Τον κώδωνα του κινδύνου κρούει το CDC για τα μικρόβια, τα οποία εμφανίζονται ανθεκτικά στα φάρμακα, εστιάζοντας σε τέσσερα, τα οποία εντείνουν την ανησυχία των ειδικών.
«Η αντιμικροβιακή αντοχή απειλεί τη σύγχρονη ιατρική και θέτει σε κίνδυνο εκατομμύρια Αμερικανούς κάθε χρόνο», δήλωσε την Τρίτη 27 Οκτωβρίου σε δελτίο Τύπου η Δρ. Erica Schwartz, διευθύντρια του CDC.
Ποια μικρόβια ενέχουν τον μεγαλύτερο κίνδυνο
Το CDC κατατάσσει τα μικρόβια που είναι ανθεκτικά στα φάρμακα σε τρία επίπεδα επικινδυνότητας: «επείγον», «σοβαρό» και «ανησυχητικό». Τέσσερα μικρόβια εμπίπτουν στην κατηγορία «επείγον», η οποία αποτελεί το υψηλότερο επίπεδο ανησυχίας σύμφωνα με τον οργανισμό. Το πρώτο είναι το Candida auris, ένας μύκητας που μπορεί να προκαλέσει από ήπιες δερματικές λοιμώξεις έως σοβαρές λοιμώξεις της κυκλοφορίας του αίματος, οι οποίες ενδέχεται να αποβούν ακόμη και μοιραίες. Σύμφωνα με το CDC, τα καταγεγραμμένα περιστατικά C. auris αυξήθηκαν κατά περισσότερο από 50% μεταξύ 2022 και 2023.
Ο μύκητας προσβάλλει κυρίως ασθενείς σε νοσοκομεία και ηλικιωμένους σε οίκους ευγηρίας, οι οποίοι είναι ήδη σοβαρά άρρωστοι, και μπορεί να εξαπλωθεί μέσω ιατρικού εξοπλισμού, όπως αναπνευστικοί σωλήνες ή καθετήρες. Οι άνθρωποι μπορούν επίσης να φέρουν τον μύκητα στο δέρμα τους χωρίς να νοσήσουν, μεταφέροντάς τον σε επιφάνειες και αντικείμενα γύρω τους.
Η δεύτερη περίπτωση αφορά το βακτήριο Neisseria gonorrhoeae, το οποίο προκαλεί μια σεξουαλικά μεταδιδόμενη λοίμωξη γνωστή ως γονόρροια. Το CDC εκτιμά ότι το 2023 σημειώθηκαν περίπου 787.000 κρούσματα γονόρροιας που παρουσίαζαν ανθεκτικότητα στα φάρμακα. Εάν η γονόρροια παραμείνει χωρίς θεραπεία, μπορεί να οδηγήσει σε πυελική φλεγμονώδη νόσο και υπογονιμότητα.
«Και τώρα βρισκόμαστε σε ένα σημείο όπου ορισμένα βακτήρια έχουν αναπτύξει ανθεκτικότητα σε μια κατηγορία αντιβιοτικών —τις καρβαπενέμες— η οποία είναι ίσως η ευρύτερη κατηγορία που διαθέτουμε», δήλωσε στο ABC News η Δρ. Johanna P. Daily, καθηγήτρια στα τμήματα Ιατρικής (Λοιμωξιολογία) και Μικροβιολογίας-Ανοσολογίας στο Montefiore-Einstein.
Οι άλλες δύο επείγουσες απειλές είναι τα εντεροβακτηριοειδή (Enterobacterales) και το γένος Acinetobacter, που παρουσιάζουν ανθεκτικότητα στις καρβαπενέμες. Τα μικρόβια αυτά μπορούν να προκαλέσουν σοβαρές λοιμώξεις και είναι ανθεκτικά σε μερικά από τα ισχυρότερα διαθέσιμα αντιβιοτικά.
Τα Εντεροβακτηριοειδή (Enterobacterales) που είναι ανθεκτικά στις καρβαπενέμες αποτελούν βακτήρια του εντέρου —στα οποία περιλαμβάνεται το E. coli— και το 2023 προκάλεσαν περίπου 14.878 λοιμώξεις σε νοσηλευόμενους ασθενείς, καθώς και 1.252 θανάτους. Για τους ασθενείς, αυτή η ανθεκτικότητα μπορεί να συνεπάγεται λιγότερες αποτελεσματικές θεραπευτικές επιλογές, μεγαλύτερη διάρκεια νοσηλείας και αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης επιπλοκών που απειλούν τη ζωή.
Λοιμώξεις που παρακολουθεί το CDC
Το ανθεκτικό στα φάρμακα Neisseria meningitidis —γνωστό και ως μηνιγγιτιδόκοκκος— έχει χαρακτηριστεί πρόσφατα ως σοβαρή απειλή, λόγω της ικανότητάς του να προκαλεί μηνιγγίτιδα και λοιμώξεις της κυκλοφορίας του αίματος. Σε αντίθεση με πολλούς από τους μικροοργανισμούς που περιλαμβάνονται στην έκθεση του CDC —οι οποίοι εξαπλώνονται κυρίως σε νοσοκομεία και μονάδες φροντίδας ηλικιωμένων—, ο μηνιγγιτιδόκοκκος μεταδίδεται σε καθημερινές συνθήκες μέσω στενής επαφής, όπως το φιλί, η κοινή χρήση ποτών ή η συγκατοίκηση σε περιορισμένους χώρους, για παράδειγμα σε φοιτητικές εστίες. Σύμφωνα με το CDC, αυτό αντικατοπτρίζει μια αύξηση των λοιμώξεων από ανθεκτικά στα φάρμακα μικρόβια εντός της κοινότητας.
Το CDC παρακολουθεί επίσης έξι μικροοργανισμούς που περιλαμβάνονται σε μια λίστα επιτήρησης, των οποίων ο πλήρης αντίκτυπος δεν είναι ακόμη γνωστός. Ένα παράδειγμα είναι η δερματοφυτίαση που παρουσιάζει ανθεκτικότητα στα φάρμακα — μια συχνή μυκητιασική λοίμωξη του δέρματος, η οποία καθίσταται όλο και πιο δύσκολο να αντιμετωπιστεί με τα καθιερωμένα αντιμυκητιασικά σκευάσματα. Σύμφωνα με το CDC, η ακατάλληλη χρήση αντιμυκητιασικών κρεμών που διατίθενται χωρίς ιατρική συνταγή, καθώς και η χρήση συνδυασμών στεροειδών με αντιμυκητιασικά, ενδέχεται να συμβάλλουν στην ανάπτυξη ανθεκτικότητας.
Η αντιμικροβιακή αντοχή εμφανίζεται όταν τα βακτήρια και οι μύκητες μαθαίνουν να ξεπερνούν τα φάρμακα που χρησιμοποιούνται για την αντιμετώπισή τους, αφήνοντας τους επαγγελματίες υγείας με λιγότερες θεραπευτικές επιλογές. «Τα βακτήρια εκτίθενται σε ένα αντιβιοτικό και αναπτύσσουν τυχαία μεταλλάξεις. Ορισμένα είναι αρκετά τυχερά ώστε να φέρουν μια μετάλλαξη που τους επιτρέπει να αντέχουν στο συγκεκριμένο αντιβιοτικό», διευκρίνισε η Daily.
