Εάν καταναλώνετε περισσότερη ζάχαρη όσο παίρνετε αντιβιοτικά, ενδέχεται να επιδεινώνετε τις επιπτώσεις της αγωγής στα ωφέλιμα βακτήρια του εντέρου σας, σύμφωνα με νέα έρευνα.
Η μελέτη επικεντρώθηκε στο εντερικό μικροβίωμα, δηλαδή την τεράστια κοινότητα βακτηρίων που έχει εξελιχθεί μαζί με τον άνθρωπο και συμβάλλει στην πέψη, στη λειτουργία του ανοσοποιητικού και σε άλλες βασικές λειτουργίες του οργανισμού. Τα αντιβιοτικά είναι από τα φάρμακα που συνταγογραφούνται συχνότερα παγκοσμίως, αλλά μαζί με τα επιβλαβή βακτήρια μπορούν να εξοντώσουν και τα ωφέλιμα. Σε ορισμένες περιπτώσεις, η διαταραχή αυτή δημιουργεί ευνοϊκές συνθήκες για την ανάπτυξη δυνητικά επικίνδυνων βακτηρίων.
Όσο μεγαλύτερη είναι η ποικιλία των μικροοργανισμών στο έντερο, τόσο καλύτερα μπορεί συνήθως το μικροβίωμα να αντισταθεί στην εξάπλωση παθογόνων. Σύμφωνα με τους ερευνητές, η αντιβιοτική αγωγή μπορεί να περιορίσει αυτή την ποικιλία, κάνοντας το εντερικό οικοσύστημα πιο ευάλωτο σε ασθένειες.
Η ζάχαρη συνδέθηκε με μεγαλύτερη βλάβη στο μικροβίωμα
Ερευνητές από το NYU Langone Health, το City of Hope και το Memorial Sloan Kettering κατέγραψαν αναλυτικά 9.419 γεύματα που κατανάλωσαν 173 νοσηλευόμενοι ασθενείς με καρκίνο και παρακολούθησαν τις μεταβολές στο εντερικό μικροβίωμά τους.
Για κάθε επιπλέον 100 γραμμάρια ζάχαρης που είχαν καταναλώσει οι ασθενείς μέσα στις 48 ώρες πριν από την έναρξη της αγωγής, οι ερευνητές παρατήρησαν επιπλέον μείωση κατά 21% στην α-ποικιλότητα, έναν δείκτη που αποτυπώνει την ποικιλία των ωφέλιμων βακτηριακών ειδών στο έντερο.
Τα ευρήματα, που δημοσιεύθηκαν διαδικτυακά στις 30 Σεπτεμβρίου στο επιστημονικό περιοδικό Nature, έδειξαν επίσης ότι η αυξημένη κατανάλωση ζάχαρης σε συνδυασμό με την αντιβιοτική αγωγή συνδεόταν με αύξηση του βακτηρίου Enterococcus faecium στους ασθενείς. Το συγκεκριμένο βακτήριο έχει συνδεθεί με λοιμώξεις που μπορεί να είναι δύσκολο να αντιμετωπιστούν.
Παρόμοια αποτελέσματα προέκυψαν και από πειράματα σε ποντίκια. Στα ζώα που έλαβαν το αντιβιοτικό biapenem και παράλληλα κατανάλωναν σακχαρόζη μέσω της τροφής τους, ο πληθυσμός των βακτηρίων Enterococcus στο έντερο αυξήθηκε κατά 16,3 φορές έως την τρίτη ημέρα της μελέτης. Έως την έκτη ημέρα, το βακτηριακό φορτίο ήταν 33,4 φορές υψηλότερο.
«Καθώς μαθαίνουμε περισσότερα για τη σύνδεση ανάμεσα στη βλάβη που προκαλούν τα αντιβιοτικά στο μικροβίωμα και σε μακροπρόθεσμα προβλήματα υγείας, είναι σημαντικό να εντοπίσουμε τι μπορεί να περιορίσει αυτές τις ανεπιθύμητες επιπτώσεις», επισήμανε ο Jonas Schluter, PhD, επίκουρος καθηγητής στο Τμήμα Μικροβιολογίας του NYU Langone και ένας από τους επικεφαλής της μελέτης. «Η μελέτη μας, η οποία βασίστηκε στην καταγραφή περισσότερων από 9.000 γευμάτων, δείχνει ότι οι αλλαγές στη διατροφή κατά τη διάρκεια και μετά τη λήψη αντιβιοτικών, και συγκεκριμένα ο περιορισμός των γλυκών, θα μπορούσαν να βοηθήσουν».
Γιατί η μελέτη επικεντρώθηκε σε ασθενείς με αιματολογικούς καρκίνους
Η ερευνητική ομάδα επέλεξε να μελετήσει άτομα με αιματολογικούς καρκίνους, επειδή λαμβάνουν συχνά αντιβιοτικά και, όσο νοσηλεύονται, είναι εφικτό να παρακολουθείται με ακρίβεια η διατροφή τους. Οι ερευνητές κατέγραφαν τι έτρωγαν οι ασθενείς σε κάθε γεύμα και συνέλεγαν καθημερινά δείγματα για να αναλύσουν το μικροβίωμά τους.
Χάρη στην αναλυτική καταγραφή των γευμάτων και στην καθημερινή συλλογή βιολογικών δειγμάτων, η μελέτη ήταν μία από τις μεγαλύτερες και πιο λεπτομερείς του είδους της μέχρι σήμερα.
«Το μικροβίωμα αναδεικνύεται σε σημαντικό παράγοντα για τη φροντίδα των ασθενών με καρκίνο», επισήμανε ο Marcel van den Brink, MD, PhD, επικεφαλής των ιατρικών υπηρεσιών του City of Hope και ένας από τους επικεφαλής της μελέτης. «Στους ασθενείς που υποβάλλονται σε εντατικές θεραπείες, όπως η μεταμόσχευση μυελού των οστών, η διατήρηση της ποικιλίας των μικροοργανισμών στο έντερο μπορεί να παίξει σημαντικό ρόλο στην έκβαση της θεραπείας. Μελέτες όπως αυτή μας βοηθούν να κατανοήσουμε καλύτερα πώς καθημερινοί παράγοντες, όπως η διατροφή, μπορούν να επηρεάσουν αυτή τη λεπτή ισορροπία, η οποία με τη σειρά της επηρεάζει την ανταπόκριση των ασθενών στη θεραπεία, την ανάρρωσή τους και τις παρενέργειες που εμφανίζουν».
Οι ασθενείς με αιματολογικούς καρκίνους που υποβάλλονται σε μεταμόσχευση βλαστοκυττάρων συχνά παραμένουν στο νοσοκομείο για αρκετές εβδομάδες, λαμβάνοντας χημειοθεραπεία και αντιβιοτικά. Στο διάστημα αυτό, τόσο η διατροφή τους όσο και το εντερικό μικροβίωμά τους μπορεί να αλλάξουν δραστικά.
Όταν μεγάλο μέρος του μικροβιακού οικοσυστήματος του εντέρου έχει «καταστραφεί», δυνητικά επιβλαβή βακτήρια, όπως το Enterococcus faecium, μπορούν να πολλαπλασιαστούν ανεξέλεγκτα στους συγκεκριμένους ασθενείς.
Πώς συνδέεται η βλάβη στο μικροβίωμα με την πορεία των ασθενών με καρκίνο
«Ειδικά στους ασθενείς με αιματολογικούς καρκίνους, η βλάβη στο μικροβίωμα συνδέεται με δυσμενέστερη πορεία, όπως υψηλότερη συνολική θνησιμότητα και περισσότερες λοιμώξεις», υπογράμμισε ο Jonathan Peled, ένας από τους επικεφαλής της μελέτης και αναπληρωτής διευθυντής του Κέντρου Αιματολογικών Κακοηθειών του Memorial Sloan Kettering Cancer Center. «Ένα σημαντικό επόμενο βήμα είναι να σχεδιάσουμε κλινικές δοκιμές για να εξετάσουμε εάν οι βραχυπρόθεσμες αλλαγές στη διατροφή μπορούν να βελτιώσουν την πορεία της υγείας των ασθενών».
Οι ερευνητές εκτιμούν ότι τα σάκχαρα της διατροφής μπορεί να εντείνουν τη διαταραχή που προκαλούν τα αντιβιοτικά στο μικροβίωμα, επειδή τα δυνητικά επιβλαβή βακτήρια που επιβιώνουν από την αγωγή ενδέχεται να τα χρησιμοποιούν για να πολλαπλασιαστούν.
«Η νέα μελέτη δείχνει ότι τα σάκχαρα της διατροφής εντείνουν τη διαταραχή του μικροβιώματος που προκαλείται από τα αντιβιοτικά. Αυτό πιθανότατα συμβαίνει επειδή τα δυνητικά επιβλαβή βακτήρια που επιβιώνουν από την αγωγή αξιοποιούν αυτά τα σάκχαρα για να πολλαπλασιαστούν», δήλωσε ο William Jogia, δεύτερος συγγραφέας της μελέτης και υποψήφιος διδάκτορας στο εργαστήριο του Δρ. Schluter, στο Ινστιτούτο Γενετικής Συστημάτων. «Παρότι τα ευρήματα υποδηλώνουν ότι ο περιορισμός των απλών σακχάρων μπορεί να μειώσει τη βλάβη στο μικροβίωμα, δεν γνωρίζουμε ακόμη εάν στους ασθενείς η ζάχαρη ευνοεί άμεσα την ανάπτυξη του Enterococcus, αποδυναμώνει τα βακτήρια που το ανταγωνίζονται ή επιδρά με κάποιον άλλο τρόπο».
Τα ευρήματα, επομένως, υποδηλώνουν ότι ο περιορισμός των απλών σακχάρων κατά τη διάρκεια και μετά την αντιβιοτική αγωγή θα μπορούσε να μειώσει τη βλάβη στο μικροβίωμα. Ωστόσο, οι ερευνητές τονίζουν ότι χρειάζονται περισσότερες μελέτες για να διευκρινιστεί πώς ακριβώς επιδρά η ζάχαρη και εάν οι αλλαγές στη διατροφή μπορούν πράγματι να βελτιώσουν την πορεία της υγείας των ασθενών.
