμίες στον σχεδιασμό τους.

Ποιους κινδύνους και παρενέργειες μπορεί να έχει;

«Οτιδήποτε εισάγουμε στον ανθρώπινο οργανισμό μπορεί να ενέχει κινδύνους, ακόμη και αν πρόκειται για κάτι που θεωρείται φυσικό, όπως οι βιταμίνες ή τα υγρά», είπε ο Bauer. «Οι υψηλές δόσεις ορισμένων βιταμινών και μετάλλων έχουν συνδεθεί με βλάβες στα νεφρά, διαταραχές του καρδιακού ρυθμού, μεταβολές της αρτηριακής πίεσης, γαστρεντερικά συμπτώματα και βλάβες στα περιφερικά νεύρα».

Επιπλέον, η ίδια η διαδικασία της ενδοφλέβιας χορήγησης μπορεί να προκαλέσει επιπλοκές. Αν και είναι σπάνιες, σύμφωνα με τον ερευνητή, υπάρχει κίνδυνος τραυματισμού, αιμορραγίας ή λοίμωξης στο σημείο όπου τοποθετείται ο καθετήρας.

Ένας ακόμη παράγοντας που πρέπει να λάβετε υπόψη είναι το κόστος. Αν και οι τιμές διαφέρουν σημαντικά, μια γρήγορη αναζήτηση στο διαδίκτυο δείχνει ότι μία μόνο συνεδρία μπορεί να κοστίζει εκατοντάδες ευρώ. Ακόμη και αν επιλέξετε μια σχετικά οικονομική θεραπεία, το συνολικό ποσό μπορεί να αυξηθεί γρήγορα, ιδιαίτερα αν κάνετε τακτικά συνεδρίες χωρίς να υπάρχει ιατρικός λόγος.

«Υπάρχει ο κίνδυνος να ξοδεύετε χρήματα για ενδοφλέβιες θεραπείες με βιταμίνες, αντί να τα διαθέτετε σε αλλαγές του τρόπου ζωής που έχουν πιο ισχυρή επιστημονική τεκμηρίωση. Για παράδειγμα, θα μπορούσατε να επενδύσετε σε μια πιο θρεπτική διατροφή, να αγοράσετε κατάλληλα παπούτσια ή εξοπλισμό για να παραμένετε δραστήριοι, να ασχοληθείτε με πρακτικές που συνδυάζουν τη σωματική και την ψυχική χαλάρωση ή να βελτιώσετε τον ύπνο σας», επισήμανε ο Bauer. Υπάρχει παράλληλα ο κίνδυνος να πιστέψετε ότι, επειδή λαμβάνετε βιταμίνες ενδοφλέβια, μπορείτε να κάνετε ανθυγιεινές επιλογές χωρίς συνέπειες, όπως να πίνετε υπερβολικά πολύ αλκοόλ ή να μην προσέχετε τη διατροφή σας.

Αν σκέφτεστε να δοκιμάσετε την ενδοφλέβια χορήγηση βιταμινών, συζητήστε πρώτα με τον γιατρό σας για τους πιθανούς κινδύνους, τα οφέλη και τις διαθέσιμες εναλλακτικές επιλογές. Είναι επίσης σημαντικό να τον ενημερώσετε για τυχόν φάρμακα που λαμβάνετε, καθώς μπορεί να υπάρχουν αλληλεπιδράσεις με τις ουσίες που περιέχει η ενδοφλέβια θεραπεία.

Τι πρέπει να κρατήσετε

Παρότι ορισμένοι επιλέγουν να εντάξουν την ενδοφλέβια χορήγηση βιταμινών στην καθημερινότητά τους, είναι σημαντικό να θυμάστε ότι δεν υπάρχουν μαγικές λύσεις για να βελτιώσετε την υγεία σας και να αισθάνεστε καλύτερα.

«Από τη μία πλευρά, είναι πολύ θετικό το γεγονός ότι τόσο πολλοί άνθρωποι ενδιαφέρονται ενεργά για την υγεία τους. Όμως, όταν πρόκειται για τη βελτίωση της υγείας, πάντα ενθαρρύνω τους ανθρώπους να ξεκινούν από τα βασικά, δημιουργώντας γερές βάσεις για την ευεξία τους. Αυτό σημαίνει να φροντίζουν όλους τους σημαντικούς τομείς της υγείας τους, όπως τη σωστή διατροφή, την καθημερινή αερόβια άσκηση, τις καθημερινές πρακτικές που συνδυάζουν τη φροντίδα του σώματος και του μυαλού, τις κοινωνικές σχέσεις και τον ύπνο. Σημαντικό είναι τέλος να αφιερώνουν χρόνο στις πνευματικές ή θρησκευτικές πρακτικές που έχουν αξία για τους ίδιους και να έρχονται σε επαφή με τη φύση κάθε εβδομάδα», κατέληξε ο Bauer.